Alfred von Kropatschek

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alfred von Kropatschek w 1901 r.

Alfred Ritter von Kropatschek (ur. 30 stycznia 1838 w Bielsku, zm. 2 maja 1911 w Lovranie) – austriacki generał, inżynier i konstruktor broni. Do jego najważniejszych wynalazków należy magazynek rurowy oraz łoża artyleryjskie z opornikiem sprężynowym.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Alfred Kropatschek pochodził z Bielska (dziś Bielsko-Biała) na Śląsku Austriackim. Uczęszczał do Akademii Artylerii w Ołomuńcu, przeniesionej następnie (1858) do Hranic. Wziął udział w wojnie francusko-austriackiej 1859. W latach 1861–1863 ukończył wyższy kurs artyleryjski, a rok później został przydzielony do Rady Artyleryjskiej (Artillerie-Comité) w Wiedniu.

Po wojnie prusko-austriackiej 1866 pracował nad wprowadzeniem w armii austriackiej broni odtylcowej, która to innowacja okazała się być bardzo potrzebna po porażce pod Sadową. Jednocześnie pracował jako nauczyciel w szkole wojskowej w Bruck an der Leitha oraz był doradcą osmańskiego ministra Dauda Paszy w dziedzinie uzbrojenia armii osmańskiej wyrobami Josefa Werndla. W latach 1870–1871 podjął podróż edukacyjną na front wojny prusko-francuskiej. Od roku 1874 był w randze kapitana (w 1876 awansowany na majora) dowódcą baterii IV Pułku Artylerii. Tytuł szlachecki Ritter von otrzymał w roku 1871.

W latach 1877–1883 kierował Szkołą Kadetów Artylerii w Wiedniu, później przejął dowództwo II Pułku Artylerii w Ołomuńcu, będąc międzyczasie awansowanym na podpułkownika (1880) i pułkownika (1884). Od 1886 dowodził XIII Brygadą Artylerii w Zagrzebiu, a od 1890 III Brygadą Artylerii w Grazu. W roku 1890 stał się generałem brygady, cztery lata później generałem dywizji, a wreszcie w roku 1902 – generałem broni. Od roku 1895 do przejścia na emeryturę w 1907 r. był generalnym inspektorem artylerii (General-Artillerie-Inspektor).

Technik i konstruktor[edytuj | edytuj kod]

Kropatschek należał do najzdolniejszych inżynierów w armii austro-węgierskiej. Rozwinął technikę karabinu powtarzalnego poprzez dodanie magazynka rurowego. Znalazł on zastosowanie u węgierskiej landwehry i bośniackiej żandarmerii, ale przede wszystkim u francuskiej piechoty morskiej, gdzie konstrukcja Kropatschka stała się podstawą dla karabinu Lebel Mle 1886.

W dziedzinie techniki artyleryjskiej udało się Kropatschkowi zmniejszyć odrzut poprzez wprowadzenie w swoim dziale polowym M/75 łóż z opornikiem sprężynowym.

Do innych innowacji Kropatschka należy przymocowanie tarcz ochronnych do dział polowych oraz wprowadzenie do austriackiej amunicji nabojów scalonych. Od 1899 r. armia austro-węgierska dysponowała za jego sprawą armatami automatycznymi.

Znany i do dziś popularny na rynku kolekcjonerskim jest zaprojektowany w 1886 r. dla armii portugalskiej i wyprodukowany w 40 000 sztuk w zakładach zbrojeniowych w Steyr karabin powtarzalny Kropatschek M 1886, pierwszy karabin „małego kalibru” (8 mm zamiast powszechnie dotąd stosowanych 11 mm), z nabojami napełnianymi początkowo prochem czarnym, a od 1895 r. nitrocelulozowym. W portugalskich koloniach był używany do lat 60. XX wieku.

Karabin Kropatschek M 1886

Karabiny skonstruowane przez Kropatschka:

Austro-Węgry:

  • Gendarmerie Repetier-Karabiner M1881: 11 mm, (M1874/81);
  • Kropatschek Torpedo-Boots-Gewehr M1893: 8 mm, dla piechoty morskiej;

Francja:

  • Fusil de Marine Mle 1878: 11 mm;
  • Fusil d'Infanterie Mle 1884: 11 mm;
  • Fusil d'Infanterie Mle 1885: 11 mm;

Portugalia:

  • Espingarda de Infantaria 8 mm m/1886: 8 mm dla piechoty, początkowo na proch czarny, później na nitrocelulozowy;
  • Carabina de Caçadores 8 mm m/1886: 8 mm dla lekkiej kawalerii;
  • Carabina de Cavalaria 8 mm m/1886: 8 mm dla kawalerii;
  • Carabina da Guarda Fiscal 8 mm m/1886/88: 8 mm dla gwardii ministra finansów;
  • Espingarda de Infantaria 8 mm m/1886/89: 8 mm, modyfikacja z nakładką przeznaczona do kolonii;
  • Carabina de Artilharia 8 mm m/1886/91: 8 mm dla artylerii;

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]