Aleksander Czołowski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleksander Czołowski
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 27 lutego 1865
Bakończyce
Data i miejsce śmierci 7 lipca 1944
Lwów
Zawód historyk, archiwista
Narodowość  Polska
Stanowisko dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Lwowa i Muzeum Narodowego we Lwowie
Odznaczenia
Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski
Grób Aleksandra Czołowskiego na Cmentarzu Łyczakowskim

Aleksander Czołowski (ur. 27 lutego 1865 w Bakończycach, zm. 7 lipca 1944 we Lwowie) – polski historyk, antykwariusz, archiwista, dyrektor Muzeum Historycznego Miasta Lwowa i Muzeum Narodowego we Lwowie, profesor.

Życiorys[edytuj]

W 1884 ukończył gimnazjum w Stanisławowie, po czym podjął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Lwowskiego. Przeniósł się wkrótce na Wydział Filozoficzny uniwersytetu w Wiedniu. W 1890 ukończył studia na Wydziake Filozoficznym Uniwersytetu Lwowskiego, uzyskując stopień doktora filozofii. Był uczniem prof. Liskego. W 1891 objął stanowisko archiwariusza a następnie dyrektora archiwum i podległych mu muzeów (w tym muzeum miejskiego) we Lwowie, piastując to stanowisko aż do czerwca 1939, gdy przeszedł na emeryturę[1]. Był także kolekcjonerem dzieł sztuki i jednym z inicjatorów utworzenia we Lwowie galerii obrazów.

Był członkiem Polskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”[2]. Był członkiem przybranym wydziału historyczno-filozoficznego Towarzystwa Naukowego we Lwowie. Był człowiekiem rozległej wiedzy. Dzięki jego staraniom w 1893 powstało Muzeum Historyczne miasta Lwowa a także Muzeum Narodowe im. króla Jana III. Brał aktywny udział w bieżącym życiu miasta, w organizacji wystaw i zjazdów, pracach Towarzystwa Miłośników Przeszłości Lwowa i Polskiego Towarzystwa Historycznego. W kręgu jego zainteresowań były zarówno rządowe archiwa we Lwowie, jak też klasztorne i cechowe. W lipcu 1905 wraz z Józefem Białynią Chołodeckim odkrył grobowiec Gertrudy Potockiej w podziemiach kościoła w Witkowie[3]. 8 marca 1925 został wybrany wiceprezesem Polskiego Towarzystwa Heraldycznego we Lwowie[4].

Aleksander Czołowski został pochowany na Cmentarzu Łyczakowskim.

Jego siostrą była Kazimiera, która została żoną Władysława Szydłowskiego[5].

Twórczość[edytuj]

  • Lwów za ruskich czasów (1887)
  • Najstarsza księga miejska 1382-1389 (Lwów, 1892)
  • Księga przychodów i rozchodów miasta 1404-1414 (Lwów, 1896)
  • Jan III i jego pomnik we Lwowie (1898)
  • Księga przychodów i rozchodów miasta 1414-1426 (Lwów, 1905)
  • Memorjał pożaru miasta Lwowa (Lwów, 1927)
  • Muzea Gminy Miasta Lwowa = Musées municipaux de la ville de Lwów (1929)
  • Jan III i miasto Lwów: wspomnienie w trzechsetną rocznicę urodzin króla (Lwów, 1929)
  • Urządzenie pałacu wilanowskiego za Jana III (1937)
  • Najazd Tatarów na Lwów w 1695 r.
  • Obraz dziejowy Lwowa
  • Pogląd na organizację i działalność dawnych władz miejskich do 1848 r.
  • Pomniki dziejowe Lwowa (wraz z Franciszkiem Jaworskim)

Odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Dyr. Al. Czołowski przeszedł na emeryturę. „Gazeta Lwowska”, s. 2, Nr 123 z 3 czerwca 1939. 
  2. Pamiętnik IV zlotu sokolstwa polskiego we Lwowie w dniach 27-29 czerwca 1903. Lwów: Związek Polskich Gimnastycznych Towarzystw, 1904, s. 24.
  3. Literatura i sztuka. Józef Białynia Chołodecki. Gertruda z Komorowskich Szczęsnowa Potocka i odkrycie jej grobowca. „Słowo Polskie”, s. 5, Nr 498 z 2 listopada 1906. 
  4. Leszek Pudłowski. Polskie Towarzystwo Heraldyczne. Zarys dziejów 1906-1939. „Rocznik Polskiego Towarzystwa Heraldycznego”. I (XII), s. 161, 1993. 
  5. Kronika. Śluby. „Gazeta Lwowska”, s. 4, Nr 34 z 12 lutego 1899. 
  6. Wykaz odznaczeń. „Wschód. Prasowa Agencja Informacyjna”, s. 3, Nr 724 z 10 listopada 1934. 

Bibliografia[edytuj]

  • Łucja Charewiczowa, Historiografia i miłośnictwo Lwowa (Lwów, 1938)
  • Józef Zieliński – Aleksander Czołowski, w czterdziestolecie pracy archiwalnej, konserwatorskiej i naukowej, 1891-1931 (Lwów, 1932)
  • Iwona Zima, Aleksander Czołowski 1865-1944: luminarz lwowskiej kultury, Gdynia 2011.

Linki zewnętrzne[edytuj]