Alfa Fornacis

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alfa Fornacis A/B
α For A/B
Ilustracja
Położenie w gwiazdozbiorze
Dane obserwacyjne (J2000)
Gwiazdozbiór Piec
Rektascensja 03h 12m 04,527s[1]
Deklinacja −28° 59′ 15,43″[1]
Paralaksa (π) 0,07024 ± 0,00045[1]
Odległość 46,44 ± 0,30 ly
14,237 ± 0,092 pc
Wielkość obserwowana 3,85[1]m
Ruch własny (RA) 370,87 ± 0,30[1] mas/rok
Ruch własny (DEC) 611,33 ± 0,42[1] mas/rok
Prędkość radialna −17,14 ± 0,20[1] km/s
Charakterystyka fizyczna
Rodzaj gwiazdy podolbrzym / gwiazda ciągu głównego[2]
Typ widmowy F8 IV / G7 V[2]
Masa 1,25 / 0,75 M[2]
Jasność 4 / 0,5[2] L
Temperatura 6420 K / 5500[2] K
Alternatywne oznaczenia
Oznaczenie Flamsteeda: 12 Eridani
2MASS: J03120443-2859156
Cordoba Durchmusterung: CD−29°1177
Boss General Catalogue: GC 3831
Katalog Henry’ego Drapera: HD 20010
Katalog Hipparcosa: HIP 14879
Katalog jasnych gwiazd: HR 963
SAO Star Catalog: SAO 168373
Dalim

Alfa Fornacis (α For, Dalim) – najjaśniejsza gwiazda w gwiazdozbiorze Pieca. Jest odległa od Słońca o około 46 lat świetlnych.

Nazwa[edytuj | edytuj kod]

Giuseppe Piazzi przypisał tej gwieździe nazwę Dalim, wywodzącą się od arabskiego ‏ضليم‎ ẓalīm, „struś”. Pochodzi ona z katalogu gwiazd Uług Bega, gdzie jednak nazwa ta odnosiła się do gwiazdy Theta Eridani[3]. Międzynarodowa Unia Astronomiczna w 2017 roku formalnie zatwierdziła użycie nazwy Dalim dla określenia tej gwiazdy[4].

Charakterystyka[edytuj | edytuj kod]

Jest to gwiazda podwójna, której składnikami są podolbrzym należący do typu widmowego F8 i gwiazda ciągu głównego, reprezentująca typ widmowy G7[2] (składniki dawniej były sklasyfikowane jako para gwiazd ciągu głównego[5][6]). Temperatura jaśniejszej gwiazdy A to około 6240 K, a słabszego składnika to 5500 K. Mają one jasność odpowiednio 4 razy większą i o połowę mniejszą od jasności Słońca. Własności te wiążą się z masą gwiazd: składnik A jest o około 1/4 masywniejszy od Słońca, zaś masa składnika B to 3/4 masy Słońca. Różnica mas wpływa także na ich ewolucję: masywniejszy składnik zaczął już zmieniać się w olbrzyma[2].

Składniki Alfa Fornacis mają obserwowaną wielkość gwiazdową 3,98 i 7,19m, dzieli je na niebie 5,4 sekundy kątowej (pomiar z 2013 r.)[7]. W przestrzeni gwiazdy te średnio są oddalone o 56 au, ale ze względu na ekscentryczne orbity oddalają się do 97 au i zbliżają na 15 au w okresie 269 lat. Największe zbliżenie miało miejsce w 1947 roku, gwiazdy znajdą się w największym oddaleniu w 2082 roku[2].

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f g Alfa Fornacis w bazie SIMBAD (ang.)
  2. a b c d e f g h Jim Kaler: Alpha Fornacis (ang.). W: STARS [on-line]. [dostęp 2017-05-31].
  3. Paul Kunitzsch: Arabische Sternnamen in Europa. Harrassowitz Verlag, 1959, s. 155. ISBN 978-3-447-00549-4.
  4. Naming Stars. Międzynarodowa Unia Astronomiczna, 2017-02-01. [dostęp 2018-12-04].
  5. alf For A w bazie SIMBAD (ang.)
  6. alf For B w bazie SIMBAD (ang.)
  7. Mason et al.: WDS J03121-2859AB. W: The Washington Double Star Catalog [on-line]. VizieR, 2014.