Aleksander Narbutt-Łuczyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Aleksander Narbut-Łuczyński
Ilustracja
generał brygady generał brygady
Data i miejsce urodzenia 28 lutego 1890
Skierniewice
Data śmierci 25 lipca 1977
Przebieg służby
Lata służby od 1914
Siły zbrojne cesarska i królewska Armia
Wojsko Polskie II RP
Polskie Siły Zbrojne
Jednostki 34 Pułk Piechoty
Stanowiska dowódca pułku piechoty
Główne wojny i bitwy I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa
kampania wrześniowa
Odznaczenia
Krzyż Srebrny Orderu Virtuti Militari Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie) Złoty Krzyż Zasługi Złoty Krzyż Zasługi Medal Pamiątkowy za Wojnę 1918–1921 Medal Dziesięciolecia Odzyskanej Niepodległości Odznaka Honorowa Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej Odznaka Honorowa PCK I stopnia Kawaler Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja)
Znak oficerski „Parasol”

Aleksander Jerzy Narbut-Łuczyński (ur. 28 lutego 1890 w Skierniewicach, zm. 25 lipca 1977) – generał brygady Wojska Polskiego II Rzeczypospolitej i Polskich Sił Zbrojnych.

Życiorys[edytuj]

Studiował filozofię we Lwowie skąd przeniósł się na wydział prawa w Liège. Działał w Polskich Drużynach Strzeleckich. Od sierpnia 1914 do lipca 1917 w Legionach Polskich, dowódca kompanii i batalionu w 5 i 6 Pułku Piechoty Legionów. Porucznik z października 1914, kapitan z marca 1915. Po kryzysie przysięgowym internowany w Beniaminowie. Sierpień – październik 1918 zastępca komendanta kursów oficerskich Polskiej Siły Zbrojnej. 1 listopada tego roku na czele oddziału 2 Pułku Piechoty przejął od Austriaków twierdzę dęblińską[1].

Grudzień 1918 – lipiec 1920 organizator i dowódca 34 Pułku Piechoty.

5 kwietnia 1919 roku, w Pińsku, z jego rozkazu podlegli mu żołnierze rozstrzelali 35 osób narodowości żydowskiej (zob. Masakra w Pińsku)[2].

W okresie lipiec – sierpień 1920 dowódca XVIII Brygady Piechoty, sierpień 1920 – listopad 1921 dowódca Grupy Operacyjnej , a potem 9 Dywizji Piechoty i od września 1921 dowódca 2 Dywizji Piechoty Legionów.

1 grudnia 1924 Prezydent RP Stanisław Wojciechowski na wniosek Ministra Spraw Wojskowych, gen. dyw. Władysława Sikorskiego awansował go na generała brygady ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 32 lokatą w korpusie generałów[3].

20 maja 1930 zwolniony został ze stanowiska dowódcy 2 DP Leg. i mianowany dowódcą Okręgu Korpusu Nr V w Krakowie[4].

Wojewoda krakowski zarządzeniem z dnia 7 kwietnia 1933 zezwolił mu na zmianę nazwiska rodowego „Łuczyński” na nazwisko „Narbut-Łuczyński”[5].

Został osadnikiem wojskowym w kolonii Miklaszowce województwo grodzieńskie[6].

W kampanii wrześniowej był dowódcą etapów Armii „Kraków”. Po kampanii wrześniowej internowany w Rumunii w obozie w Băile Herculane[7]. Przedostał się do Francji. Styczeń – marzec 1940 generał do specjalnych poruczeń Ministra Spraw Wojskowych w Paryżu, marzec – czerwiec 1940 w rezerwie oficerskiej Naczelnego Wodza. Po ewakuacji do Anglii: lipiec 1940 – luty 1941 bez przydziału, obóz oficerski Rothsay na wyspie Bute w Szkocji, luty 1941 – czerwiec 1942 Wojskowy Trybunał Orzekający Szkocja, czerwiec 1942-1946 przewodniczący Centralnej Komisji Regulaminowej Polskich Sił Zbrojnych[8].

Po demobilizacji osiadł w USA, gdzie zmarł. Autor autobiograficznej książki wydanej w 1966 r. w Londynie U kresu wędrówki. Wspomnienia.

Awanse[edytuj]

  • porucznik – październik 1914
  • kapitan – marzec 1915
  • pułkownik – zweryfikowany ze starszeństwem z 1 czerwca 1919
  • generał brygady – 1 grudnia 1924 ze starszeństwem z 15 sierpnia 1924 i 32 lokatą w korpusie generałów

Ordery i odznaczenia[edytuj]

Przypisy

  1. Tadeusz Kryska-Karski i Stanisław Żurakowski podają, że dowodził twierdzą modlińską.
  2. Henry Morgenthau: Mission of The United States to Poland. 1919.
  3. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 131 z 17.12.1924 r.
  4. Dziennik Personalny M.S.Wojsk. Nr 11 z 18.06.1930 r.
  5. Dziennik Pers. MSWojsk. Nr 8 z 28.06.1933 r.
  6. Osadnicy wojskowi – lista kompletna. kresy.genealodzy.pl. [dostęp 5 kwietnia 2015]. s. 114.
  7. Piotr Stawecki, Generałowie polscy w wojnie obronnej 1939 roku i ich dalsze losy wojenne : cz. 2, w: Przegląd Historyczno-Wojskowy 15 (66)/3 (249) s. 93-94.
  8. Kryska-Karski i Żurakowski 1991 ↓, s. 135.
  9. a b c d e f g h i Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Wyd. II popr. Warszawa: Główna Księgarnia Wojskowa, 1938, s. 445-446.
  10. Dekret Wodza Naczelnego L. 2646 z 28 lutego 1921 r. Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 11 poz. 328
  11. Dziennik Personalny Ministerstwa Spraw Wojskowych nr 9/1934, s. 105
  12. Piętnastolecie L. O. P. P.. Warszawa: Wydawnictwo Zarządu Głównego Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, 1938, s. 286.
  13. Polski Czerwony Krzyż. Sprawozdanie za 1935. Warszawa: 1936, s. 11.

Bibliografia[edytuj]

  • Tadeusz Kryska-Karski, Stanisław Żurakowski: Generałowie Polski niepodległej. Warszawa: Editions Spotkania, 1991.
  • Piotr Stawecki: Słownik biograficzny generałów Wojska Polskiego 1918-1939, Warszawa 1994, ​ISBN 83-11-08262-6​, s. 202-203.
  • H. P. Kosk, Generalicja polska, t. 1, Oficyna Wydawnicza „Ajaks”, Pruszków 1998.