Aleksander Gniewosz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksander Gniewosz
Ilustracja
porucznik kawwalerii porucznik kawwalerii
Data i miejsce urodzenia 13 października 1920
Lwów
Data i miejsce śmierci 28 października 2003
Bauru
Przebieg służby
Siły zbrojne Wojsko Polskie; Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 14 Pułk Ułanów Jazłowieckich,
Pułk Ułanów Karpackich
Główne wojny i bitwy II wojna światowa (kampania wrześniowa, kampania włoska: bitwa o Monte Cassino)
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari

Aleksander Gniewosz herbu Rawicz (ur. 13 października 1920 we Lwowie, zm. 28 października 2003 w Bauru) – porucznik kawalerii Polskich Sił Zbrojnych.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Kamień pamiątkowy w Nowosielcach

Był wnukiem Włodzimierza Gniewosza (1838–1909, ziemianina i polityka), synem Aleksandra herbu Rawicz (1872–1930)[1] i Róży z domu Cieńskiej herbu Pomian (1885–1922)[2]. Odziedziczył po ojcu majątek Potok Złoty, który posiadał do końca istnienia II Rzeczypospolitej w 1939[3][4].

W dzieciństwie rodzina Gniewoszów z Nowosielec utrzymywała kontakty z rodziną Mniszek-Tchorznickich z Pisarowiec, w tym synami Henryka[5]. W 1938 Aleksander Gniewosz ukończył V Gimnazjum Państwowe we Lwowie. Od 30 września 1938 roku do 15 lipca 1939 roku szkolił się w Szkole Podchorążych Rezerwy Kawalerii w Grudziądzu. Po zakończeniu szkolenia został skierowany na praktykę w 14 Pułku Ułanów Jazłowieckich we Lwowie. Po wybuchu II wojny światowej w składzie tej jednostki brał udział w kampanii wrześniowej. Następnie przedostał się na Zachód i został żołnierzem Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie. Służył w szeregach Pułku Ułanów Karpackich (od 1940 do 1942 w składzie Samodzielnej Brygady Strzelców Karpackich, od 1942 w składzie 2 Korpusu Polskiego). W trakcie kampanii włoskiej brał udział w bitwie o Monte Cassino w maju 1944. Na wojnie dosłużył się stopnia porucznika. Za swoje czyny otrzymał został odznaczony Orderu Virtuti Militari[6][7]. Później został awansowany do stopnia podpułkownika.

Do 1947 przebywał we Włoszech (Florencja), w tym samym roku wyjechał do Brazylii, gdzie pozostał na emigracji. Był żonaty (żona żyła w latach 1930–1996). Zmarł w 2003 w mieście Bauru.

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

  • W 2013 w miejscu nieistniejącej cerkwi greckokatolickiej w Nowosielcach, przy której w grobowcu rodzinnym byli pochowani członkowie rodziny Gniewoszów, został ustanowiony kamień pamiątkowy upamiętniający te osoby. Uhonorowany inskrypcją na pomniku został także Aleksander Gniewosz[8]. Fundatorem pomnika był jego brat, Antoni Gniewosz.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aleksander Gniewosz. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-08-22].
  2. Róża Cieńska. sejm-wielki.pl. [dostęp 2015-08-22].
  3. Książka telefoniczna 1939. genealogyindexer.org, 1939. [dostęp 2015-08-22]. s. 692.
  4. Stanisław Nicieja: Moje kresy. Potok Złoty – blask i zagłada. Nowa Trybuna Opolska, 2011-01-29. [dostęp 2015-08-22].
  5. Historia rodziny Mniszek Tchorznickich – osiadłych w Pisarowcach. tchorznicki.com. [dostęp 2016-09-11].
  6. Polish Order of the Virtuti Militari Recipients 1792–1992 – G1 (ang.). feefhs.org. [dostęp 2015-08-22].
  7. Lista nazwisk osób odznaczonych Orderem Virtuti Militari. stankiewicze.com. [dostęp 2015-08-22].
  8. Janusz Wachowicz: Saga rodu Gniewoszów. Szczecin: 2013, s. 359. ISBN 978-83-63868-05-5.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]