Aleksandra i Hieronim Skłodowscy

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Aleksandra Skłodowska
Ilustracja
Data urodzenia

ok. 1862

Data i miejsce śmierci

20 stycznia 1944
Skłody-Piotrowice

Narodowość

polska

Dzieci

Apolonia, Hieronim

Hieronim Skłodowski
ps. „Marczak”
Ilustracja
Data urodzenia

ok. 1906

Data i miejsce śmierci

20 stycznia 1944
Skłody-Piotrowice

Zawód, zajęcie

rolnik

Narodowość

polska

Małżeństwo

Amelia

Dzieci

Leonard, Irena, Natalia, Cecylia, Włodzimierz

Aleksandra i Hieronim Skłodowscy – matka i syn, Polacy zamordowani za pomoc niesioną Żydom przez okupantów niemieckich we wsi Skłody-Piotrowice w obecnym powiecie ostrowskim.

Przed zbrodnią[edytuj | edytuj kod]

Rodzina Skłodowskich była trzypokoleniowa. Najstarszą osobą była Aleksandra (ur. ok. 1862). Razem z nią mieszkali córka Apolonia oraz syn Hieronim (ur. ok. 1906) wraz ze swoją rodziną – żoną Amelią (ur. 1909) i pięciorgiem dzieci: Leonardem, Ireną, Natalią, Cecylią i Włodzimierzem. Hieronim był rolnikiem, we wsi zwano go „Marczakiem”. Po ataku na III Rzeszy na ZSRS, pod koniec sierpnia 1941 Niemcy ogłosili, że Żydzi zamieszkujący Zaręby Kościelne i okolice zostaną ewakuowani do getta w Czyżewie. Na początku września przeprowadzono akcję przesiedleńczą. W jej trakcie Żydów umieszczono w szkole w Szulborzu. Następnie przewieziono do lasu koło Mianówka, gdzie zostali zamordowani i pogrzebani. Według inskrypcji umieszczonej na pomniku odsłoniętym tam w 1959, zginęło wówczas ok. 5000 Żydów. W trakcie transportu część Żydów zdołała uciec i ukryć się w okolicach Zaręb Kościelnych. Jednym z takich miejsc, w którym Żydzi znaleźli schronienie było gospodarstwo rodziny Skłodowskich w Skłodach-Piotrowicach.

Przebieg zbrodni[edytuj | edytuj kod]

20 stycznia 1944 niemieccy żandarmi przybyli z posterunków w Zarębach Kościelnych, Andrzejowie i Jasienicy, by dokonać obławy w Skłodach-Piotrowicach. W czasie akcji w gospodarstwie Skłodowskich, których podejrzewano o przetrzymywanie Żydów, przeprowadzono rewizję. Odkryto mogącą pomieścić kilka osób kryjówkę, która w dniu obławy była pusta. Pomimo tego rozstrzelano na miejscu Hieronima i jego obłożnie chorą matkę Aleksandrę, a ich zabudowania spalono. Pozostałych przy życiu członków rodziny umieszczono w areszcie w Jasienicy, gdzie przebywali przez tydzień. Po zwolnieniu Niemcy nie pozwolili im wrócić na swoje gospodarstwo i do końca okupacji niemieckiej zamieszkiwali w sąsiednich Skłodach Średnich. Według niektórych opracowań Niemcy mieli rozstrzelać także Amelię Skłodowską wraz z którymś z dzieci oraz ich sąsiadkę Stefanię Pieńkowską, która w trakcie obławy miała przebywać u sąsiadów.

Upamiętnienie[edytuj | edytuj kod]

16 czerwca 2019 w Skłodach-Piotrowicach Aleksandra i Hieronim Skłodowscy zostali upamiętnieni w ramach projektu „Zawołani po imieniu”. Przy domu nr 6, w miejscu gdzie zostali zamordowali, odsłonięto pomnik. Uroczystość uświetnili, m.in.: wiceminister kultury i dziedzictwa narodowego Magdalena Gawin, wójt gminy Zaręby Kościelne Urszula Wołosiewicz, starosta ostrowski Zbigniew Chrupek oraz dyrektor Instytutu Pileckiego Wojciech Kozłowski[1].

Tablica pamiątkowa

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Aleksandra i Hieronim Skłodowscy upamiętnieni za pomoc Żydom - Instytut Pileckiego, instytutpileckiego.pl, 16 czerwca 2019 [dostęp 2019-10-16] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]