Alfred Szklarski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alfred Szklarski
Katowice - pomnik Alfred Szklarski.JPG
Alfred Szklarski
(rzeźba w katowickiej Galerii Artystów)
Data i miejsce urodzenia 21 stycznia 1912
Chicago
Data i miejsce śmierci 9 kwietnia 1992
Katowice
Narodowość polska
Dziedzina sztuki literatura dla dzieci i młodzieży
literatura kryminalna
Ważne dzieła Cykl powieści o Tomku Wilmowskim, trylogia Złoto Gór Czarnych

Alfred Szklarski (ur. 21 stycznia 1912 w Chicago, zm. 9 kwietnia 1992 w Katowicach) – polski pisarz specjalizujący się w literaturze podróżniczo-przygodowej dla młodzieży, popularyzator wiedzy o polskich podróżnikach i przyrodnikach. Autor cyklu powieści o Tomku Wilmowskim. Publikował także pod pseudonimami Alfred Bronowski, Fred Garland, Alfred Murawski, Roman Szklarski, oraz Henryk Szklarski.

Życiorys[edytuj]

Urodzony w Chicago, w Stanach Zjednoczonych jako syn Andrzeja Szklarskiego, działacza Organizacji Bojowej PPS zmuszonego w 1908 do emigracji, oraz Marii z domu Karkosik. Jako szesnastolatek przeniósł się wraz z matką do Polski. Od 1928 mieszkał w rodzinnym mieście matki – Włocławku, a od 1932 w Warszawie, gdzie w latach 1932–1938 studiował w Szkole Nauk Politycznych na Wydziale Konsularno-Dyplomatycznym. W czasie studiów poznał swoją przyszłą żonę Krystynę, którą poślubił 1 września 1939 w Warszawie[1].

W latach okupacji opublikował pod pseudonimem Alfred Murawski erotyczne powieści dla dorosłych Miłość marynarza i Piękna nieznajoma[2], a pod pseudonimem A. Murawski opublikował trzy przygodowe powieści dla dorosłych: Żelazny pazur (1942), Krwawe diamenty (1943) i Tajemnica grobowca (1944). Powieści te były drukowane w polskojęzycznych pismach wydawanych przez okupanta. Od sierpnia 1944 był żołnierzem Armii Krajowej, pod pseudonimem „Szklarz” brał udział w powstaniu warszawskim. Następnie przez kilka miesięcy mieszkał w Krakowie, a od lutego 1945, aż do śmierci, w Katowicach.

W 1949 za publikacje w gadzinówkach został skazany na karę 8 lat więzienia. W 1951 jego utwory pisane pod pseudonimem Alfred Bronowski zostały wycofane z polskich bibliotek oraz objęte cenzurą[3]. Zwolniono go z więzienia na mocy amnestii w 1953[2]. W latach 1954–1977 pracował jako redaktor w katowickim wydawnictwie „Śląsk”. Od 1957 nakładem tego wydawnictwa ukazywały się kolejne powieści z cyklu o Tomku Wilmowskim, a w latach siedemdziesiątych trylogia Złoto Gór Czarnych, napisana wspólnie z żoną.

Z żoną Krystyną mieli córkę Bożenę[4]

Nagrody i odznaczenia[edytuj]

Był laureatem wielu prestiżowych nagród literackich i odznaczeń, między innymi „Orle Pióro” (1968), Orderu Uśmiechu (1971) oraz Nagrody Prezesa Rady Ministrów za twórczość dla młodzieży (1973, 1987). Był członkiem Stowarzyszenia Pisarzy Polskich.

Twórczość[edytuj]

Cykl powieści o Tomku Wilmowskim[edytuj]

Zapowiadana od 1978 ostatnia część pt. „Przygody Tomka na Alasce” nigdy nie ujrzała światła dziennego.

Złoto Gór Czarnych[edytuj]

Razem z żoną Krystyną Szklarską:

Pozostałe[edytuj]

Jako A. Murawski:

  • Wróżba (debiut pisarza, 1939)
  • Kulisy sławy (1941)
  • Lot do dżungli (1941)
  • Przygoda w Szanghaju (1942)
  • W szponach gangsterów (powieść kryminalna, 1942)
  • Krystyna (1942)
  • Szukam mężczyzny - (powieść współczesna, 1942)
  • Żelazny pazur (1942)
  • Krwawe diamenty (1943)
  • Tajemnica grobowca (1944)
  • Z dni grozy - Konająca stolica (1944)

Jako Roman Szklarski:

  • Pilotka i miłość (1940)

Jako Alfred Bronowski:

jako Fred Kid:

  • Tajemnica Ituri (1947)
  • Ostatni skalp Nawaja (1947)
  • Piraci ringu (1948)

oraz:

Upamiętnienie[edytuj]

Jest patronem następujących polskich szkół:

Przypisy[edytuj]

  1. Tomek z ulicy Jordana. [dostęp 2016-06-23].
  2. a b Anna Malinowska. Rozmowa z prof. Krzysztofem Kłosińskim: Siłą książek Alfreda Szklarskiego jest marzenie. „Gazeta Wyborcza”, 25.04.2014. 
  3. Cenzura PRL : wykaz książek podlegających niezwłocznemu wycofaniu 1 X 1951 r.. posł. Zbigniew Żmigrodzki. Nortom: Wrocław, 2002, s. 7. ISBN 8385829881.
  4. Tomek z ulicy Jordana. [dostęp 2016-06-23].

Bibliografia[edytuj]

  • Bogdan Snoch: Górnośląski Leksykon Biograficzny. Suplement do wydania drugiego. Katowice: Muzeum Śląskie, 2006, s. 111, 112. ISBN 83-60353-11-5.
  • Kłosiński Krzysztof, Pierwszy „Tomek”. Egzotyzm po polsku, Guliwer, 1997, nr 4, s. 10-17.
  • Kaczmarek Romuald, Podróże z Tomkiem Wilmowskim, „Reporter. Czasopismo Stowarzyszenia Rozwoju Ziemi Pajęczańskiej”, 2000, nr 9, s. 8-9.
  • Kaczmarek Romuald, W ósmą rocznicę śmierci Alfreda Szklarskiego, Guliwer, 2000, nr 3, s. 83-86.
  • Studentkowska-Piątkowska Bożena, Alfred Szklarski na szlaku odwagi, lojalności i patriotyzmu, Guliwer, 2004, nr 1, s. 9-15.
  • Bobowski Sławomir, Nie tylko przygoda. Polskie powieści indiańskie dla młodzieży w perspektywie etnologicznej, Ofic. Wyd. Atut, Wrocław 2012, ​ISBN 978-83-7432-786-2​.

Linki zewnętrzne[edytuj]