Aleksandrowice (Bielsko-Biała)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy dzielnicy Bielska-Białej. Zobacz też: inne znaczenia słowa „Aleksandrowice”.
Herb Bielska-Białej Aleksandrowice
Dzielnica Bielska-Białej
Ilustracja
Widok ogólny Aleksandrowic.
Państwo  Polska
Województwo  śląskie
Miasto Bielsko-Biała
Data założenia 1787–1790
W granicach Bielska-Białej 31 marzec 1938[1]
Nr kierunkowy 33
Kod pocztowy 43-300
43-303
43-308
43-382
Tablice rejestracyjne SB
Położenie na mapie Bielska-Białej
Położenie na mapie
49°48′52″N 19°01′04″E/49,814444 19,017778
Portal Portal Polska

Aleksandrowice (niem. Alexanderfeld) – dzielnica Bielska-Białej położona w zachodniej części tego miasta.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Zostały założone w wyniku parcelacji tzw. Górnego folwarku starobielskiego w latach 1787–1790 i do roku 1864 były częścią Starego Bielska, po czym uzyskały samodzielność. XIX wiek to początek rozwoju aleksandrowickiego przemysłu.

Według austriackiego spisu ludności z 1900 r., w 157 budynkach w Aleksandrowiach na obszarze 522 hektarów mieszkało 2191 osób, co dawało gęstość zaludnienia równą 419,7 os./km², z czego 1061 (48,4%) było katolikami, 1076 (49,1%) ewangelikami, a 54 (2,5%) żydami, 1905 (86,9%) niemiecko-, 274 (12,5%) polsko-, a 4 (0,2%) czeskojęzycznymi[2]. Do 1910 roku liczba budynków wzrosła do 174, a mieszkańców do 2426 osób, z czego 2417 było zameldowanych na stałe, 1153 (47,5%) katolikami, 1220 (50,3%) ewangelikami, 51 (2,1%) żydami, a 2 osoby innej religii lub wyznania, 2082 (85,8%) niemiecko-, 332 (13,7%) polsko-, a 3 czeskojęzycznymi[3].

Po zakończeniu I wojny światowej tereny, na których leży miejscowość - Śląsk Cieszyński stał się punktem sporu pomiędzy Polską i Czechosłowacją. W 1918 roku na bazie Straży Obywatelskiej miejscowi Polacy utworzyli lokalny oddział Milicji Polskiej Śląska Cieszyńskiego, który podlegał organizacyjnie 11 kompanii w Bielsku[4].

31 marca 1938 zostały włączone do miasta Bielska[5], od 1951 r. będącego częścią Bielska-Białej.

Najważniejszymi zabytkami Aleksandrowic są cmentarze: żydowski z 1849 r. i wojskowy z 1921 r.

Od 2002 r. obszar dzielnicy wchodzi w skład ośmiu osiedli (jednostek pomocniczych gminy) – w całości: Aleksandrowice, Osiedle Beskidzkie, Osiedle Kopernika, Osiedle Polskich Skrzydeł i Osiedla Wojska Polskiego oraz częściowo: Osiedle Słoneczne, Górne Przedmieście i Wapienica.

Aleksandrowice są dziś dzielnicą o charakterze mieszkalnym. W ich obrębie znajduje się pięć wielkich osiedli mieszkaniowych: Beskidzkie, Kopernika, Polskich Skrzydeł, Słoneczne, Wojska Polskiego (czasem za część dzielnicy uznaje się też, leżące na pograniczu Aleksandrowic i Starego Bielska, Osiedle Piastowskie). W centralnej oraz północno-wschodniej części (administracyjne osiedla Aleksandrowice i Górne Przedmieście) dominuje zabudowa jednorodzinna, w dużej mierze o charakterze willowym.

Przez dzielnicę przebiega śródmiejska obwodnica zachodnia; skrzyżowanie tej drogi z ul. Piastowską, Cieszyńską i Konopnickiej to węzeł drogowy Hulanka. Na trasie nieczynnej linii kolejowej nr 190 znajduje się przystanek Bielsko-Biała Aleksandrowice.

W zachodniej części Aleksandrowic znajduje się lotnisko Bielsko-Biała Aleksandrowice, przy którym istniała niegdyś jedyna w Polsce fabryka szybowców – Przedsiębiorstwo Doświadczalno-Produkcyjne Szybownictwa "PZL Bielsko". Przez dzielnicę kursuje 21 linii autobusowych, w tym 19 dziennych i 2 nocne: 1, 2, 3, 4, 6, 7, 9, 10, 14, 15, 16, 20, 21, 23, 24Bis, 28, 30, 34, 52, oraz N1.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ustawa z dnia 25 stycznia 1938 roku o wcieleniu gminy Aleksandrowice do miasta Bielska (Dziennik Ustaw Śląskich z dnia 31 marca 1938 r., Nr. 7, poz. 18)
  2. Gemeindelexikon der im Reichsrate vertretenen Königreiche und Länder, bearbeitet auf Grund der Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1900, XI. Schlesien. Wien: 1906.
  3. Ludwig Patryn (ed): Die Ergebnisse der Volkszählung vom 31. Dezember 1910 in Schlesien. Troppau: 1912.
  4. Jerzy Szczurek 1933 ↓, s. 32-37.
  5. Ustawa z dnia 25 stycznia 1938 roku o wcieleniu gminy Aleksandrowice do miasta Bielska (Dziennik Ustaw Śląskich z dnia 31 marca 1938 r., Nr. 7, poz. 18)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Jerzy Szczurek: Z wielkich dni Śląska Cieszyńskiego. O milicjach ludowych w latach 1918-1920. Cieszyn: Nakładem Grupy Związku Powstańców Śląskich w Cieszynie, 1933.