Alice in Chains

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy amerykańskiej grupy muzycznej. Zobacz też: album o tym tytule.
Alice in Chains
Alice016.jpg
Alice in Chains podczas koncertu, 17 września 2016
Rok założenia 1987
Pochodzenie Seattle, Waszyngton, USA
Gatunek metal alternatywny
grungeheavy metal
rock alternatywny[1]
Aktywność 1987–2002, od 2005
Wytwórnia płytowa ColumbiaVirgin/EMICapitol
Powiązania SlezeAlice N’ Chains
Ozzy OsbourneMad SeasonClass of ’99Comes with the FallSpys4Darwin
Obecni członkowie
William DuVall
Jerry Cantrell
Mike Inez
Sean Kinney
Byli członkowie
Layne Staley (zmarły)
Mike Starr (zmarły)
Strona internetowa

Alice in Chainsamerykański zespół muzyczny utworzony w roku 1987 z inicjatywy wokalisty Layne’a Staleya oraz gitarzysty Jerry’ego Cantrella[2]. Przez krytyków zaliczany do tzw. Wielkiej Czwórki z Seattle, obok zespołów Nirvana, Pearl Jam oraz Soundgarden[3].

Muzyka stworzona przez Alice in Chains jest mroczna i ciężka, lecz bardzo melodyjna. Odznacza się różnorodnością brzmienia, sprawiającą, że zespół trudno jest przypisać do konkretnego gatunku. Grupa powszechnie identyfikowana jest z nurtem grunge, lecz czerpiąca wpływy z szeroko pojętej muzyki metalowej lat 70, która zawiera w sobie ciężkie riffy inspirowane twórczością Black Sabbath[4] oraz melodyjnego hard rocka budzące skojarzenia z dokonaniami Led Zeppelin[5], przeplatanego łagodniejszymi i utrzymanymi w stylistyce muzyki akustycznej kompozycjami. Rozpoznawalną cechą zespołu są rozbudowane aranżacyjnie utwory oraz charakterystyczny styl wokalny, dla którego typowe są zharmonizowane partie wokalne[1].

Łączny nakład sprzedanych albumów wynosi ponad 25 milionów na całym świecie[6], w tym 14 na terenie Stanów Zjednoczonych[6][7]. Wydawnictwa Jar of Flies oraz Alice in Chains osiągnęły najwyższą pozycję notowania Billboard 200[8]. Minialbum Jar of Flies był pierwszym w historii albumem wydanym w formacie EP, który zajął 1. miejsce na liście Billboard 200[9]. Zespół uzyskał także dziewięć nominacji do nagrody Grammy[10].

Z powodu śmierci wokalisty Layne’a Staleya w kwietniu 2002[11], zespół zawiesił działalność. Reaktywacja nastąpiła w roku 2005, a od 2006 kwartet występuje z nowym wokalistą Williamem DuVallem[12].

Nazwa[edytuj]

Pomysłodawcą nazwy Alice in Chains jest Russ Klatt, wokalista występujący w zespole Slaughterhouse Five[13][14][15]. W 1986 podczas rozmowy z gitarzystą Sleze, Johnnym Bacolasem, który szukał nazwy dla nowej grupy, Klatt zasugerował dwie propozycje – Alice in Wonderland oraz Alice in Chains. „Rozmawialiśmy między innymi o zmianie nazwy. Nagle padło stwierdzenie – Alice in Wonderland? Co o tym sądzisz? Może być? Być może...Alice in Chains?” – wspominał Bacolas[13]. Druga z nich bardzo spodobała się muzykowi, który następnego dnia poinformował o tym kolegów z zespołu. Jedynym problemem był fakt, iż nazwa w sposób jednoznaczny kojarzyła się z niewolnictwem kobiet. „Pamiętam jak Layne przyszedł i poinformował mnie, że wraz z kolegami zmieniają nazwę na Alice N’ Chains. Nie byłam z tego faktu zadowolona. Zaczęłam mu tłumaczyć, że nazwa ta będzie się mocno kojarzyć ze zniewoleniem kobiet. Potem nie miałam z nim kontaktu przez okres około dwóch tygodni, ponieważ byłam zaniepokojona i urażona” – wspominała matka wokalisty, Nancy McCallum[16]. W konsekwencji muzycy zdecydowali się na zmianę proponowanego zapisu nazwy z Alice in Chains na Alice N’ Chains dzięki czemu nazwę zespołu można rozumieć jako „Alicja i łańcuchy”[13].

Historia[edytuj]

Wczesny okres (1984–1989)[edytuj]

 Osobny artykuł: Sleze.
 Osobny artykuł: Alice N’ Chains.
Zespół powstał w Seattle[2]

W roku 1984 uczniowie Shorewood High School Byron Hansen, James Bergstrom, Johnny Bacolas oraz Zoli Semanate, utworzyli zespół muzyczny Sleze[17][18]. Wokalistą został uczeń Meadowdale High School Layne Staley[17]. W ciągu dwóch lat działalności, skład wielokrotnie ulegał roszadom. W roku 1986 dołączył gitarzysta Nick Pollock[19], a zespół został przekształcony w Alice N’ Chains[13]. Kwartet prezentował styl muzyczny określony przez Staleya w jednym z wywiadów jako mieszanka glam i thrash metalu[20], która inspirowana była w dużej mierze dokonaniami Duran Duran, Mötley Crüe oraz Poison[21]. Najbardziej znanym utworem początkującego zespołu stała się, nagrana na przełomie jesieni i zimy 1986, kompozycja „Queen of the Rodeo” autorstwa Staleya oraz Jeta Silvera[22][23], która rok później została spopularyzowana przez Alice in Chains. „Ten utwór w okresie, kiedy zaczynaliśmy grać ze sobą, był bardzo popularny. Pamiętam jak ludzie na koncertach czekali właśnie na niego” – komentował Cantrell[24].

W czasie swojej półtorarocznej aktywności, muzycy zarejestrowali dwa albumy demo[25][26]. W 1987 projekt muzyczny został oficjalnie rozwiązany[27]. Staley zarządzał kompleksem sal prób o nazwie Music Bank, który mieścił się koło mostu Ballad Bridge, w której po opuszczeniu domu mieszkał[27]. Składał się on z 60 sal i był otwarty przez całą dobę[27]. Pełnił lokalnie istotną funkcję, gdyż umożliwiał początkującym muzykom rozwój artystyczny.

W roku 1987 podczas odbywającej się na terenie północnego Seattle imprezy, Nick Pollock poznał ze sobą Staleya i gitarzystę Jerry’ego Cantrella[28], który przyjechał z rodzinnej Tacomy. Udzielał się wówczas w założonym przez siebie rok wcześniej amatorskim zespole Diamond Lie[13], którego trzon stanowili wokalista Scott Damen, basista Matt Muasau oraz perkusista Bobby Nesbitt[29]. Do zespołu dołączył basista Mike Starr, udzielający się w glam metalowej formacji Gypsy Rose[30][31]. Cantrell: „Graliśmy tam razem przez chwilę, ale nas wykopali, bo nie mieliśmy dobrego sprzętu”[30]. Gitarzysta zamieszkał w kompleksie Music Bank. Po obejrzeniu koncertu Alice N’ Chains w Tacoma Little Theater 1 maja 1987, Cantrell z propozycją objęcia funkcji wokalisty zwrócił się do Staleya, który w tym samym czasie dołączył do efemerycznej grupy muzycznej prezentującej muzykę z pogranicza industrial i funk. „Wiedziałem, że ten głos należy do kolesia, z którym chcę grać. Brzmiał jak 150-kilogramowy harleyowiec, a nie jak chudy mały Layne” – wspominał[20]. Wokalista zgodził się dołączyć do formacji muzyka, pod warunkiem, że ten wystąpi w roli sidemana w jego zespole[32]. Projekt w którym udzielał się Staley, wkrótce uległ ostatecznemu rozwiązaniu. Muzyk objął stanowisko wokalisty w nowo uformowanym zespole Cantrella. Skład został uzupełniony o perkusistę Seana Kinneya. „Sześć miesięcy później zadzwonił do mnie Jerry i powiedział, że Layne się zgodził. Więc przyszedłem na spotkanie do Music Bank. Na miejscu okazało się, że moja ówczesna dziewczyna była siostrą Mike’a Starra (...) Wypiliśmy kilka drinków i zaczęliśmy wspólne granie” – komentował Kinney[33].

Ballad Bridge w Seattle, przy którym w latach 80. znajdował się kompleks sali prób Music Bank[27]

W składzie Staley (śpiew), Cantrell (gitara), Starr (gitara basowa) oraz Kinney (perkusja), grupa z dużym powodzeniem zaczęła grać w klubach położonych na północno-zachodnim wybrzeżu[20][34]. Początkowo zespół występował z krótkim repertuarem obejmującym nieco ponad 15–20 minut, lecz z czasem zaczął otrzymywać oferty gry setlisty składającej się z 45 minut[34]. Jedynym członkiem zespołu, który nie miał ukończonych 21 lat był Staley. Z tego względu wokalista często był zmuszony do czekania przed klubem, aż zespół wejdzie na scenę. Po zakończeniu występu, jako pierwszy musiał opuszczać lokal[34]. Muzycy grali klubowe koncerty tak w samym Seattle, jak i w okolicach. Mimo, że występowali jako Alice in Chains, na plakatach koncertowych, zespół często podpisywany był nazwą Diamond Lie[21]. Niejednokrotnie był wtedy określany przez lokalne media mianem „Kindergarden”, ze względu na duże podobieństwo brzmieniowe i sceniczne do Soundgarden[35][36]. Cantrell w jednej z wypowiedzi przyznał, że w początkowej fazie działalności Alice in Chains, Soundgarden był zespołem „bardzo inspirującym”[37].

W roku 1988 miejscowy promotor nagrań Randy Hauser dowiedział się o zespole podczas jednego z koncertów. Wraz z Kenem Deansem umożliwił on grupie profesjonalne nagranie albumu demo[34][38]. „W Music Bank zobaczyłem występ zespołu o nazwie Diamond Lie. Pokój był tak mały, że muzycy ledwo się w nim mieścili, a ich wokalista musiał śpiewać w korytarzu, bo po prostu nie było miejsca. To była niekomfortowa sytuacja, ale byłem bardzo pod wrażeniem głosu wokalisty” – wyznał Nick Terzo, który obserwował zespół podczas pierwszych prób[39]. Nagrania początkowo miały odbyć się w kompleksie Music Bank, lecz na jeden dzień przed planowanym rozpoczęciem, studio zostało zamknięte przez policję w związku z handlem marihuaną[40]. Sesja odbyła się w pomieszczeniu Treehouse, które było zaadaptowane na studio nagrań. Zespół zarejestrował materiał składający się z ośmiu kompozycji, w tym cover Davida Bowiego – „Suffragette City”[41]. Ukazał się on niezależnie pod nazwą The Treehouse Tapes[42]. Od kwietnia do czerwca 1989 grupa pracowała w studiu w Seattle nad materiałem na drugi album demo[43]. Wydany został w formie bootlega pod nazwą Sweet Alice. Produkcją oraz dystrybucją zajął się zespół[43]. Demo trafiło do Kena Deansa, który następnie zwrócił się do managerów muzycznych Kelly Curtis i Susan Silver (kierowały one w tym czasie Soundgarden[34]) z propozycją objęcia funkcji zarządzania zespołem. „Ken zapytał Kelly i mnie, czy chcemy z nimi pracować (...) Bardzo podobała mi się taśma, którą nagrali. Kochałam ich osobowości – to byli jedni z najbardziej zabawnych ludzi jakich spotkałam w swoim życiu (...) Więc kiedy Ken stwierdził, że nie da rady się nimi zająć, od razu wyraziłam zgodę” – wspominała Susan Silver[44]. Materiał został przekazany wytwórni Columbia. Przedstawiciel Nick Terzo umówił grupę z prezesem Donem Iennerem. „Wielu myślało, że wybrałem najgorzej z całego grona, ale dla mnie byli niczym nieoszlifowany diament” – wspominał Terzo[45]. Na podstawie przesłuchanego dema, został podpisany kontrakt z wytwórnią 11 września 1989[46]. Sprawami zarządzania zajęły się wspomniane Kelly Curtis i Susan Silver[44]. 11 grudnia zespół wystąpił na uczelni Washington State University w miejscowości Pullman, grając dla około 450 osób[46]. Była to jedyna taka impreza, podczas której władze uczelni udostępniły salę CUB Ballroom[46].

Facelift (1990–1991)[edytuj]

Layne Staley podczas koncertu, 27 listopada 1992

W grudniu 1989 przy współpracy producenta Dave’a Jerdena[47], członkowie zespołu rozpoczęli sesję nagraniową do debiutanckiego albumu. Odbyła się ona w London Bridge Studio na terenie Seattle oraz Capitol Recording Studios w Hollywood[45]. W trakcie rejestracji, na przełomie lutego i marca, zespół wystąpił w roli supportu przed Extreme w ramach trasy koncertowej Pornograffiti Tour[48]. Nagrania zostały zakończone w kwietniu 1990. Zanim nastąpiła premiera albumu, wytwórnia wydała w lipcu minialbum We Die Young, w skład którego weszły trzy utwory – tytułowy „We Die Young”, „It Ain't Like That” oraz „Killing Yourself[49]. Ostatnia z kompozycji pochodziła ze starszych sesji nagraniowych z końca lat 80. Pierwszy z utworów stał się lokalnym przebojem w radiu KISW, prezentującym muzykę metalową, którym zarządzał Damon Stewart[50]. Minialbum był rozsyłany w formie darmowej do najbliższych sklepów muzycznych, gdzie właściciele otrzymywali zysk ze sprzedaży[20]. Miało to na celu promowanie zbliżającego się albumu, jak i samego zespołu.

Naprawdę nie miałem pojęcia, jak zabrzmimy w chwili rozpoczęcia nagrań. Zrobiliśmy wcześniej kilka demówek, które brzmiały czyściej, były bardziej przystępne. Myślę, że pomoc Dave’a, który pozwolił nam być sobą, doprowadziła do tego, że rezultat jest mroczny i ciężki. Tego pragnęliśmy, chociaż nie wiedzieliśmy, że w nas to tkwi[51].

— Layne Staley

1 czerwca koncertem w Seattle, zespół rozpoczął oficjalne tournée Facelift Tour. Premiera albumu zatytułowanego Facelift odbyła się 21 sierpnia 1990. Charakteryzował się on dość efektowną melodyjnością oraz harmonizacją partii wokalnych, okraszoną metalowymi riffami. Charakterystycznym stylem jaki zespół wypracował, było stworzenie utworów opartych na mrocznych dźwiękach gitarowych riffów i charakterystycznym śpiewie Staleya. W tekstach utworów Cantrell i Staley podjęli interesującą pod względem literackim próbę oddania zniechęcenia i frustracji całego pokolenia[52]. Steve Huey z serwisu muzycznego AllMusic, recenzując album napisał, że „Facelift to jedna z najważniejszych płyt w gatunku grunge oraz rock alternatywny, łącząca przy tym fanów hard rocka i heavy metalu”[53]. Dwutygodnik Rolling Stone przyznał: „Debiutancki album kwartetu, intensywne i pulsujące doświadczenia”[54]. Jerry Cantrell stwierdził, że „album miał mieć ponurą aurę oraz być bezpośredni do panującej wówczas w Seattle atmosfery zadumy i stylu”[20]. W innym wywiadzie muzyk przyznał, że zespół zajmuje się „brutalną rzeczywistością życia”[55].

Jerry Cantrell podczas koncertu, 27 listopada 1992

W momencie wydania, zadebiutował on na 1. pozycji notowania Top Heatseekers oraz w dniu 6 lipca 1991 na 42. pozycji Billboard 200[8]. Dzięki temu, Facelift stał się pierwszym albumem wywodzącym się z nurtu grunge, który dotarł do pierwszej 50. notowania Billboard[56]. 12 listopada zespół wyruszył w trasę koncertową po Ameryce Północnej liczącą 22 koncerty, występując jako support przed Iggy Popem w ramach Brick By Brick Tour[57]. 22 grudnia grupa wystąpiła przed 1,500 tysięcznym audytorium zgromadzonym w Moore Theatre w Seattle ze specjalnie przygotowanym koncertem, który został całkowicie wyprzedany[34]. Materiał wyreżyserowany przez Josha Tafta ukazał się 30 lipca 1991 na kasecie VHS Live Facelift[56]. Podczas lutowych koncertów, zespół zaprosił Pearl Jam (występujący ówcześnie pod nazwą Mookie Blaylock) do otwierania swoich koncertów[58]. Eddie Vedder odnosząc się do wspólnych występów przyznał, że „interesującym było oglądać zespół, który potrafi zmieniać nastroje ludzi”[59]. W pierwszym półroczu od momentu wydania, Facelift sprzedał się w ilości 40 tys. kopii[60]. 1 marca 1991 na rynku ukazał się drugi singel promujący album – „Man in the Box”. Kompozycja została napisana przez Layne’a Staleya, który poruszył w niej temat cenzury[45]. Singel dotarł do 18. pozycji Mainstream Rock Songs[61], a sam teledysk, wyreżyserowany przez Paula Rachmana, częstokrotnie emitowany był w stacji muzycznej MTV[60], gdzie utrzymywał się na liście przez okres 16 tygodni[34]. Po tych wydarzeniach, zainteresowanie zespołem znacznie wzrosło, a sam album w ciągu następnych sześciu tygodni sprzedał się w ilości 400 tys. kopii[60]. Grupa kontynuując trasę, wyruszyła wraz z Megadeth i The Almighty w tournée Oxidation of the Nations Tour, składające się z 22 koncertów na kontynencie europejskim[62]. Zainaugurowane zostało występem w londyńskim Marquee Club 8 marca a zakończone koncertem w Point Theatre w Dublinie 1 kwietnia[62].

Layne Staley oraz Jerry Cantrell podczas koncertu, 27 listopada 1992

16 maja grupa wzięła udział w amerykańskiej edycji tournée Clash of the Titans, występując w roli supportu przed zespołami Anthrax, Megadeth oraz Slayer[63]. Liczyła ona 49 koncertów i odbyła się w miastach Ameryki Północnej[63]. W trakcie występu w Red Rocks Amphitheatre w Morrison 5 czerwca, zespół został obrzucony butelkami przez fanów grupy Slayer[60]. Jedna z nich trafiła w zestaw perkusyjny Kinneya. Staley poirytowany zachowaniem zgromadzonej publiczności, przeskoczył barierki i zaczął odrzucać w stronę tłumu różne przedmioty znalezione na scenie. Po chwili, do wokalisty dołączyła reszta członków zespołu[59]. „To była próba ognia. Nie było to łatwe, ale bywało nieraz zabawnie. Spędziliśmy wiele nocy grając, kiedy nad naszymi głowami latały różne przedmioty. Czasem bywało dość brutalnie. Ale to nie było w stanie nas zatrzymać” – relacjonował Cantrell[64]. Mimo tych incydentów, zespół zyskał sobie sympatię wielu fanów muzyki metalowej podczas trasy[64]. 16 sierpnia kwartet udał się w kolejny etap tournée, supportując Van Halen w ramach For Unlawful Carnal Knowledge Tour[65]. 11 września Facelift uzyskał certyfikat złotej płyty. Staley: „Pierwotnie zakładaliśmy, że album mógłby sprzedać się w nakładzie 100 tys. kopii. To był nasz cel. Potem pomyśleliśmy, że wynik na poziomie 200 tys. byłby już bardzo dużym osiągnięciem”[66]. Cantrell w podziękowaniu swoim nauczycielom ze szkoły średniej, wysłał im kopię złotej płyty[53]. Trasa Facelift Tour zakończyła się 23 stycznia 1992 występem w Veterans Memorial Coliseum w Portland[67].

Album promowany był dodatkowo dwoma singlami – „Bleed the Freak” oraz „Sea of Sorrow”. Ostatni z nich dotarł do 27. pozycji Mainstream Rock Songs[61]. Dzięki intensywnym trasom koncertowym, w ramach których zespół wystąpił ponad 200-krotnie, grupa zaczęła zyskiwać atencję mediów głównego nurtu w Stanach oraz spotykać się z coraz bardziej pozytywnym przyjęciem ze strony publiczności. Staley: „Z początku po prostu patrzyli się na nas. Ale, im więcej się kręciliśmy i wracaliśmy do tych miast, tym lepsza była odpowiedź. Przy naszym trzecim lub czwartym tournée po USA czuliśmy, że robimy co trzeba”[50]. Redakcje magazynów RIP oraz Guitar for the Practicing Musician, uznały Alice in Chains najlepszym nowym zespołem roku 1991[68].

Sap (1991–1992)[edytuj]

W trakcie trwania For Unlawful Carnal Knowledge Tour, muzycy rozpoczęli pracę nad nagrywaniem materiału na drugi album studyjny. Demo o roboczym tytule Dirt Demos wypełniło łącznie 10 kompozycji[43]. Kilka utworów które zostały zarejestrowane, członkowie zespołu wyselekcjonowali i postanowili nagrać ponownie[69].

Jerry Cantrell podczas koncertu, 27 listopada 1992

Sesja rozpoczęła się 20 listopada 1991 w London Bridge Studio. Zarejestrowane zostały cztery utwory utrzymane w stylistyce muzyki akustycznej oraz rocka alternatywnego[60]. Członkowie zespołu przyznali, że był to zamierzony zabieg. „Staraliśmy się pokazać, że nie jesteśmy tylko zespołem metalowym. Choć gramy metal, to czasami lubimy grać także inne gatunki muzyki” – oznajmił w jednym z wywiadów Cantrell[70].

Minialbum nazwano Sap. Jak mówi jedna z historii, powodem jego nagrania oraz nazwy, był sen jaki miał perkusista Sean Kinney. Muzykowi przyśniło się, że zespół nagrał kilka utworów i zamieścił je na akustycznym minialbumie Sap. Następnego dnia perkusista opowiedział o tym pomyśle kolegom z zespołu i materiał został nagrany w przeciągu niespełna tygodnia[71]. Trzy kompozycje jakie znalazły się na wydawnictwie, pochodziły ze starszych sesji nagraniowych[20]. Minialbum został wydany 4 lutego 1992. Na płycie gościnnie wystąpili: wokalistka Heart, Ann Wilson, Chris Cornell oraz frontman Mudhoney, Mark Arm[72]. Produkcją zajęli się Dave Jerden i Rick Parashar[73]. Podczas nagrań zrodziła się supergrupa Alice Mudgarden[74]. W skład formacji weszli wszyscy członkowie Alice in Chains, a także Cornell oraz Arm. Nazwa wzięła się z kontaminacji trzech nazw – Alice in Chains, Mudhoney i Soundgarden. Muzycy nagrali wspólnie jeden utwór – „Right Turn”, który znalazł się na wspomnianym minialbumie[74].

Pod koniec lutego członkowie zespołu pojawili w charakterze gościnnym w filmie obyczajowym Samotnicy w reżyserii Camerona Crowe’a, występując w scenie podczas koncertu w klubie Pier 48[75]. Do promocji filmu przyczynił się utwór „Would?”, który trafił na ścieżkę dźwiękową do produkcji[76].

25 lutego „Man in the Box” został wyróżniony nominacją do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance, podczas gali która odbyła się w Radio City Music Hall w Nowym Jorku. Zespół przegrał rywalizację z Van Halen[10].

Dirt (1992–1993)[edytuj]

Layne Staley oraz Jerry Cantrell podczas koncertu w Bostonie w ramach Down in Your Hole Tour, 27 listopada 1992

W lutym 1992 muzycy rozpoczęli przygotowania do sesji nagraniowej do drugiego studyjnego albumu. Nowe kompozycje zostały w głównej mierze napisane w przerwie pomiędzy trasami koncertowymi[77]. Część z nich była prezentowana podczas występów w roku 1990[77]. Druga połowa materiału została skomponowana na miesiąc przed wejściem do studia[77]. Sesja nagraniowa trwała od marca do maja w Eldorado Recording Studios oraz One on One Studios na terenie Los Angeles[47]. Staley nie był zwolennikiem nagrywania w tym mieście, gdyż uważał je za zbyt „dekadenckie i śliskie”[66]. Zespół przebywał w jednej z dzielnic Los Angeles – Oakwoods, kiedy na ulicach wybuchły największe zamieszki w historii kraju wywołane uniewinnieniem czterech policjantów, oskarżonych o pobicie czarnoskórego taksówkarza Rodneya Kinga. „Byliśmy właśnie w Studio City to Venice, kiedy wybuchły zamieszki. Zadzwoniliśmy do Toma Arayi ze Slayera i udaliśmy się do niego, aby przeczekać ten gorący okres. Nigdy tego nie zapomnę” – wyznał Cantrell[78]. Producentem ponownie został Dave Jerden[47]. Procesem masteringu albumu zajęli się Eddy Schreyer oraz Steve Hall w Future Disc Studio w Hollywood. W postprodukcji przygotowanych było 13 utworów, ale w ostatecznej sesji gotowych było 12 kompozycji[43]. W ostatniej chwili dodany został utwór „Would?”, który jednocześnie stał się pierwszym singlem zwiastującym nowy album, a jego premiera przypadła na 7 czerwca. Dotarł on do 31. pozycji Mainstream Rock Songs w Stanach Zjednoczonych[61]. W Wielkiej Brytanii singel odnotowany został na 19. lokacie[79]. 8 września do rozgłośni radiowych trafił drugi singel – „Them Bones”, który uplasował się na 24. pozycji Mainstream Rock Songs[61] oraz 22. Irish Singles Chart[79]. W Wielkiej Brytanii dotarł do 26. lokaty[79].

10 września zespół wystąpił w Park Plaza Hotel w Los Angeles, na uroczystości promującej film Samotnicy[80], gdzie wykonał utwory „Junkhead” oraz „Would?”. Cantrell obok Ala Jourgensena, Bena Shepherda, Chrisa Cornella oraz członków Pearl Jam, wystąpił na scenie w utworze „Rockin' in the Free World”, będącym coverem Neila Younga[80].

15 września zespół rozpoczął pierwszy etap oficjalnego tournée promującego album – Down in Your Hole Tour[67], występując jako gość specjalny przed Ozzy’m Osbourne’em w ramach No More Tours[81]. Przed koncertem w Oklahoma City 25 września, Layne Staley złamał nogę podczas jazdy quadem i na scenie zmuszony był do występowania o kulach oraz na wózku inwalidzkim[45][60]. 29 września nakładem wytwórni Columbia ukazał się drugi studyjny album Alice in Chains – Dirt[53], który został uznany za magnum opus, największe osiągnięcie artystyczne zespołu[82].

Płyta prowadzi nas utwór po utworze od gloryfikacji narkotyków po zupełne przygnębienie i podważenie sensu czegoś, co kiedyś mi pomagało. Pod koniec widać wyraźnie, że nie wyszło tak dobrze, jak się spodziewałem[20].

— Layne Staley
Jerry Cantrell podczas koncertu, Boston, 27 listopada 1992

Recenzent Steve Huey z serwisu muzycznego AllMusic stwierdził, że album to „arcydzieło”. Odnosząc się do motywu przewodniego płyty, Huey napisał: „Album ze względu na ukazane uzależnienie stanowi jedno z najbardziej wstrząsających koncepcyjnych wydawnictw w historii. Nie wszystkie utwory zawarte na albumie opowiadają o heroinie. Teksty pisane przez Cantrella, mimo iż skupiają się na relacjach osobistych, to jednak zachowują spójność tematyczną. Prawie każdy utwór nasycony jest samo obrzydzeniem i rezygnacją. To czyni, że świadomość jest jeszcze bardziej bezsilna”[53]. Chris Gill z miesięcznika Guitar World, opisał album słowami: „Cudownie mroczny, brutalny, ale szczery”[60]. Mike Boehm z dziennika Los Angeles Times napisał, że „najnowszy album zespołu, Dirt, szura po dnie z litanią skarg śpiewanych z głębokiej otchłani rozpaczy, wstrętu do samego siebie i niekończącej się niedoli”[83]. Michael Christopher z czasopisma on-line PopMatters, recenzując album stwierdził: „Ciężko będzie znaleźć album bardziej przesiąknięty brutalną prawdą – i dlatego zawsze będzie stanowił jeden z najbardziej kultowych albumów w historii”[84]. Wiele spekulacji wywołała oprawa graficzna autorstwa Mary Maurer[85]. Okładka ukazuje pochowaną kobietę w Ziemi tuż po erozji na pustyni, gdzie w tle widoczne są góry i pomarańczowe niebo. Model dziewczyny, wbrew temu co się mówiło, był wzorowany na ówczesnej partnerce wokalisty – Demri Parrott. W sesji wystąpiła 21-letnia amerykańska aktorka i modelka Mariah O’Brien[85]. W wywiadzie dla Hit Parader, Mike Starr stwierdził, że album w porównaniu do poprzedniego jest „cięższy i bardziej obłąkany”[86].

17 października zadebiutował on na 6. pozycji notowania amerykańskiej listy Billboard 200, gdzie pozostawał przez okres 102 tygodni[8]. W Kanadzie album dotarł do 25. pozycji w zestawieniu Canada Top Albums/CDs[87]. 9 grudnia Dirt uzyskał certyfikat platynowej płyty[7]. Został także uznany przez redakcję brytyjskiego tygodnika muzycznego Kerrang! oraz amerykańskiego miesięcznika Guitar World, za najlepsze wydawnictwo 1992[34]. Layne Staley w wywiadzie dla Rolling Stone, odnosząc się do rosnącej popularności wykonawców z Seattle przyznał: „Gdy zrobiło się głośno o Nirvanie, Pearl Jam i Soundgarden, nie wspominano o nas zbyt często. Wszystkie te zespoły wydały płyty w tym samym czasie, a my wydaliśmy jedną w ciągu dwóch lat. Nie sądzę, aby nas to bolało, choć cieszę się, że nie dostaliśmy się do jednego worka razem z nimi, ponieważ nie jesteśmy takimi samymi zespołami”[45]. 11 listopada występem w Hirsch Memorial Coliseum, kwartet zakończył wspólną trasę koncertową z Osbourne’em, składającą się z 28 koncertów[67]. W jednym z wywiadów Cantrell przyznał, że grupa „oczyszcza” się ze wszelkich demonów i trucizn jedynie, kiedy występuje na scenie[88].

13 listopada koncertem w Fort Lauderdale grupa rozpoczęła własne występy w ramach Down in Your Hole Tour[89]. 3 grudnia ukazał się singel z utworem „Angry Chair”. Kompozycja będąca w całości autorstwa Staleya, dotarła do 34. pozycji Mainstream Rock Songs[61] oraz 33. na listach w Wielkiej Brytanii[79]. 15 stycznia 1993 zespół wystąpił na Estádio do Morumbi w São Paulo[90], podczas pierwszego dnia Hollywood Rock, jednego z największych festiwali muzycznych, grając dla ponad 80,000 tysięcznej publiczności[91]. 22 stycznia, kontynuując swój udział w festiwalu, grupa zagrała na placu Praça da Apoteose w Rio de Janeiro, obok Red Hot Chili Peppers[92]. Po zakończeniu koncertu, basista Mike Starr zmagający się z coraz większym uzależnieniem od heroiny, o mało nie doprowadził do przedawkowania, tracąc przytomność na 11 minut. Natychmiastową reakcją wykazał się Staley, który widząc poważne zagrożenie życia, cucił kolegę zimnym prysznicem w pokoju hotelowym[93]. Po tym incydencie, w zespole doszło do pierwszej zmiany personalnej. Miejsce Mike’a Starra zajął Mike Inez, współpracujący w tym czasie z Ozzym Osbourne’em[68][94].

Layne Staley podczas koncertu w The Channel, 27 listopada 1992

Nie zadzwonili do nikogo innego, tylko do mnie. Zapytali czy nie odszedłbym od Ozzy’ego i nie przyjechał do nich. Byłem wtedy od szesnastu miesięcy w trasie z Ozzym. I po dwóch tygodniach przerwy ruszyłem w kolejną szesnastomiesięczną trasę, tym razem z Alice in Chains[20].

— Mike Inez
Jerry Cantrell podczas koncertu w The Channel, 27 listopada 1992

Członkowie grupy przylecieli wcześniej do Europy i odbywali pierwsze próby z Inezem w londyńskiej dzielnicy Finchley[94]. 30 stycznia w nowym składzie, zespół występem w klubie Camden Underworld rozpoczął europejskie tournée, grając między innymi we Francji, Niemczech, Skandynawii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Włoszech. Podczas występu w klubie Cirkus w Sztokholmie 8 lutego, Staley uderzył w twarz jednego z uczestników koncertu, który wykonywał nazistowskie gesty[53]. 24 lutego album Dirt został wyróżniony nominacją do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance[10]. 26 lutego zespół wystąpił w programie telewizyjnym Later... with Jools Holland, gdzie wykonał utwory „Them Bones” oraz „Would?[53]. 8 marca koncertem w Élysée Montmartre w Paryżu, europejski etap trasy, liczący 28 występów, został zakończony. Rolę supportu pełniły formacje Screaming Trees oraz The Wildhearts[89]. 15 marca wydany został czwarty singel z albumu – „Rooster”. Skomponowana przez Cantrella, mająca charakter osobistych postrzegań wojny wietnamskiej kompozycja, dotarła do 7. pozycji Mainstream Rock Songs[61]. Stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych utworów w dorobku grupy oraz jedną z popularniejszych kompozycji traktujących o tematyce wojennej[95].

9 kwietnia koncertem w Salem, zainaugurowany został amerykański etap trasy. Trwał do 24 kwietnia i liczył 12 występów. Rolę supportu pełniły Circus of Power oraz Masters of Reality[96]. Na przełomie maja i czerwca, zespół miał wystąpić wspólnie z Megadeth w roli supportu przed grupą Metallica w ramach europejskiej części trasy Nowhere Else to Roam, jednak na dziesięć dni przed rozpoczęciem tournée, muzycy odwołali swój występ. W wywiadzie dla brytyjskiego magazynu Riff Raff, basista Jason Newsted stwierdził: „Byliśmy z Alice in Chains teraz i szukaliśmy w nich jakiejś inspiracji na ten ostatni kawałek trasy. Naprawdę. Oglądaliśmy ich występy codziennie, więc mogliśmy zrobić własne show”[97]. Ostatecznie w trasie udział wzięły formacje The Cult oraz Suicidal Tendencies[97].

Wykorzystując dwumiesięczną przerwę, muzycy zarejestrowali w studiu Bad Animals na terenie Seattle, dwa nowe utwory – „What the Hell Have I” oraz „A Little Bitter”[94], które zostały wykorzystane na ścieżce dźwiękowej do filmu Bohater ostatniej akcji w reżyserii Johna McTiernana[98]. Współpracujący ze studiem Stuart Hallerman stwierdził, że Staley nagrywał partie wokalne z dużym bólem, spowodowanym urazem ramienia[94]. Od czerwca do sierpnia grupa występowała na festiwalu muzyki alternatywnej Lollapalooza, grając na głównej scenie obok Babes in Toyland, Primus, Rage Against the Machine, Tool[99]. 8 lipca nakładem wytwórni Atco Records ukazał się singel promocyjny z utworem „What the Hell Have I”[60]. Dotarł on do 19. pozycji Mainstream Rock Songs[61]. Na stronie B zamieszczona została kompozycja „A Little Bitter”, również skomponowana na potrzeby filmowej produkcji[98]. 30 sierpnia ukazał się ostatni singel z albumu Dirt – „Down in a Hole”. Utwór o charakterze typowej ballady metalowej, przeplatanej brzmieniem instrumentów akustycznych i melancholijnym nastrojem, dotarł do 10. lokaty Mainstream Rock Songs[61]. W Wielkiej Brytanii singel osiągnął pozycje 29. i 36.[79]. Płyta była promowana łącznie przez pięć singli, z czego cztery z nich utrzymały się dłużej niż rok w notowaniach Top 30. na terenie Wielkiej Brytanii[79].

2 września zespół został nagrodzony statuetką MTV Video Music Award, w kategorii Best Video from a Film, za utwór „Would?”, podczas gali w Universal Amphitheatre w Los Angeles[10].

Jar of Flies (1993–1994)[edytuj]

Jerry Cantrell, 27 listopada 1992

Przed rozpoczęciem kolejnego etapu trasy, muzycy pod koniec sierpnia zostali zmuszeni do opuszczenia swoich mieszkań, z powodu niepłacenia rachunków[20]. Na początku września przeprowadzili się do studia London Bridge. Aby zyskać trochę wolnego czasu, grupa oszukała wytwórnię twierdząc, że ma przygotowanych kilkanaście nowych utworów. „Powiedzieliśmy wytwórni, że mamy setki kawałków. A potem weszliśmy do studia, popatrzyliśmy na siebie...Masz jakieś pomysły? Nie. Ty masz jakieś? Cóż, po prostu to zróbmy” – wspominał Cantrell[100]. Nagrania zarejestrowano od 7 do 14 września. Procesem produkcji zajął się zespół[53].

Po prostu chcieliśmy wejść do studia z naszymi gitarami akustycznymi i zobaczyć co się stanie. Naprawdę nic nie planowaliśmy z tego wydawać, jednak wytwórni tak się spodobał ten materiał, że został on ostatecznie wydany. Dla nas to było jedynie doświadczenie, czterech facetów spotyka się w studiu i gra muzykę[101].

— Layne Staley

17 września wznowiony został siódmy etap trasy koncertem w miejscowości Tri-Cities w stanie Waszyngton, który odbył się w halach sportowych oraz amfiteatrach. Kontynuując tournée, grupa koncertowała w Europie[102], występując między innymi w Anglii, Holandii, Niemczech oraz Szwecji. Rolę supportu pełniły formacje Clawfinger oraz The Wildhearts[102]. W połowie października zespół po raz pierwszy występował na kontynencie azjatyckim, grając w Japonii[102]. 25 października występem w Nowej Zelandii, zainaugurowany został ostatni etap, który odbył się na terenie Australii[102], gdzie muzycy zagrali sześć, z siedmiu zaplanowanych koncertów. Podczas jego trwania, doszło do incydentu jaki miał miejsce w trakcie występu w Festival Hall w Melbourne 30 października. Sean Kinney, na skutek zmęczenia intensywnością trasy, zszedł w trakcie koncertu ze sceny, odmawiając dokończenia występu. Zastąpił go Jimmy DeGrasso z Suicidal Tendencies[103], który wraz z zespołem zagrał koncert 2 listopada w Palace Theatre na terenie Melbourne[103]. Występy amerykanów na kontynencie australijskim poprzedzali Suicidal Tendencies oraz The Poor[104]. Trasa zakończyła się 4 listopada występem w Hordern Pavillion na terenie Sydney. Było to jednocześnie ostatnie tak duże tournée ze Staley’em w składzie[24].

Mike Inez dołączył do zespołu w styczniu 1993, zastępując Mike’a Starra

7 stycznia 1994 grupa zagrała ostatni publiczny występ przed zawieszeniem działalności koncertowej. Miał on miejsce w Hollywood Palladium, podczas benefisu Johna Norwooda Fishera z formacji Fishbone[34]. Członkowie zespołu zagrali 20-minutowy akustyczny występ, prezentując cztery utwory[105]. Część zgromadzonej publiczności nie była zadowolona z faktu, iż grupa zagrała lżejszy materiał, przez co wygwizdała muzyków. Cantrell: „Zrobiliśmy krótki występ, dając szansę zagrania numerów z minialbumu Sap. To było przed wydaniem Jar of Flies. Niektórzy fani byli zirytowani, bo nie zagraliśmy nic cięższego”[105].

25 stycznia 1994 wytwórnia Columbia wydała trzeci minialbum w dyskografii zespołu[53]. Pierwotnie nieprzeznaczony do wydania Jar of Flies, w pierwszym tygodniu od premiery, uzyskał nakład sprzedaży sięgający 141 tys. kopii[106], dzięki czemu 12 lutego zadebiutował na pierwszej pozycji notowania Billboard 200[8], przechodząc tym samym do historii jako pierwszy album wydany w formacie EP, który tego dokonał[9][107]. Jar of Flies jest także pierwszym wspólnym materiałem, w nagraniu którego udział brał Mike Inez. Członkowie zespołu podkreślali w wywiadach, jak ważną rolę odegrał muzyk na płycie, udowadniając, że jest on wartościowym człowiekiem[34]. Poza Stanami Zjednoczonymi, minialbum dotarł do 1. pozycji na terenie Nowej Zelandii, 2. w Australii, 3. w Finlandii oraz 5. w Danii[108]. Steve Huey z AllMusic podkreślił, że „album ten to połączenie bólu z perfekcją”[53]. Tom Sinclair z tygodnika Entertainment Weekly, cały materiał podsumował pisząc: „Jeśli przełomowy album Alice in Chains, Dirt, uchwycił rozpacz mężczyzn tarzających się w duchowym szambie, to Jar of Flies brzmi jak opis tych samych facetów ze zwisającymi nogami w mętnej wodzie”[109]. Dziennikarz i krytyk muzyczny Jon Pareles z The New York Times, napisał o minialbumie: „Nagrodzona samotność o chropowatym indywidualizmie”[110]. Jar of Flies charakteryzował się dużą melodyjnością oraz przewagą instrumentów akustycznych[60]. EP-ka promowana była przez trzy single – „No Excuses”, „I Stay Away” oraz „Don't Follow”. Pierwszy z nich osiągnął 3. lokatę notowania Alternative Songs[61] oraz w dniu 26 marca dotarł na szczyt zestawienia Mainstream Rock Songs[61] – stając się pierwszym singlem grupy, który uplasował się na najwyższej pozycji tego notowania. Drugi singel zanotował pozycję 10. Mainstream Rock Songs[61], trzeci lokatę 25.[61].

Po wydaniu Jar of Flies, Staley udał się na leczenie odwykowe do Hazelton Clinic w Minnesocie, spowodowane uzależnieniem od heroiny[111]. Zespół planował w lipcu 1994 ruszyć w trasę Shit Hits the Sheds Tour wraz z grupami Danzig, Fight oraz Suicidal Tendencies, występując jako support przed zespołem Metallica[112], a także wystąpić w sierpniu na Festiwalu w Woodstock[113], lecz kiedy Staley przyszedł na jedną z prób zespołu będąc pod wpływem narkotyków, Kinney odmówił dalszej chęci grania z wokalistą. „Byliśmy jak cztery rośliny, próbujące rosnąć w tej samej doniczce” – relacjonował Cantrell[114]. Ostatecznie na jeden dzień przed rozpoczęciem tournée (15 lipca), zespół zmuszony był odwołać swoje występy[20]. W zastępstwie, udział w trasie wzięła formacja Candlebox, również wywodząca się z Seattle[112]. „Nie byliśmy wtedy ze sobą szczerzy. Gdybyśmy dalej to ciągnęli, byłoby spore prawdopodobieństwo, że pożarlibyśmy się na trasie, a zdecydowanie nie chcieliśmy, by coś takiego wydarzyło się publicznie” – podsumował całą sytuację Kinney[114]. Grupa odwołała swój występ podczas ceremonii Rock and Roll Hall of Fame[113]. Członkowie zespołu postanowili zrobić sobie przerwę i rozstać się na pewien czas, aby odpocząć od intensywnych tras koncertowych oraz rosnących wewnętrznych konfliktów. Za pośrednictwem swojego rzecznika, wystosowali oświadczenie do prasy, informujące o zawieszeniu działalności[20]. Na łamach czasopisma Hit Parader, rzecznik formacji stwierdził, że zespół potrzebuje czasu na uporanie się z własnymi problemami. „Alice in Chains to zespół posiadający tyle talentu, że będzie prawdziwą tragedią, jeśli nie będzie miał szansy realizacji swojego potencjału” – wyznał[115].

W listopadzie utwór „Got Me Wrong”, pochodzący oryginalnie z minialbumu Sap, został wydany w formie singla promocyjnego, na potrzeby filmu Clerks w reżyserii Kevina Smitha[71]. Kompozycja dotarła do pozycji 7. Mainstream Rock Songs[61], 22. Alternative Songs[116] oraz trafiła na ścieżkę dźwiękową do filmu[71].

Alice in Chains (1995–1996)[edytuj]

 Osobny artykuł: Mad Season.
Sean Kinney, 7 września 2009

Podczas przerwy w działalności zespołu, Staley w drugiej połowie 1994 dołączył do supergrupy Mad Season, której skład stanowili: perkusista Barrett Martin (Screaming Trees), John Baker Saunders (gitara basowa) oraz gitarzysta Mike McCready (Pearl Jam)[117]. Grupa wydała jeden album studyjny zatytułowany Above[118], będący mieszanką rocka alternatywnego, rocka klasycznego oraz blues rocka z małymi elementami jazzu i rocka psychodelicznego. Staley został głównym autorem tekstów oraz projektantem okładki[119]. Wydawnictwo było promowane przez trzy single – „River of Deceit”, „I Don't Know Anything” oraz „Long Gone Day”. Zespół opublikował również album koncertowy zatytułowany Live at The Moore[120] oraz odbył krótką mini trasę, składającą się z siedmiu koncertów[120]. Inez dołączył w 1994 do grupy Slash’s Snakepit, z którą zarejestrował debiutancki album długogrający It's Five O'Clock Somewhere[114].

1 marca 1995 kompozycja „I Stay Away”, pochodząca z minialbumu Jar of Flies, otrzymała nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance podczas gali która odbyła się w Shrine Auditorium na terenie Los Angeles. Przegrała rywalizację z „Black Hole Sun” Soundgarden[10].

Wiosną do składu powrócił Layne Staley. W jednym z wywiadów wokalista przyznał, że rozstanie w zespole spowodowało, iż „wszyscy czuliśmy się rozbici i mieliśmy poczucie jakbyśmy się nawzajem zdradzili”[114]. W kwietniu w Bad Animals Studio muzycy rozpoczęli sesję nagraniową trzeciego studyjnego albumu[53]. Procesem produkcji zajął się Toby Wright, mający na swoim koncie współpracę z zespołami Corrosion of Conformity czy Slayer[121]. Prace nad albumem odbywały się w systemie zmianowym. W trakcie sesji, do radia wyciekła gorsza wersja utworu „Grind”, która była emitowana w głównych stacjach[53]. W sierpniu prace zostały zakończone. 6 października zespół udostępnił dla radia studyjną wersję kompozycji „Grind”, poprzez satelitarne łącze nadrzędne, która jednocześnie stała się singlem promującym nowy album. Utwór dotarł do 18. pozycji Alternative Songs[116] oraz 7. Mainstream Rock Songs[61]. W Wielkiej Brytanii „Grind” uplasował się na 23. miejscu[79].

Electric Lady Studios, miejsce gdzie odbył się proces miksowania albumu[43]

7 listopada wytwórnia Columbia wydała trzeci studyjny album – Alice in Chains[53], znany również pod nazwą Tripod[121]. W rozmowie z magazynem Addicted to Noise, Kinney przyznał, że to był trudny okres dla wszystkich i okładka ukazująca suczkę bez jednej łapy, była adekwatna do sytuacji jaka miała miejsce w zespole[53]. Mike Inez w jednym z wywiadów stwierdził, że „był to bardzo mroczny i smutny okres (...) To była zdecydowanie jedna z najtrudniejszych sesji nagraniowych, w jakiej brałem udział”[122]. Koszty związane z nagrywaniem oraz produkcją albumu okazały się duże. Zespół w czasie prac nie spieszył się z zakończeniem, gdyż chciał aby materiał był dokładnie taki jak zaplanowano. Album w pierwszym tygodniu od premiery, uzyskał sprzedaż na poziomie 189 tys. kopii[123], dzięki czemu 25 listopada uplasował się na szczycie amerykańskiego zestawienia Billboard 200[8], stając się przy tym drugim wydawnictwem w dorobku grupy, który zajął najwyższą lokatę zestawienia przygotowywanego przez tygodnik Billboard. Poprzednio, rok wcześniej dokonał tego minialbum Jar of Flies. Alice in Chains był promowany łącznie przez cztery single – „Grind”, „Heaven Beside You”, „Over Now” oraz „Again”. Drugi z nich osiągnął pozycję 3. na liście Mainstream Rock Songs[61] oraz odnotował 35. lokatę w Wielkiej Brytanii[79]. „Again” dotarł do pozycji 8. w Stanach Zjednoczonych[61].

Steve Huey z AllMusic, w swej recenzji określił album „najbardziej dojrzałą płytą zespołu”. Odnosząc się do do warstwy lirycznej, autor podkreślił, że „tematy takie jak cierpienie, samotność, rozczarowanie czy rozpacz, zostały przedstawione w jeszcze bardziej przygnębiający sposób niż miało to miejsce wcześniej”[53]. Jon Wiederhorn z Rolling Stone, recenzując album, opisał go jako „odrodzenie musicalu” oraz nazwał „wyzwalającym i pouczającym”, a utwory określił jako „zaskakujące i zdumiewające”[124]. Krytyk muzyczny Jon Pareles z dziennika The New York Times zauważył, że album w przeciwieństwie do surowych zakłóceń charakterystycznych dla muzyki grunge, prezentuje wytyczone staranne warstwy[125]. Mimo pochlebnych recenzji, zespół ponownie nie zdecydował się na trasę koncertową, spowodowaną uzależnieniem Staleya od heroiny[122].

12 grudnia na rynku ukazał się mockument The Nona Tapes, będący formą parodii filmu dokumentalnego. Materiał przedstawiał losy początkującej dziennikarki (granej przez Jerry’ego Cantrella), która przemieszcza się ulicami miasta Seattle w celu poszukiwania „gwiazd rocka”. Dodatkowo zawierał między innymi wywiady z zespołem oraz reportaż z planu zdjęciowego[126]. Pod koniec roku, Kinney w składzie Johnny Cash, Kim Thayil i Krist Novoselic, nagrał utwór „Time of the Preacher”, który znalazł się na tribute albumie Twisted Willie, będącym hołdem złożonym dla piosenkarza country Willie Nelsona[114].

28 lutego 1996 podczas gali rozdania nagród Grammy w Shrine Auditorium, singlowy utwór „Grind” otrzymał nominację w kategorii Best Hard Rock Performance, lecz przegrał rywalizację z kompozycją „Spin the Black Circle” Pearl Jam[10].

Unplugged (1996)[edytuj]

Majestic Theatre na Brooklynie, miejsce w którym zarejestrowano koncert Unplugged

10 kwietnia grupa zagrała pierwszy publiczny występ od 7 stycznia 1994. Odbył się on w ramach serii cyklu koncertów MTV Unplugged w Majestic Theatre w Brooklyn Academy of Music w Nowym Jorku[127]. Na koncercie obecnych było 400 fanów, w tym członkowie grupy Metallica oraz prezes Columbia Records Don Ienner[127]. „Myślę, że ludzie mogli od nas oczekiwać MTV Unplugged. Tak się już bowiem przyjęło, że po płycie elektrycznej nagrywamy akustyczną” – przyznał Mike Inez[128]. Zespół wykonał materiał składający się ze specjalnie przygotowanych i zaaranżowanych 13 utworów[128]. Premierowo została zaprezentowana kompozycja „Killer is Me”, którą Cantrell napisał podczas jednej z prób poprzedzających koncert[128]. Na występie zespół wspomagany był przez gitarzystę oraz inżyniera dźwięku Scotta Olsona, który stworzył wraz z Cantrellem podwójny line-up[129]. Produkcją koncertu zajął się Alex Coletti. Jego zapis ukazał się na płycie Unplugged[53], której premiera odbyła się 30 lipca. W pierwszym tygodniu od premiery, album uzyskał nakład sprzedaży wynoszący 124 tys. kopie[130]. 17 sierpnia osiągnął 3. pozycję notowania Billboard 200[8]. Dotarł również do 8. pozycji w Nowej Zelandii, 9. w Norwegii oraz 7. w Szwecji[131]. Promowany był przez singel z utworem „Over Now”, który zanotował 24. pozycję Alternative Songs[116] oraz 4. Mainstream Rock Songs[61]. W listopadzie ukazał się drugi singel promocyjny – „Would?[132]. Dotarł on do 19. pozycji Mainstream Rock Songs[132] oraz 25. lokaty na kanadyjskiej RPM Rock/Alternative Chart[133].

20 kwietnia muzycy wystąpili w programie telewizyjnym Saturday Night Special, gdzie wykonali utwór „Again”, natomiast 10 maja w programie talk-show Late Show with David Letterman, zaprezentowali skrócone wersje „Again” oraz „We Die Young[53].

20 maja rozpoczęli próby w Moore Theatre, mające na celu przygotowanie się do wspólnej trasy wraz z grupą Kiss[134]. Pierwotnie w roli supportu miała wystąpić formacja Stone Temple Pilots, jednak z powodu problemów zdrowotnych wokalisty Scotta Weilanda, ofertę otrzymał zespół Alice in Chains[134]. Staley początkowo nie był przychylny powrotowi na scenę i odmówił, jednak ostatecznie zgodził się na udział w trasie[135]. Rozpoczęła się ona 28 czerwca. Zespół występował w ramach pierwszego etapu ogólnoświatowego tournée Alive/Worldwide Tour, grając w sumie cztery koncerty[136]. W założeniach planowane były dalsze występy, między innymi trasa promująca w Japonii w styczniu 1997[60]. Ostatni występ zespołu ze Staley’em miał miejsce 3 lipca w Kemper Arena w Kansas City[135]. Po zakończeniu trasy, trafił on do miejscowego szpitala, w związku z problemami powstałymi na skutek długoletniego uzależnienia od heroiny. „Wyszłam z hotelu i miałam rano lecieć do Seattle z Kansas City. Chłopaki jechali na lotnisko autobusem. Kiedy wylądowałam, dostałam wezwanie, że nie mogą ocucić Layne’a. Skończyło się na wizycie w szpitalu w Kansas” – wspominała sytuację Susan Silver[135].

Zawieszenie działalności oraz śmierć Staleya (1996–2002)[edytuj]

Mike Inez podczas koncertu w Brixton Academy, 7 grudnia 2009

W październiku 1996 walka Staleya z uzależnieniem narkotykowym całkowicie osłabła, po tym jak jego wieloletnia partnerka Demri Lara Parrott, zmarła z powodu infekcyjnego zapalenia wsierdzia[137][138]. Po śmierci Parrott, wokalista będąc bliski popełnienia samobójstwa, pilnowany był przez kolegów z zespołu[139]. W udzielonym w 1996 wywiadzie dla dwutygodnika Rolling Stone stwierdził:

Pisałem o narkotykach i nie wydaje mi się, żebym był niebezpieczny czy nierozważny pisząc o nich. Oto jak przebiegała ścieżka mojego myślenia: Kiedy spróbowałem narkotyków, były wspaniałe i pomagały mi przez lata, ale teraz obracają się przeciwko mnie – teraz przechodzę przez piekło i to jest koszmarne[114].

— Layne Staley

Po tych wydarzeniach wokalista wycofał się z życia publicznego. 26 lutego 1997 podczas gali rozdania nagród Grammy, utwór „Again” został wyróżniony nominacją w kategorii Best Hard Rock Performance, przegrywając rywalizację z „Bullet With Butterfly Wings” formacji The Smashing Pumpkins[10]. Od kwietnia do listopada Cantrell pracował nad materiałem na swoją debiutancką solową płytę[140]. Premiera wydawnictwa Boggy Depot odbyła się 18 marca 1998. W nagraniach udział wzięli między innymi Mike Inez, Sean Kinney oraz Rex Brown[140]. W tym samym roku, Inez wziął udział w sesji nagraniowej do albumu Sonic Brew formacji Black Label Society, gdzie wystąpił w utworze „No More Tears”[141].

22 sierpnia muzycy rozpoczęli w Eldorado Recording Studios sesję, przy współpracy Dave’a Jerdena, przygotowującą do nagrania dwóch premierowych utworów na potrzeby albumu kompilacyjnego[142][143]. Staley nie pojawił się na pierwszej sesji, co doprowadziło do konfliktu z Cantrellem[143]. Następnego dnia planowano nagrywanie partii wokalnych. Proces został odwołany po tym, jak Staley przyznał, że musi wracać na ślub siostry[144]. Sytuacja ta doprowadziła do pogłębienia się konfliktu z Cantrellem oraz Jerdenem[144]. Ostatecznie proces nagrań został dokończony na przełomie września i października w London Bridge Studio w Seattle, przy współpracy Toby’ego Wrighta oraz inżyniera dźwięku Bryana Carlstroma[143]. Podczas sesji powstały dwa nowe utwory – „Get Born Again” oraz „Died[145]. Ostatni z nich, Staley zadedykował pamięci swojej zmarłej dziewczyny. Producent Dave Jerden stwierdził, stan zdrowia wokalisty był niepokojący. „Ważył niecałe 80 funtów i był blady jak ściana”[146]. Manager Susan Silver przyznała, że „zespół nie ma w planach nagrywania materiału na nowy album długogrający”[147].

Sean Kinney podczas koncertu w Bostonie, 7 września 2009

To była ostatnia sesja nagraniowa Staleya z zespołem. W listopadzie wokalista wziął udział w ostatnim projekcie muzycznym. Dołączył do supergrupy Class of ’99, w której skład weszli: Matt Serletic, Martyn LeNoble, Stephen Perkins oraz Tom Morello[145]. Grupa nagrała wspólnie cover „Another Brick in the Wall”, pochodzący oryginalnie z albumu The Wall Pink Floyd[145], który ukazał się na singlu oraz trafił na ścieżkę dźwiękową do filmu science-fiction Oni w reżyserii Roberta Rodrigueza[142]. Po tych wydarzeniach, prasa aktywnie zaczęła rozpisywać się na temat powrotu Staleya do muzyki[148]. 29 czerwca 1999 utwór „Get Born Again” znalazł się na pierwszym kompilacyjnym albumie zespołu – Nothing Safe: Best of the Box[149]. 13 lipca ukazał się on na singlu promocyjnym. Dotarł do 12. pozycji Alternative Songs[116] oraz 4. Mainstream Rock Songs[61]. 19 lipca krajowe konsorcjum Rockline przeprowadziło wywiad z muzykami Alice in Chains, przy okazji wydania albumu kompilacyjnego. Z uwagi na nieobecność Staleya w studiu, połączono się z nim telefonicznie[60]. 26 października na rynku ukazał się drugi album kompilacyjny – Music Bank[149], promowany przez singel z nieopublikowanym wcześniej utworem „Fear the Voices”, który dotarł do 11. pozycji Mainstream Rock Songs[61]. Box set składał się z 4 płyt CD, na których łącznie znalazło się 48 utworów. Album prócz studyjnych wersji, zawierał także nieopublikowane wcześniej kompozycje oraz wersje demo niektórych utworów pochodzących z albumów The Treehouse Tapes oraz Sweet Alice[150]. 23 lutego 2000 kompozycja „Get Born Again” została wyróżniona nominacją do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance, podczas gali która odbyła się w Staples Center[10]. 5 grudnia wytwórnia Columbia wydała koncertowo-kompilacyjny album zatytułowany Live[149]. Zawarte na albumie utwory zostały zarejestrowane podczas tras w latach 1990–1996. Łącznie album wypełniło 14 kompozycji. 24 lipca 2001 ukazała się kolejna składanka zespołu – Greatest Hits, której w skład weszło 10 kompozycji[149].

 Osobny artykuł: Spys4Darwin.

Także w 2001, perkusista Sean Kinney wspólnie z gitarzystą Chrisem DeGarmo, znanym z występów w Queensrÿche, utworzyli supergrupę Spys4Darwin[151]. Skład uzupełnili basista Mike Inez oraz wokalista formacji Sponge – Vinnie Dombroski[151]. Grupa zrealizowała wspólnie minialbum Microfish[151] oraz zagrała jeden koncert podczas festiwalu Endfest. Projekt zakończył swoją działalność w 2002[151]. Pod koniec 2001, Cantrell przystąpił do pracy nad drugim albumem solowym. Gitarzystę w pracach nad płytą wspomagali m.in. Robert Trujillo (gitara basowa) oraz Mike Bordin (perkusja)[151].

Po dziesięciu latach walki z uzależnieniem narkotykowym, 19 kwietnia 2002 w swojej posiadłości w Seattle, został znaleziony przez policję martwy Layne Staley[11][152]. Autopsja ostatecznie wykazała, że zmarł on z powodu przedawkowania mieszanki heroiny i kokainy, zwanej potocznie speedballem[139]. Ciało wokalisty odkryto dwa tygodnie po śmierci[152]. Nieformalna ceremonia żałobna odbyła się w nocy z 20 na 21 kwietnia w Seattle Center[153].

Reaktywacja (2005–2007)[edytuj]

William DuVall i Jerry Cantrell, 2006

Pod koniec stycznia 2005 perkusista Sean Kinney, zainicjował pomysł charytatywnego koncertu Alice in Chains na rzecz ofiar Tsunami z 2004 roku. „Zagraliśmy z grupą przyjaciół, w tym także z Williamem, ale nie obnosiliśmy się z tym pomysłem (...) Okazało się jednak, że poczuliśmy się z tym dobrze i że właściwym krokiem będzie dalsza działalność” – przyznał Cantrell[154]. Występ odbył się 18 lutego w Premier Nightclub w Seattle[155]. Grupa zagrała setlistę składającą się z 14 utworów. Zespół na scenie wspomagali zaprzyjaźnieni muzycy, wśród których wystąpili: Maynard James Keenan (Tool), Patrick Lachman (Damageplan) oraz Wes Scantlin (Puddle of Mudd), a także Ann Wilson, Chris DeGarmo oraz Scott Olson[155]. 10 marca 2006 grupa zagrała koncert w Etess Arena w Atlantic City dla kanału VH1 w ramach imprezy Decades Rock Live, poświęconej zmarłym muzykom z Seattle. Gościnnie na scenie wystąpili: Ann Wilson, Duff McKagan (Guns N’ Roses, Velvet Revolver), Phil Anselmo (Pantera, Down) oraz William DuVall (Comes with the Fall)[155]. Ten ostatni został oficjalnym wokalistą grupy[12].

W maju muzycy rozpoczęli trasę koncertową Finish What we Started Tour, której pierwszy etap objął sześć klubowych występów w Stanach Zjednoczonych[156]. Od maja do lipca grupa zagrała na kilkunastu europejskich festiwalach, między innymi Download Festival w Anglii, Hellfest we Francji czy Rock am Ring w Niemczech[156]. Pod koniec lipca muzycy zagrali dwa koncerty w ramach japońskiego UDO Music Festival[156]. 5 września wytwórnia Columbia wydała czwarty kompilacyjny album – The Essential Alice in Chains, zawierający 28 utworów[149]. Od 22 września do 28 listopada zespół zagrał 45 koncertów w Ameryce Północnej, podczas siódmego, ostatniego etapu trasy, w trakcie którego rolę supportu pełniła amerykańska formacja Hurt[156]. Całe tournée składało się z 89 występów[156]. Podczas jego trwania, z zespołem na koncertach gościnnie występowało wielu zaprzyjaźnionych artystów, między innymi Billy Corgan, Corey Taylor, Duff McKagan, James Hetfield czy Sebastian Bach[157].

12 maja 2007 zespół wystąpił w Mandalay Bay Events Center w Las Vegas na imprezie, mającej na celu oddanie hołdu wykonawcom, którzy mieli znaczący wpływ na rozwój i kształtowanie się muzyki rockowej. Grupa wystąpiła wraz z wokalistką Gretchen Wilson oraz gitarzystką Nancy Wilson w utworze „Barracuda” z repertuaru Heart[158]. 5 sierpnia zespół koncertem w Baltimore zainaugurował tournée 2007 North American Tour, występując gościnnie w ramach Re-Evolution Tour formacji Velvet Revolver. Wspólna trasa liczyła łącznie 39 występów i odbyła się w miastach Ameryki Północnej[159]. Równolegle z jej trwaniem, muzycy zorganizowali własne, akustyczne mini tournée Acoustic Hour, składające się z 15 koncertów, w trakcie których prezentowali materiał składający się z przygotowanego zestawu utworów, w tym coverów z repertuaru Eltona Johna, The Doors i The Who[159]. William DuVall poinformował za pośrednictwem oficjalnej strony internetowej, że zespół pracuje wspólnie nad nowymi utworami. „Jak się mówi na stronie Alice in Chains, pracujemy nad nowym materiałem. Pierwszym od ponad 10 lat. To są głęboko satysfakcjonujące rzeczy, a sam materiał jest szalony” – przyznał muzyk[160]. 2 listopada kwartet wystąpił w Benaroya Hall w Seattle, podczas charytatywnego koncertu, mającego na celu wsparcie szpitala dziecięcego Seattle Children's Hospital & Regional Medical Center. Grupa wystąpiła w towarzystwie ponad 200-osobowej orkiestry symfonicznej Northwest Symphony Orchestra, tancerzy oraz australijskiego didgeridoo[160]. W specjalnie zaaranżowanych wersjach, muzycy wykonali utwory „Whale & Wasp” (pierwszy raz na żywo), „Sickman”, „I Stay Away” (pierwszy raz na żywo) oraz „Kashmir” z repertuaru Led Zeppelin[160].

Black Gives Way to Blue (2008–2011)[edytuj]

William DuVall i Sean Kinney podczas koncertu w Bilbao, 9 lipca 2010

14 września członkowie zespołu wystąpili przed ponad 67,000 tysięczną widownią na obiekcie CenturyLink Field w Seattle, podczas przerwy w spotkaniu drużyn Seattle Seahawks i San Francisco 49ers, prezentując cover „Kashmir” Led Zeppelin przy akompaniamencie Northwest Symphony Orchestra[161]. 23 października rozpoczęli prace nad nowym albumem studyjnym[162]. Sesja nagraniowa odbyła się w studiu 606 oraz w Henson Recording Studios na terenie Los Angeles. Produkcją płyty zajął się Nick Raskulinecz, znany ze wcześniejszej współpracy z Foo Fighters, Rush czy Stone Sour[162].

Od 21 lutego do 2 marca zespół koncertował na kontynencie australijskim w ramach Australian Tour 2009, występując wraz z Bloodhound Gang oraz Nine Inch Nails jako headliner na Soundwave Festival[162]. Pod koniec kwietnia Steve Appleford z Los Angeles Times poinformował, że materiał ukaże się we wrześniu nakładem Virgin/EMI, kończąc tym samym 20-letnią współpracę z Columbia[162]. 11 czerwca ujawniono tytuł nowego albumu, spis utworów oraz datę premiery[154]. 30 czerwca w formie digital download ukazał się pierwszy singel zapowiadający album – „A Looking in View”. 7 lipca na oficjalnej stronie zespołu, odbyła się premiera teledysku w reżyserii Stephena Schustera[154]. 1 sierpnia Alice in Chains wraz Avenged Sevenfold, Glyder oraz Mastodon, zagrał jako support przed zespołem Metallica w Marlay Park w Dublinie, w ramach World Magnetic Tour. Kontynuując przedpremierową mini trasę, muzycy zagrali 8 koncertów – na terenie Anglii, Holandii, Niemczech oraz jeden w Stanach[163]. 14 sierpnia ukazał się drugi singel – „Check My Brain[164], który w dniu 3 października dotarł na szczyt notowania Mainstream Rock Songs[61], stając się tym samym drugim utworem w dorobku grupy, który odnotował najwyższą pozycję tego zestawienia. Jako pierwsza uczyniła to kompozycja „No Excuses” w 1994. 4 września koncertem w Waszyngtonie, zespół rozpoczął oficjalną trasę Black Gives Way to Blue Tour[165]. 25 września członkowie grupy byli gośćmi w programie radiowym prowadzonym przez wokalistę Iron Maiden, Bruce’a DickinsonaThe Bruce Dickinson Friday Rock Show, nadawanym w brytyjskiej stacji BBC Radio 6 Music[166].

Alice in Chains podczas koncertu w Bilbao, 9 lipca 2010

29 września 2009 odbyła się premiera czwartego studyjnego albumu – Black Gives Way to Blue, który w pierwszym tygodniu uzyskał nakład sprzedaży na poziomie 126 tys. kopii[167]. W dniu wydania płyty, muzycy wystąpili w programie Jimmy Kimmel Live!, prezentując na żywo utwory – „Check My Brain”, „Would?”, „Man in the Box” oraz „Rooster”[164]. Album 17 października zadebiutował na 5. pozycji notowania Billboard 200[8]. W Australii uplasował się na 12. pozycji, w Norwegii na 9., w Nowej Zelandii na 7. oraz w Wielkiej Brytanii na 19.[53]. Na płycie gościnnie w w tytułowym utworze wystąpił Elton John[168].

Od listopada do grudnia zespół zagrał 19 koncertów na kontynencie europejskim, podczas trwania drugiego etapu trasy. Występy odbyły się miedzy innymi na terenie Belgii, Czech, Francji, Węgier, Wielkiej Brytanii i Włoch. 16 listopada ukazał się trzeci singel – „Your Decision”. Kompozycja dotarła na szczyt zestawienia Billboard Rock Songs oraz Mainstream Rock Songs[61]. 31 stycznia 2010 podczas 52. ceremonii wręczenia nagród Grammy w Los Angeles, utwór „Check My Brain” uzyskał nominację w kategorii Best Hard Rock Performance[10]. 26 maja Black Gives Way to Blue uzyskał w Stanach certyfikat złotej płyty, za sprzedaż 434 tys. kopii, który został przyznany przez zrzeszenie Recording Industry Association of America[7].

Alice in Chains podczas występu w Molson Amphitheatre, 18 września 2010

5 czerwca występem na Rock am Ring w niemieckim Nürburg, zespół zainaugurował ostatni, czwarty etap trasy, w ramach którego zagrał na kontynencie europejskim 25 koncertów, występując na największych festiwalach muzycznych, między innymi Sonisphere Festival[169]. 22 czerwca ukazał się ostatni singel – „Lesson Learned”, który dotarł do 25. pozycji Alternative Songs[116] oraz 4. Mainstream Rock Songs[61].

16 września wraz z Deftones oraz Mastodon, Alice in Chains zainaugurowało mini tournée Blackdiamondskye, które składało się z 19 koncertów w Północnej Ameryce[170]. Występ zespołu który odbył się 8 października w KeyArena na terenie Seattle, został zarejestrowany w formacie 3D[171]. Tournée zakończyło się 16 października koncertem w Las Vegas[170].

13 lutego 2011 utwór „A Looking in View” uzyskał nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance, podczas 53. ceremonii wręczenia. Przegrał rywalizację z „New Fang” Them Crooked Vultures[10]. 8 marca w wieku 44 lat zmarł były basista grupy, Mike Starr. Przyczyną zgonu było przedawkowanie metadonu oraz leków przeciwlękowych, jakie muzyk zażył na kilka godzin przed śmiercią[172]. Starr został znaleziony martwy w swoim domu o godzinie 13:42, przez wokalistę Days of the New, Travisa Meeksa, który zawiadomił policję[172].

20 sierpnia zespół wystąpił jako headliner w MTS Centre w kanadyjskim Winnipeg, podczas festiwalu Rock on the Range. Wówczas zagrali jeszcze między innymi Evanescence, Five Finger Death Punch oraz Volbeat[173]. W listopadzie grupa wystąpiła na dwóch koncertach w Ameryce Południowej, w ramach Maquinaria Festival w Santiago w Chile[174] oraz WU Music and Arts, odbywającym się w mieście Paulínia na terenie Brazylii[175].

The Devil Put Dinosaurs Here (od 2012)[edytuj]

Alice in Chains podczas występu w programie Jimmy Kimmel Live!, 10 kwietnia 2013

4 grudnia 2012 na łamach miesięcznika Guitar World, Jerry Cantrell przyznał, że zespół zakończył wspólną sesję z Raskulineczem, a premiera nowego albumu odbędzie się na wiosnę 2013[176]. 7 grudnia poinformowano, że singel z utworem „Hollow” zostanie udostępniony 18 grudnia. Premiera nastąpiła za pośrednictwem oficjalnej strony zespołu oraz serwisu internetowego YouTube, gdzie zamieszczono tzw. lyric video oraz statyczne obrazki przekazane przez fanów za pośrednictwem fotograficznego serwisu społecznościowego Instagram[177].

8 stycznia 2013 „Hollow” ukazał się w dystrybucji cyfrowej[178]. Kompozycja dotarła do 23. pozycji Alternative Songs[116] oraz 1. Mainstream Rock Songs i utrzymała się na niej 3 tygodnie[61]. W marcu członkowie zespołu wystąpili w 11-minutowym mockumencie pt. AIC 23, w którym odpowiadali w formie żartobliwej na pytania zadawane przez współpracownika serwisu Funny or Die, Alana Poole’a McLarda. Mockument ilustrowany był krótkimi fragmentami utworów – „Hollow”, „Stone”, „Voices” oraz „Phantom Limb”. W filmie zamieszczone zostały krótkie wypowiedzi członków grup Mastodon, Metallica, Pearl Jam oraz Soundgarden[179].

22 marca odbyła się premiera singla „Stone”, który dotarł na szczyt notwania Mainstream Rock Songs[61]. W udzielonym pod koniec marca wywiadzie dla witryny PureVolume, Sean Kinney stwierdził, że „nowy album nie jest wydawnictwem koncepcyjnym, ale pełną płytą”[180]. 10 kwietnia zespół wystąpił w programie telewizyjnym Jimmy Kimmel Live! w Los Angeles, premierowo wykonując utwory „Hollow” i „Stone” oraz prezentując starsze kompozycje”[181].

Jerry Cantrell podczas Uproar Festival, 17 sierpnia 2013

Od 25 kwietnia do 26 maja zespół koncertował w Ameryce Północnej podczas pierwszego etapu oficjalnej trasy koncertowej promującej nowy album – The Devil Put Dinosaurs Here Tour[182].

28 maja nakładem wytwórni Capitol ukazał się album The Devil Put Dinosaurs Here, który uzyskał w pierwszym tygodniu od premiery nakład sprzedaży sięgający 61 tys. kopii w Stanach Zjednoczonych[183] oraz 7,3 tys. w Kanadzie[183]. 15 czerwca zadebiutował na 2. pozycji notowania Billboard 200 oraz na tej samej lokacie w Kanadzie[8].

15 czerwca grupa wystąpiła podczas drugiego dnia angielskiego festiwalu muzycznego Download Festival[177]. Od sierpnia do września zespół występował w Ameryce Północnej jako headliner w ramach Uproar Festival[178]. 13 sierpnia ukazał się trzeci singel z albumu – „Voices”, który dotarł do 3. pozycji Mainstream Rock Songs[61]. We wrześniu i październiku grupa w ramach czwartego etapu trasy, występowała na terenie Ameryki Południowej, grając między innymi podczas czwartego dnia festiwalu Rock in Rio w Brazylii[184] oraz po raz pierwszy w swej historii odwiedzając takie państwa jak Argentyna i Peru. W listopadzie muzycy zagrali serię 6 koncertów na terenie Wielkiej Brytanii, które były poprzedzane występami formacji Ghost oraz Walking Papers[185]. Koncert w londyńskiej Alexandra Palace w dniu 9 listopada, został uznany za jeden z największych jakie zespół zagrał w swej historii na Wyspach[186]. Na przełomie lutego i marca 2014, grupa występowała na australijskim festiwalu Soundwave[187] oraz w Azji. Kontynuację tournée stanowiły wspólne występy z Monster Truck na terenie Stanów Zjednoczonych od kwietnia do maja[188].

Latem zespół koncertował na kontynencie europejskim, występując głównie w ramach Sonisphere Festival wraz z formacją Metallica[189] oraz w charakterze gościa specjalnego podczas koncertów Black Sabbath oraz Iron Maiden[189]. Etap liczył 11 występów[189]. 30 lipca członkowie zespołu wystąpili w Guitar Center w Hollywood, w ramach Guitar Center Sessions, przygotowanych przez największego detalistę instrumentów i sprzętu muzycznego Guitar Center oraz amerykańską platformę cyfrową DirecTV[190]. W sierpniu grupa koncertowała wraz z Monster Truck po Ameryce Północnej, w ramach ostatniego etapu trasy.

18 stycznia 2015 zespół wystąpił podczas przerwy w meczu NFC Championship Game pomiędzy drużynami Seattle Seahawks a Green Bay Packers na stadionie CenturyLink Field w Seattle[161]. Od 17 lipca do 18 września grupa koncertowała w Ameryce Północnej w ramach 2015 North American Tour, podczas której wystąpiła między innymi w ramach festiwali Musikfest i Music Midtown[191].

Na początku kwietnia 2016 zespół wystąpił przed ponad 28,000 tysięczną widownią na dwóch koncertach w T-Mobile Arena na terenie Las Vegas, w roli supportu przez grupą Guns N’ Roses w ramach Not in This Lifetime... Tour[192].

Inspiracje, styl muzyczny, tematyka tekstów[edytuj]

Zespół kategoryzowany jest przez krytyków muzycznych jako przedstawiciel metalu alternatywnego, heavy metalu oraz rocka alternatywnego[1]. Ze względu na ciężkie, powolne tempo oraz mroczny i depresyjny przekaz tekstowy, odwołuje się w swej twórczości ponadto do takich gatunków jak doom metal[193] czy sludge metal[84][194], a także blues[32], hard rock[162][195], rock psychodeliczny[52] oraz stoner rock[196]. Tom Murray z Edmonton Journal napisał: „Życie i granie w Seattle z góry może wskazywać na grunge, lecz oni zawsze czerpali inspirację z tradycyjnego heavy metalu”[197]. Grupa ze względu na swoje pochodzenie (Seattle) i fakt, że część zespołów z tego miasta na początku lat 90. zaczęła zwracać na siebie coraz większą uwagę mediów głównego nurtu w Stanach, identyfikowana jest z nurtem grunge, który łączy w sobie elementy punk rocka oraz „brudnego” metalowego, połączonego z psychodelicznym klimatem brzmienia[1]. Termin ten nigdy nie był akceptowany przez zespół[198][199]. Jerry Cantrell zawsze klasyfikował styl grupy jako heavy metal. W wywiadzie udzielonemu w 1996 magazynowi Guitar World stwierdził:

Nie wiem konkretnie jaką mieszankę gramy, ale na pewno jest to metal, blues, rock and roll i może odrobina punku. Nigdy nie odchodzimy od metalowych rzeczy. Ja tego nie chcę[200].

— Jerry Cantrell
Jerry Cantrell podczas koncertu w Brixton Academy, 7 grudnia 2009

Muzyka zespołu cechuje się ciężkim brzmieniem, opartym na mocnych i powolnych partiach gitarowych riffów oraz rozbudowanej grze sekcji rytmicznej. Serwis muzyczny AllMusic określił zespół mianem „najbardziej metalowej grupy wywodzącej się z Seattle”[1]. Recenzent Stephen Thomas Erlewine opisał brzmienie grupy słowami: „heavy metal z początku lat 90., pozostający pod wyraźnym wpływem ciężkich riffów spod znaku Van Halen, połączonych z mroczną odmianą post punku”. Recenzent zaznaczył również fakt, że zespół wypracował własny, rozpoznawalny styl, charakteryzujący się ponurym, nihilistycznym brzmieniem oraz niekonwencjonalnym stylem wokalnym[1]. Dziennikarz Jon Pareles z The New York Times stwierdził, że muzyka Alice in Chains stanowi silne nawiązanie do klasycznego hard rocka końca lat 60. i początku 70.[195] Holly George Warren z Rolling Stone, w biografii zespołu napisała: „Mroczne i gorzkie utwory, obciążone odniesieniami do uzależnienia od narkotyków i śmierci, zajmują krajobraz muzyczny gdzieś pomiędzy gęstym headbangiem Metalliki a szlifowaniem hymnów Pearl Jam”[9]. Magazyn Spin napisał w marcu 1993: „W najlepszym, Alice in Chains uderza w żyły tradycji rockowej, która odważnie konfrontuje się z najgroźniejszymi biegunami emocjonalnymi”[199]. W stylu prezentowanym przez grupę, widoczne są wpływy takich zespołów jak AC/DC[201], Black Sabbath[201], Budgie[201], Deep Purple[201], Led Zeppelin[201], Metallica[201], Motörhead[201], The Cult[201] oraz The Doors[201].

Kwartet został opisany przez krytyków jako „trudny dla fanów tradycyjnego heavy metalu, jednak mroczne brzmienie, połączone z dużą żywiołowością spod znaku punk, pozwala zaliczyć grupę do pierwszego szeregu zespołów wywodzących się z Seattle, zaliczanych do nurtu grunge”[1]. Opublikowany w sierpniu 1990 debiutancki album studyjny Facelift, utrzymany jest w stylistyce melodyjnego hard rocka z widocznymi wpływami klasycznego heavy metalu i psychodelii[52]. Twórczość zespołu w znacznym stopniu stanowiła odwołanie do dokonań brytyjskich formacji Black Sabbath[4] oraz Led Zeppelin[5], choć pojawiały się również porównania do Cream, Jimy’ego Hendrixa czy The Stooges[20]. Wokal Staleya, ze względu na swój mocny, pełen ekspresji oraz mroczny styl, często był porównywany do prowadzenia wokaliz w charakterystyce typowej dla Jima Morrisona czy Ozzy’ego Osbourne’a[20]. Steve Huey recenzując album Alice in Chains z listopada 1995, opisał go jako „połączenie ponurego nihilistycznego dźwięku, opartego na akustycznych teksturach”[53]. Zespół w swoich utworach najczęściej używa niskiego strojenia E (Eb-Ab-Bb-Eb-Db-Gb), które Cantrell określił mianem „standardowego”[202], lecz w niektórych stosuje nieco bardziej alternatywne i odwrotne strojenie D („What the Hell Have I”, „Shame in You”). Zespół korzysta także z różnych innych odrębnych aspektów rytmicznych, takich jak np. nieparzyste metrum („I Can't Remember”, „Them Bones”)[203]. Styl gry Jerry’ego Cantrella, inspirowany w dużej mierze grą Tony’ego Iommiego[204], został określony przez recenzenta Stephena Thomasa Erlewine’a jako „oparty na mocnych gitarowych riffach i perforowanych teksturach, tworzący wolne rytmy w niższej jakości”[1]. Efekt nastrojonych o pół tonu niżej gitar, połączony z wokalem Staleya, dawał odrębny styl „szept-krzyk”[60].

W dawniejszym okresie czasu, zespół znany był ze zharmonizowanych linii wokalnych Staleya oraz Cantrella, które nakładając się na siebie, tworzyły podwójny wokal[1]. Dziennikarz Kyle Anderson, stwierdził, że charakterystyczny dźwięk pochodził od stylu wokalnego Staleya i jego tekstów, w których poruszał osobiste przeżycia i uzależnienie od narkotyków[205]. W latach 90., teksty pisane przez Staleya często miały charakter dekadencki, egzystencjalistyczny, melancholijny, nihilistyczny, pesymistyczny, przez co były określane mianem „mrocznych”[1]. Poruszały takie wątki jak ból[206], depresja[206], osobowość dyssocjalna[53], samobójstwo[206], samotność[206], śmierć[206] czy uzależnienie[114]. W okresie Facelift, Staley w niektórych utworach podejmował problematykę dotykającą szeroko pojmowanych relacji damsko-męskich, zarówno w sferze uczuciowej, jak i tej fizycznej, przez co niekiedy były interpretowane jako mizoginistyczne („Love, Hate, Love”, „Confusion”). Utwory o uzależnieniu narkotykowym zostały zawarte w albumie Dirt z 1992[114]. Kompozycje „Junkhead”, „Dirt”, „God Smack”, „Hate to Feel” oraz „Angry Chair”, w otwarty sposób ukazują rodzaj autodestrukcji i zmęczenia psychicznego[9]. Dziennikarz Craig Campbell przyznał, że „to było ekscytujące połączenie dźwięków i sonetu[207]. Teksty pisane przez Cantrella skupiają się bardziej na relacjach interpersonalnych, w których wyczuwalne są stany melancholii, utraty („Brother”, „Got Me Wrong”, „Down in a Hole”, „Heaven Beside You” czy „Black Gives Way to Blue”), jednakże poprzez swój depresyjny, ponury, posępny i przygnębiający charakter, zachowują spójność tematyczną i klimatyczną. Jeden z recenzentów magazynu Spin, odwołując się do warstwy lirycznej prezentowanej przez zespół, określił ją jako „obsesję śmiertelnego bólu i emocjonalnej dewastacji”[199].

Wyróżnienia, wpływ na innych artystów[edytuj]

Alice in Chains podczas koncertu w Bilbao, 9 lipca 2010

Nakład sprzedanych na całym świecie albumów grupy wynosi ponad 25 milionów[6], w tym 14 na terenie Stanów Zjednoczonych[7]. Zespół uzyskał dziewięć nominacji do nagrody Grammy[10]. W roku 2000 został sklasyfikowany na 34. miejscu w zestawieniu kanału muzycznego VH1 „100 najlepszych artystów hardrockowych”[10]. W grudniu 2001 zespół został sklasyfikowany przez redakcję Hit Parader na 17. pozycji zestawienia „100 najlepszych heavymetalowych zespołów”[208]. To samo czasopismo wymieniło grupę w gronie 15 najważniejszych koncertowych wykonawców[209], a Layne Staley sklasyfikowany został na 27. pozycji w zestawieniu „najlepszych metalowych wokalistów wszech czasów”[210].

Druga płyta studyjna zespołu – Dirt, została uznana za 5. najlepszy album dekady w rankingu szwedzkiego magazynu Close-Up[211]. Dwutygodnik Rolling Stone sklasyfikował ją na 3. pozycji zestawienia „najlepszych grunge’owych albumów w historii”[212]. Dirt został wyróżniony przez kanadyjskiego dziennikarza Martina Popoffa, który sklasyfikował go na 52. pozycji w wydanej przez siebie książce The Top 500 Heavy Metal Albums of All Time[213]. Miesięcznik Guitar World w październiku 2006 wymienił album w gronie „100 najlepszych gitarowych wydawnictw w historii”[214]. Ten sam magazyn w 2007, sklasyfikował solo gitarowe z utworu „Man in the Box”, na 77. pozycji zestawienia „100 najlepszych solówek gitarowych w historii”[215]. W roku 2009 grupa zdobyła statuetkę Kerrang! Award przyznawaną przez brytyjski tygodnik Kerrang! – w kategorii Icon Award[216]. W 2010 zespół został nagrodzony dwiema statuetkami Revolver Golden Gods Award – w kategoriach Album of the Year oraz Comeback of the Year[217]. W tym samym roku Black Gives Way to Blue został uznany przez magazyn Revolver za najlepsze wydawnictwo roku[218], a także zamieszczony na 2. pozycji zestawienia tygodnika Kerrang! „20 najlepszych albumów 2010 roku”[219] oraz miesięcznika Metal Hammer „50 najlepszych albumów 2010 roku”[220]. W czerwcu 2013 zespół został uhonorowany statuetką Icon Award podczas gali rozdania Metal Hammer Golden Gods Awards[221].

Alice in Chains było wymieniane wśród zespołów mających znaczący wpływ na kształtowanie się muzyki rockowej w latach 90. Wielu wykonawców wskazywało zespół jako jedno ze źródeł swoich inspiracji, wśród których znaleźli się między innymi: Avenged Sevenfold[201], Bush[201], Candlebox[201], Clutch[201], Cold[201], Creed[201], Days of the New[201], Deftones[201], Drowning Pool[201], Godsmack[162], Incubus[201], Kill Devil Hill[201], Nickelback[201], Staind[201], Stone Sour[201] i Volbeat[201].

Alice in Chains podczas koncertu w Toronto, 18 września 2010

W udzielonym we wrześniu 1995 wywiadzie dla Guitar International, gitarzysta Pantery, Dimebag Darrell wyraził duży podziw dla gry Cantrella[222]. Członkowie zespołu Metallica stwierdzili, że zawsze chcieli pojechać we wspólną trasę oraz wskazali tę grupę i osobę Layne’a Staleya, jako jedne z głównych inspiracji do powstania albumu studyjnego Death Magnetic[223]. Zarejestrowany podczas sesji utwór „Shine”, jest hołdem dla Staleya. Nie znalazł się on na albumie z powodu ograniczeń produkcji[223]. Frontman zespołu James Hetfield, w jednym z wywiadów przyznał, że bardzo ceni sobie twórczość grupy z Seattle. „Oglądanie ich jak grają – po prostu kocham te piosenki. One są niesamowite i powinny być słuchane. Są bardzo unikatowe, wyprzedzały swoje czasy. I wyprzedzały również cały materiał ze sceny Seattle – ich piosenki są bardziej odporne na upływ czasu”[224].

Gitarzysta grupy Korn, Brian Welch, w wywiadzie z okazji 20. lecia wydania albumu Dirt, stwierdził: „Jestem wielkim fanem Alice in Chains. Kiedy pierwszy raz usłyszałem „Man in the Box”, chciałem być autorem tego riffu”[225]. Frontman zespołów Slipknot oraz Stone Sour, Corey Taylor, przyznał, że Alice in Chains byli jedną z głównych inspiracji do rozpoczęcia pisania przez niego tekstów: „Czuję, że oni są odpowiedzialni za to, że piszę. „Would?” to jedna z moich ulubionych kompozycji w całej historii. Ten utwór uświadomił mnie, że w muzyce wszystko jest możliwe (...) Oni zawsze będą jednym z moich ulubionych zespołów”[225]. David Draiman, wokalista Disturbed wyznał: „Pamiętam „Man in the Box” (...), ten utwór był wielki. Wszyscy byli zdumieni wokalem Layne’a. Pamiętam, że śpiewałem go na stu różnych przesłuchaniach. To niewiarygodne. Zawsze będę ich kochał”[225]. Ivan L. Moody z Five Finger Death Punch stwierdził: „Alice in Chains mnie naprawdę ukształtowali. Są jedną z moich największych inspiracji i zawsze będą. Wracam do Dirt cały czas. Jar of Flies jest jednym z moich ulubionych wydawnictw. Teksty na tych płytach są tak potężne i prześladujące. Layne był jedyny w swoim rodzaju”[225]. Robb Flynn z Machine Head w wywiadzie wyznał: „Kocham Alice in Chains (...) Dirt był cholernie dobry. Pamiętam, że mnóstwo czasu tego słuchałem”[225].

Sully Erna, w wywiadzie dla Rolling Stone wyznał: „Gdy wyszedł Dirt, długo nie opuszczałem mojego odtwarzacza. Nigdy wcześniej nie słyszałem, by czyjś głos brzmiał tak przebojowo na jakiejś płycie. Jest powodem, dla którego zacząłem śpiewać”[146]. Wokalista przyznał, że Layne Staley miał duży wpływ na jego styl śpiewu[146]. Frontman Black Label Society, Zakk Wylde, stwierdził: „Wszystkie ich płyty są fajne. Są jak Led Zeppelin, bo każdy ich album jest różny”[225].

Skład zespołu[edytuj]

Skład Alice in Chains od 2006

Opracowano na podstawie materiału źródłowego[206]:

Obecni członkowie
Byli członkowie
  • Layne Staley (zmarły) – śpiew, okazjonalnie gitara rytmiczna (1987–2002)
  • Mike Starr (zmarły) – gitara basowa, wokal wspierający (1987–1993)

Dyskografia[edytuj]

 Osobny artykuł: Dyskografia Alice in Chains.

Albumy studyjne[edytuj]

Albumy koncertowe[edytuj]

Kompilacje[edytuj]

EP[edytuj]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

William DuVall podczas koncertu w Londynie, 4 sierpnia 2009

Foundations Awards:

  • 1991: Best Debut Album – wygrana[226]

MTV Video Music Awards:

Kerrang! Awards:

  • 2009: Icon Award – wygrana[216]

Revolver Golden Gods Awards:

  • 2010: Album of the Year – wygrana[217]
  • 2010: Comeback of the Year – wygrana[217]

Fryderyk:

Metal Hammer Golden Gods Awards:

  • 2013: Icon Award – wygrana[221]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h i j Stephen Thomas Erlewine: Alice in Chains Biography & History (ang.). allmusic.com. [dostęp 2010-05-28].
  2. a b Cogan i Phillips 2009 ↓, s. 21–22.
  3. Prato 2009 ↓, s. 317.
  4. a b Gulla 2006 ↓, s. 231.
  5. a b Hoard i Brackett 2004 ↓, s. 13.
  6. a b c Alice In Chains // Virgin EMI Records (ang.). virginemirecords.com. [dostęp 2013-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-20)].
  7. a b c d Gold & Platinum – RIAA – Alice in Chains (ang.). Recording Industry Association of America. [dostęp 2010-05-28].
  8. a b c d e f g h Alice in Chains – Chart History – Billboard 200 (ang.). billboard.com. [dostęp 2013-01-31].
  9. a b c d Warren 2001 ↓.
  10. a b c d e f g h i j k l m Rock On The Net: Alice In Chains (ang.). rockonthenet.com. [dostęp 2014-05-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-07)].
  11. a b de Sola 2015 ↓, s. 294–295.
  12. a b Mitchell Peters. Old bands, new singers. „Billboard”, s. 9, 9 września 2006. Nowy Jork: Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  13. a b c d e Prato 2009 ↓, s. 215.
  14. Yarm 2012 ↓, s. 166.
  15. de Sola 2015 ↓, s. 62.
  16. Prato 2009 ↓, s. 216.
  17. a b de Sola 2015 ↓, s. 17.
  18. David de Sola. How Alice in Chains Found the Most Memorable Voice in Grunge. „The Atlantic Monthly”, 5 kwietnia 2012. Boston: Atlantic Media. ISSN 1072-7825. 
  19. de Sola 2015 ↓, s. 26.
  20. a b c d e f g h i j k l m Jordan Babula. Alice in Chains. Bezsenność w Seattle. „Teraz Rock”, s. 3–11, czerwiec 2006. Warszawa: AD Music SA. ISSN 1730-394X. 
  21. a b Doug McCausland: The Origins Of Alice In Chains: A Retrospective (ang.). alternativenation.net. [dostęp 2014-12-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)].
  22. Yarm 2012 ↓, s. 168.
  23. de Sola 2015 ↓, s. 45.
  24. a b Poligrafia dołączona do albumu Music Bank; wyd. Columbia, nr kat. 69580.
  25. de Sola 2015 ↓, s. 38.
  26. de Sola 2015 ↓, s. 42.
  27. a b c d Yarm 2012 ↓, s. 171.
  28. Prato 2012 ↓, s. 217.
  29. de Sola 2015 ↓, s. 57–58.
  30. a b Prato 2009 ↓, s. 217.
  31. de Sola 2015 ↓, s. 66.
  32. a b McMurray 2011 ↓, s. 97.
  33. Prato 2009 ↓, s. 218.
  34. a b c d e f g h i j Alice in Chains w pigułce. „Metal Hammer”, s. 42–43, nr. 166–168, 2005. Katowice: Metal Mind Productions. ISSN 0955-1190. 
  35. Prato 2009 ↓, s. 213.
  36. Prato 2009 ↓, s. 220.
  37. Prato 2009 ↓, s. 204.
  38. Yarm 2012 ↓, s. 172.
  39. Yarm 2012 ↓, s. 173.
  40. Prato 2009 ↓, s. 222.
  41. de Sola 2015 ↓, s. 74.
  42. de Sola 2015 ↓, s. 73.
  43. a b c d e John Bacus: Alice in Chains Recording Sessions Chronology (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-02-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-31)].
  44. a b Prato 2009 ↓, s. 220–221.
  45. a b c d e Jeffrey Ressner. Alice in Chains: Through the Looking Glass. „Rolling Stone”, s. 47–48, 26 listopada 1992. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  46. a b c Tim Branom: Exclusive: Watch Newly Discovered Alice In Chains Footage From 1989 (ang.). alternativenation.net. [dostęp 2015-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-05)].
  47. a b c Droney 2003 ↓, s. 49–56.
  48. de Sola 2015 ↓, s. 132.
  49. Thompson 2012 ↓, s. 24.
  50. a b Layne Staley Unchained. „Pandemonium”, kwiecień 1995. 
  51. Ian McFarlane. Alice In Chains: Love, Sex, Pain And Suffering.... „The Australian”, 1991. Surry Hills: News Corp Australia. ISSN 1038-8761. 
  52. a b c John Duke. Beautiful and Twisted. „Metal Hammer”, s. 86, 1990. Future Publishing. ISSN 0955-1190. 
  53. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Brown 2010 ↓.
  54. Facelift Album Review. „Rolling Stone”, 8 października 1990. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  55. Rob Andrews. Pick Hit: Seattle Rockers Defy The Odds With Debut Disc. „Hit Parader”, 1991. Derby: Charlton Publications. ISSN 0162-0266. 
  56. a b Prato 2009 ↓, s. 263.
  57. de Sola 2015 ↓, s. 134.
  58. Prato 2009 ↓, s. 253.
  59. a b Prato 2009 ↓, s. 264.
  60. a b c d e f g h i j k l Chris Gill. Alice in Chains – Dirt. „Guitar World”, s. 53–60, wrzesień 1999. Nowy Jork: Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  61. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y Alice in Chains – Chart History – Mainstream Rock Songs (ang.). billboard.com. [dostęp 2016-08-04].
  62. a b de Sola 2015 ↓, s. 141.
  63. a b de Sola 2015 ↓, s. 143.
  64. a b Alice in Chains Guitarist Discusses 1990 Clash of the Titans Tour, Touring With Ozzy. „San Antonio Express-News”, październik 2006. Hearst Corporation. ISSN 1065-7908. 
  65. de Sola 2015 ↓, s. 157.
  66. a b Alice in Metal-Land. „RIP”, s. 89–91, kwiecień 1991. Larry Flynt Publications. 
  67. a b c John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 1992 (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-02-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-12-21)].
  68. a b Dewayne Wright. Fringe Time – Alice In Chains, from 20 to 20,000. „Standard-Examiner”, 18 czerwca 1993. Ogden: Sandusky Newspapers. ISSN 2163-4785. 
  69. Katherine Turman. Unchained. „Guitar World”, s. 23–24, kwiecień 1992. Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  70. Jeff Kitts. Primecuts: Jerry Cantrell. „Guitar School”, maj 1994. Nowy Jork. ISSN 1058-0220. 
  71. a b c Prato 2009 ↓, s. 340.
  72. de Sola 2015 ↓, s. 161–162.
  73. de Sola 2015 ↓, s. 169.
  74. a b de Sola 2015 ↓, s. 162.
  75. Prato 2009 ↓, s. 265–266.
  76. Jeff Gilbert. Spins Reviews Edited by Lauren Spencer. „Spin”, s. 75, sierpień 1992. Nowy Jork: SpinMedia. ISSN 0886-3032. 
  77. a b c Katherine Truman. Digging Out of the Dirt. „Los Angeles Times”, 1 sierpnia 1993. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  78. Prato 2009 ↓, s. 341.
  79. a b c d e f g h Roberts 2006 ↓.
  80. a b Crowe 2013 ↓, s. 92.
  81. Hester 2009 ↓, s. 61.
  82. Anderson 2007 ↓, s. 93.
  83. Mike Boehm. When It Comes to the Genre of Gloom and Doom, Alice in Chains Is a Heavyweight. „Los Angeles Times”, 8 kwietnia 1993. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  84. a b Michael Christopher: Alice in Chains: Dirt – PopMatters Music Review (ang.). popmatters.com. [dostęp 2011-04-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-08)].
  85. a b J. Bennett. This Issue: Alice in Chains’ ‘Dirt’. „Revolver”, s. 9, 1992. Harris Publications. ISSN 1527-408X. 
  86. Breakin’ The Rules. „Hit Parader”, 1992. Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  87. RPM 100 Albums. RPM: 56(20). „RPM”, 14 listopada 1992. Toronto. ISSN 0315-5994. 
  88. Mordechai Kleidermacher. Alice In Chains’ Link With Brutality. „Circus”, s. 66, 1990. ISSN 0009-7365. 
  89. a b de Sola 2015 ↓, s. 187.
  90. Yarm 2012 ↓, s. 400.
  91. Prato 2009 ↓, s. 344.
  92. de Sola 2015 ↓, s. 194.
  93. Yarm 2012 ↓, s. 401.
  94. a b c d Prato 2009 ↓, s. 345.
  95. A. Pencak 2009 ↓, s. 297.
  96. de Sola 2015 ↓, s. 362.
  97. a b Joe Mackett. Interview: Jason Newsted, Metallica. „Riff Raff”, czerwiec 1993. Londyn. 
  98. a b de Sola 2015 ↓, s. 197.
  99. Yarm 2012 ↓, s. 423.
  100. Daina Darzin. The Real Dirt. „Rolling Stone”, s. 18–20, 24 lutego 1994. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  101. Rob Andrews. Alice In Chains: A Step Beyond Layne’s World. „Hit Parader”, czerwiec 1994. Derby: Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  102. a b c d de Sola 2015 ↓, s. 203.
  103. a b DAVID ELLEFSON, JIMMY DEGRASSO On MEGADETH, Parenting And Touring (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2016-05-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-15)].
  104. McFarlane 1999 ↓.
  105. a b Jeff Kitts. The Soft Parade. „Guitar School”, s. 27–30, sierpień 1996. Nowy Jork. ISSN 1058-0220. 
  106. Troy J. Augusto. Alice in Chains’ ‘Flies’ to top SoundScan chart. „Variety”, s. 45, 2 lutego 1994. Los Angeles: Penske Media Corporation. ISSN 0042-2738. 
  107. Prato 2009 ↓, s. 405.
  108. Hits of the World Continued. „Billboard”, s. 45, 2 kwietnia 1994. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  109. Tom Sinclair. Jar of Flies Review. „Entertainment Weekly”, 28 stycznia 1994. Time Inc.. ISSN 1049-0434. 
  110. Jon Pareles. Lightening Up On the Gloom In Grunge. „The New York Times”, 6 marca 1994. The New York Times Company. ISSN 0362-4331. 
  111. Prato 2009 ↓, s. 408.
  112. a b Prato 2009 ↓, s. 407.
  113. a b de Sola 2015 ↓, s. 212.
  114. a b c d e f g h Jon Wiederhorn. Alice in Chains: To Hell and Back. „Rolling Stone”, s. 32–37, 8 lutego 1996. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  115. Pete Jerold. Alice In Chains On Thin Ice. „Hit Parader”, 1995. Derby: Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  116. a b c d e f Alice in Chains – Chart History – Alternative Songs (ang.). billboard.com. [dostęp 2016-08-04].
  117. Yarm 2012 ↓, s. 481–482.
  118. Prato 2009 ↓, s. 407–408.
  119. Anderson 2007 ↓.
  120. a b Crowe 2013 ↓, s. 166.
  121. a b de Sola 2015 ↓, s. 228.
  122. a b Prato 2009 ↓, s. 410.
  123. Geoff Mayfield. Between the Bullets. „Billboard”, s. 100, 17 sierpnia 1996. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  124. Jon Wiederhorn. Alice in Chains by Alice in Chains. „Rolling Stone”, 30 listopada 1995. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  125. Jon Pareles. Alice in Chains Finds Persecutors All Around. „The New York Times”, 3 grudnia 1995. The New York Times Company. ISSN 0362-4331. 
  126. de Sola 2015 ↓, s. 235.
  127. a b Yarm 2012 ↓, s. 486.
  128. a b c Wiesław Weiss. Alice in Chains – Pójść na ryby. „Tylko Rock”, 1 grudnia 1996. Res Publica Press International Sp. z o.o.. ISSN 1230-2317. 
  129. Yarm 2012 ↓, s. 486–487.
  130. Shauna Snow. Arts and entertainment reports from The Times, national and international news services and the nation’s press. „Los Angeles Times”, 8 sierpnia 1996. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  131. Hits of the World. „Billboard”, s. 58, 24 sierpnia 1996. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  132. a b The Modern Age – Mainstream Rock Tracks. „Billboard”, s. 73, 14 grudnia 1996. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  133. Rock/Alternative – Volume 64, No. 13. „RPM”, 11 listopada 1996. Toronto. ISSN 0315-5994. 
  134. a b Katherine Turman. An Unchained Interview With Alice in Chains’ Axeman. „Metal Edge”, s. 26–28, grudzień 1996. Zenbu Media. ISSN 1068-2872. 
  135. a b c Prato 2009 ↓, s. 412.
  136. Weiss 2016 ↓, s. 189.
  137. Prato 2009 ↓, s. 414.
  138. de Sola 2015 ↓, s. 367.
  139. a b Chick 2008 ↓.
  140. a b Chris Morris. Alice’s Cantrell Steps Out With Solo Set On Columbia. „Billboard”, s. 9–10, 7 marca 1998. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  141. Della Cioppa 2010 ↓, s. 19.
  142. a b Prato 2009 ↓, s. 416.
  143. a b c Yarm 2012 ↓, s. 533.
  144. a b de Sola 2015 ↓, s. 276.
  145. a b c de Sola 2015 ↓, s. 277.
  146. a b c Charles R. Cross. The Last Days of Layne Staley. „Rolling Stone”, 1 czerwca 2002. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  147. Gil Kaufman. Alice in Chains Members Record Two More Songs. „Sonicnet’s Music News Of The World”, 25 września 1998. 
  148. Blair R. Fischer. Just Another Bomb Track Article. „Rolling Stone”, 25 listopada 1998. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  149. a b c d e de Sola 2015 ↓, s. 387.
  150. Paul Brannigan. This is the End. „Kerrang!”, s. 26–28, 9 października 1999. Bauer Media Group. ISSN 0262-6624. 
  151. a b c d e de Sola 2015 ↓, s. 323.
  152. a b Tom Phalen. We Die Young: A Tribute to Layne Staley. „Guitar World”, 4 maja 2012. Nowy Jork: NewBay Media. ISSN 1045-6295. 
  153. Yarm 2012 ↓, s. 540.
  154. a b c Jordan Babula. Alice in Chains. Właściwy krok. „Teraz Rock”, s. 13, sierpień 2009. Warszawa: AD Music SA. ISSN 1730-394X. 
  155. a b c Charles R. Cross. No Pain, No Chains. „Guitar World”, s. 46–50, lipiec 2006. Nowy Jork: Future US. ISSN 1045-6295. 
  156. a b c d e John Bacus: Alice in Chains Concert Chronology 2005+ (ang.). bacus.net. [dostęp 2011-06-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2012-07-20)].
  157. Metallica Man Joins Alice in Chains. „Rolling Stone”, 9 czerwca 2006. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  158. Kristina Tunzi. VH1 Rock Honors. „Billboard”, s. 58, 16 czerwca 2007. Nowy Jork: Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  159. a b de Sola 2015 ↓, s. 326.
  160. a b c ALICE IN CHAINS Performs LED ZEPPELIN Classic With Symphony Orchestra; Video Available (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2016-07-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-01-07)].
  161. a b Nick Eaton. Seattle band Alice in Chains to perform at halftime of Seahawks-Packers NFC championship game. „Seattle Post-Intelligencer”, 16 stycznia 2015. Nowy Jork: Hearst Corporation. ISSN 0745-970X. 
  162. a b c d e f Steve Appleford. A studio visit with Alice in Chains. „Los Angeles Times”, 25 kwietnia 2009. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  163. ALICE IN CHAINS Announces Tour Dates (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2016-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-20)].
  164. a b Jason Lipshutz. Back In 'Black'. „Billboard”, s. 35, 26 września 2009. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  165. Mark Jenkins. Alice in Chains Kick Off U.S. Tour in DC. „Spin”, 5 września 2009. Nowy Jork: SpinMedia. ISSN 0886-3032. 
  166. ALICE IN CHAINS Interviewed On BRUCE DICKINSON’s Radio Show (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2015-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-06-08)].
  167. Keith Caulfield. Streisand Leads A Record Eight Debuts In Top 10. „Billboard”, s. 37, 17 października 2009. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  168. de Sola 2015 ↓, s. 327.
  169. ALICE IN CHAINS, LACUNA COIL, EUROPE, Others Confirmed For U.K.’s SONISPHERE Festival (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2016-05-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-17)].
  170. a b Tamara Vallejos. Alice in Chains, Deftones, Mastodon Tour Together. „Spin”, 29 kwietnia 2010. Nowy Jork: SpinMedia. ISSN 0886-3032. 
  171. Ernest Jasmin. Alice in Chains return to KeyArena, record 3D concert film. „The News Tribune”, 9 października 2010. The McClatchy Company. ISSN 1069-2681. 
  172. a b de Sola 2015 ↓, s. 315.
  173. Mitchell Peters. MTS Rock On The Range Canada. „Billboard”, s. 21, kwiecień 2011. Nowy Jork: Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  174. ALICE IN CHAINS: Pro-Shot Footage Of Entire MAQUINARIA FESTIVAL Performance (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2016-05-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-05-09)].
  175. Festival Outlook recap: 35 Denton, Lights All Night, SWU Music & Arts Festival (ang.). consequenceofsound.net. [dostęp 2016-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-22)].
  176. Josh Hart. It’s Like Having to Deal with the Sophomore Jinx for the Second Time. „Guitar World”, grudzień 2012. Nowy Jork: Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  177. a b Amit Sharma. Angels and Demons. „Metal Hammer”, s. 64–68, czerwiec 2013. TeamRock. ISSN 0955-1190. 
  178. a b Steve Appleford. Through the good and the bad, Alice in Chains unbroken. „Los Angeles Times”, 29 maja 2013. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  179. Ross Baker. Alice in Chains. „Powerplay”, s. 8–9, maj 2013. ISSN 1474287X. 
  180. ALICE IN CHAINS Drummer: 'We Make Albums, We Don’t Make Singles' (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2013-04-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-18)].
  181. Kyle McGovern. Alice in Chains’ Revelatory ‘Man in the Box’ on ‘Kimmel’. „Spin”, 11 kwietnia 2013. Nowy Jork: SpinMedia. ISSN 0886-3032. 
  182. Damian Fanelli. Alice in Chains Announce Spring 2013 Tour Dates. „Guitar World”, 14 stycznia 2013. Nowy Jork: NewBay Media. ISSN 1045-6295. 
  183. a b Keith Caulfield. Alice in Chains, John Fogerty and Little Mix all make Top 5 debuts. „Billboard”, 5 czerwca 2013. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  184. Adam Bychawski. Muse announce headline slot at Rock In Rio 2013. „New Musical Express”, 7 grudnia 2012. Time Inc. UK. ISSN 0028-6362. 
  185. Mike Mazzarone: Walking Papers To Support Alice In Chains On Upcoming UK Tour (ang.). alternativenation.net. [dostęp 2014-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-03-01)].
  186. Alice In Chains at the Palace (ang.). alexandrapalace.com. [dostęp 2015-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-23)].
  187. de Sola 2015 ↓, s. 349.
  188. Kevin Rutherford. Alice in Chains Announces 21-Date Spring Tour. „Billboard”, 28 stycznia 2014. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  189. a b c ALICE IN CHAINS Bassist MIKE INEZ: It’s Time For Us To 'Turn Into Mere Mortals For Awhile' (ang.). blabbermouth.net. [dostęp 2014-08-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-26)].
  190. Edna Gundersen. Premiere: Alice in Chains’ live 'Would?'. „USA Today”, 31 lipca 2014. Gannett Company. ISSN 0734-7456. 
  191. Jeff Cornell: Alice In Chains Unveil 2015 Summer Tour Dates (ang.). loudwire.com. [dostęp 2016-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-16)].
  192. Tom Grierson. Guns N’ Roses Roar Back With Epic Las Vegas Reunion Show. „Rolling Stone”, 9 kwietnia 2016. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  193. Daly 1995 ↓, s. 136.
  194. Marc Halupczok. Wechselhafte Winde. „Metal Hammer”, s. 26, nr. 1, 2012. Berlin: Thorsten Zahn. ISSN 0955-1190. 
  195. a b Jon Pareles. No 'Just Say No' Sloganeering For Alice in Chains. „The New York Times”, 25 października 1992. The New York Times Company. ISSN 0362-4331. 
  196. Alex Pappademas, Chuck Klosterman, Greg Milner. 15 Most Influential Albums. „Spin”, s. 84, kwiecień 2003. Nowy Jork: SpinMedia. ISSN 0886-3032. 
  197. Tom Murray. Alice in Chains stroll down memory lane for enthusiastic Rexall fans. „Edmonton Journal”, 5 czerwca 2013. Postmedia Network Inc.. ISSN 0839-296X. 
  198. Jordan Babula. Alice in Chains. Od zera. „Teraz Rock”, s. 30–31, czerwiec 2013. Warszawa: AD Music SA. ISSN 1730-394X. 
  199. a b c Misery Loves Company. „Spin”, s. 36–38, marzec 1993. Nowy Jork: SpinMedia. ISSN 0886-3032. 
  200. Jeff Gilbert. Go Ask Alice. „Guitar World”, s. 61–66, styczeń 1996. Nowy Jork: Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  201. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x Stephen Thomas Erlewine: Alice in Chains – Similar Artists, Influenced By, Followers (ang.). allmusic.com. [dostęp 2012-10-24].
  202. Andy Aledort. Jerry Cantrell: Facelift. „Guitar World”, s. 77, grudzień 2009. Nowy Jork: Future US. ISSN 1045-6295. 
  203. Marc Weingarten. Unchained. „Guitar World”, s. 40–44, czerwiec 1998. Nowy Jork: Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  204. Matt Blackett. Jerry Cantrell talks 'Devils & Dinosaurs'. „Guitar Player”, s. 66–75, 30 stycznia 2014. San Jose: NewBay Media. ISSN 0017-5463. 
  205. Anderson 2007 ↓, s. 95.
  206. a b c d e f Alice in Chains – Encyclopaedia Metallum: The Metal Archives (ang.). metal-archives.com. [dostęp 2011-02-23].
  207. Craig Campbell: Layne Staley: The Self-Destructive Genius Of The Alice In Chains Frontman (ang.). sabotagetimes.com. [dostęp 2015-05-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-09-12)].
  208. Top 100 Metal Bands. „Hit Parader”, grudzień 2001. Derby: Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  209. Hard Rock’s All-Time Top 100 Live Bands. „Hit Parader”, luty 2008. Derby: Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  210. Hit Parader’s Top 100 Metal Vocalists of All Time. „Hit Parader”, listopad 2006. Derby: Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  211. Close-Up’s Top 20 albums 1991–2008. „Close-Up”, kwiecień 2008. Sztokholm: Power Hour Productions. ISSN 1103-3568. 
  212. The Best Grunge Albums of All Time. „Rolling Stone”, 14 listopada 2012. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  213. Popoff 2004 ↓.
  214. Guitar World’s 100 Greatest Guitar Albums of all Time. „Guitar World”, październik 2006. Nowy Jork: Future US. ISSN 1045-6295. 
  215. 100 Greatest Guitar Solos by Guitar World. „Guitar World”, 2007. Nowy Jork: Future US. ISSN 1045-6295. 
  216. a b Dan Martin. Slipknot triumph at Kerrang awards. „The Guardian”, 4 sierpnia 2009. Guardian Media Group. ISSN 0261-3077. 
  217. a b c 2010 Golden Gods Winners. „Revolver”, 2010. NewBay Media. ISSN 1527-408X. 
  218. Kory Grow. Back to the Grind. „Revolver”, s. 39–41, kwiecień 2013. NewBay Media. ISSN 1527-408X. 
  219. Kerrang!’s Top 20 Albums of 09. „Kerrang!”, grudzień 2009. Londyn: Bauer Media Group. ISSN 0262-6624. 
  220. Metal Hammer’s Albums of the Year. „Metal Hammer”, grudzień 2009. Londyn: TeamRock. ISSN 0955-1190. 
  221. a b After 13 tops the charts, Black Sabbath win double at Golden Gods awards. „The Independent”, 18 czerwca 2013. Independent News & Media. ISSN 0951-9467. 
  222. Dimebag Darell Interview: A Cowboy from Hell. „Guitar International”, wrzesień 1995. Shaftesbury: Musical New Services. 
  223. a b David Fricke. Metallica: Metal Machines (Louder Faster Stronger). „Rolling Stone”, s. 58–67, 10 października 2008. Nowy Jork: Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  224. Metallica i Alice in Chains (pol.). deathmagnetic.pl. [dostęp 2014-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-18)].
  225. a b c d e f Alice In Chains Stories from Korn, Slipknot, Zakk Wylde, Device, Five Finger Death Punch, Mad Season, and More (ang.). artistdirect.com. [dostęp 2014-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-28)].
  226. „Metal Forces”, s. 60–61, grudzień 1991. Hertfordshire, Stevenage: Rockzone Publications Ltd. 
  227. Nominowani i laureaci 2010 (pol.). zpav.pl. [dostęp 2015-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]