Aleksandr Imeretyński

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksandr Imeretyński
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

24 września 1837
Moskwa

Data i miejsce śmierci

17 listopada 1900
Petersburg

Namiestnik Królestwa Polskiego
Okres

od 1 stycznia?/ 13 stycznia 1897[1]
do 17 stycznia?/ 29 stycznia 1900[1]

Poprzednik

Paweł Szuwałow

Następca

Iwan Podgorodnikow (p.o.)

Odznaczenia
Order Świętego Aleksandra Newskiego (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Orła Białego (Imperium Rosyjskie) Order św. Jerzego III klasy (Imperium Rosyjskie) Order św. Jerzego IV klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza I klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza II klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętego Włodzimierza III klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny I klasy (Imperium Rosyjskie) Order Świętej Anny II klasy (Imperium Rosyjskie) Cesarski i Królewski Order Świętego Stanisława I klasy (Imperium Rosyjskie) Broń Złota „Za Waleczność” Krzyż Wielki Orderu Orła Czerwonego (Prusy) I Klasa Orderu Orła Czerwonego (Prusy) II Klasa Orderu Orła Czerwonego (Prusy) Order Królewski Korony (Prusy) Order „Pour le Mérite” Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Leopolda Krzyż Wielki Order Franciszka Józefa (Austro-Węgry) Order Krzyża Takowy I klasy (Serbia) Krzyż Wielki Orderu Gwiazdy Rumunii Wielki Oficer Orderu Gwiazdy Rumunii Krzyż Wielki Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Krzyż Wielki Orderu Zbawiciela (Grecja) Order Osmana (Turcja) Krzyż Wielki Orderu Danebroga (Dania) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Świętych Maurycego i Łazarza (Królestwo Włoch) Kawaler Krzyża Wielkiego Orderu Słonia Białego (Tajlandia)

Aleksander Bagration-Imeretyński, ros. Александр Константинович Багратион-Имеретинский (ur. 24 września 1837 w Moskwie, zm. 17 listopada 1900 w Petersburgu) – rosyjski arystokrata (książę), generał-gubernator warszawski, namiestnik cara w Warszawie.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Aleksander Imeretyński pochodził z rodu Bagrationow – dynastii królewskiej, która kiedyś rządziła Gruzją. W latach 1897–1900 pełnił funkcję generał-gubernatora Warszawy z nadania cara, zastępując w fotelu Pawła Szuwałowa[2][1]. Pozorny zwolennik porozumienia z Polakami i pozyskania ich przychylności dla państwa rosyjskiego.

W rzeczywistości widział zagrożenie we wzrastającym niezadowoleniu Polaków, podgrzewanym podówczas przez coraz liczniejsze wydawnictwa i organizacje nielegalne, jak np. wydawany przez Piłsudskiego Robotnik i PPS.

Rozwijający się pod koniec XIX w. na ziemiach Królestwa Polskiego ruch socjalistyczny docierał do coraz liczniejszych mas – głównie robotników, ale też chłopów i żydów. Ponieważ największy odłam tego ruchu głosił konieczność wyzwolenia się z niewoli cara, Imertyński zdecydował o zmianie dotychczasowej represyjnej polityki wobec Polaków. Pozorne ustępstwa ze strony Rosjan (m.in. przywrócenie prawa do modlitwy w języku ojczystym w szkołach w 1897, zdymisjonowanie znienawidzonego przez Polaków kuratora Aleksandra Apuchtina, polskojęzyczna gazeta czy też zezwolenie na budowę pomnika Adama Mickiewicza) miały zneutralizować wpływ wydawnictw i ruchów nielegalnych.

W 1898 wykradziony został przez działaczy PPS tajny memoriał Imeretyńskiego dotyczący współpracy z caratem, w którym Imeretyński relacjonował carowi założenia swojej polityki pozornych ustępstw, mających doprowadzić de facto do wzrostu tempa rusyfikacji Polaków. Wydany w Londynie wraz ze wstępem autorstwa Józefa Piłsudskiego, zdobył niebywały rozgłos i w znacznej mierze przyczynił się do dymisji Imeretyńskiego, jak też zdecydowanego osłabienia pozycji stronnictw ugodowych[3].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c O.W. Tieriebow, Imie­rie­tin­skij, Bolszaja rossijskaja encykłopiedija [dostęp 2022-06-13] (ros.).
  2. J. Sobczak, Polskie fascynacje młodym cesarzem Mikołajem II. Geneza jego wizyty warszawskiej we wrześniu 1897 roku i próba polsko-rosyjskiej „ugody”, „Mazowieckie Studia Humanistyczne”, 1996, nr 1, s. 14.
  3. Tajne dokumenty rządu rosyjskiego w sprawach polskich Londyn 1898

Literatura[edytuj | edytuj kod]

  • A. Woźniak, Gruziński wielkorządca w Warszawie. Rządy księcia Aleksandra Imeretyńskiego w Królestwie Polskim (1897-1900), „Pro Georgia”, 2004, nr 11, s. 75–88.