Alfred North Whitehead

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alfred North Whitehead
ilustracja
Data i miejsce urodzenia 15 lutego 1861
Ramsgate
Data i miejsce śmierci 30 grudnia 1947
Cambridge (Massachusetts)
Zawód filozof, matematyk, fizyk
Alma Mater Uniwersytet Cambridge
Odznaczenia
Order Zasługi (Wspólnota Narodów)

Alfred North Whitehead (ur. 15 lutego 1861 w Ramsgate, zm. 30 grudnia 1947 w Cambridge w stanie Massachusetts) – angielski filozof, matematyk i fizyk.

Był najmłodszym z czworga dzieci anglikańskiego duchownego Alfreda Whiteheada. Ukończył Trinity College na Uniwersytecie Cambridge, następnie został profesorem tego uniwersytetu.

Współpracował z Bertrandem Russelem przy dziele Principia Mathematica (1910-1913). Jest twórcą tzw. filozofii organizmu oraz prekursorem, rozwijanego głównie w Stanach Zjednoczonych, nurtu współczesnej filozofii procesu. Począwszy od problemów logiki i matematyki, zakres naukowych zainteresowań Whiteheada rozszerzał się w kierunku epistemologicznych i metodologicznych podstaw nauki, by ostatecznie objąć swym zasięgiem najbardziej ogólne zagadnienia z dziedziny filozofii spekulatywnej.

"Process and Reality" (1929) zawierające Wykłady im. Gifforda prezentuje jego metafizykę, która została przedstawiona w sposób niebywale uporządkowany. Wydaje się, że ambicją Whiteheada było zebranie w jedną syntezę wszystkich głównych filozofii i religii ludzkości. W tym celu stworzył szczególną koncepcję Boga, odrzucając dotychczasowe koncepcje, które sprowadził do trzech pojęć: – wszechmocny władca, – bezlitosny twórca reguł pierwszych, – motor pierwszy.

Opowiedział się za ideą Boga – Miłości.

Publikacje[edytuj]

Z wczesnego, matematycznego okresu pochodzą, między innymi, następujące dzieła:

  • A Treatise on Universal Algebra (1898),
  • On Mathematical Concepts of the Material World (1906).

Drugi etap wyznaczają:

  • The Organisation of Thought (1917),
  • An Enquiry Concerning the Principles of Natural Knowledge (1919),
  • The Concept of Nature (1920), The Principle of Relativity (1922).

Na ostatni okres składaja się:

  • Science and the Modern World (1925),
  • Religion in the Making (1926),
  • Symbolism, its Meaning and Effect (1927),
  • Process and Reality (1929) – dzieło uznane za najważniejsze w dorobku Whiteheada, stanowiące najpełniejszy wykład kosmologii organicystycznej,
  • The Function of Reason (1929),
  • Adventures of Ideas (1933),
  • Modes of Thought (1938).

Bibliografia[edytuj]