To jest dobry artykuł

Alice in Chains

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy amerykańskiego zespołu muzycznego. Zobacz też: album o tym tytule.
Alice in Chains
Ilustracja
Alice in Chains, 17 września 2016
Rok założenia 1987
Pochodzenie Seattle, Waszyngton
Gatunek metal alternatywny •
grunge • heavy metal •
rock alternatywny[1]
Aktywność 1987–2002, od 2005
Wydawnictwo muzyczne Columbia • Virgin/EMI •
Capitol
Powiązania Sleze • Alice N’ Chains •
Ozzy Osbourne •
Mad Season •
Comes with the Fall
Obecni członkowie
William DuVall
Jerry Cantrell
Mike Inez
Sean Kinney
Byli członkowie
Layne Staley (zmarły)
Mike Starr (zmarły)
Strona internetowa

Alice in Chains – amerykański zespół muzyczny utworzony w roku 1987 z inicjatywy wokalisty Layne’a Staleya i gitarzysty Jerry’ego Cantrella[2]. Przez krytyków zaliczany do tzw. Wielkiej Czwórki z Seattle, obok zespołów Nirvana, Pearl Jam i Soundgarden[3].

Muzyka stworzona przez Alice in Chains jest mroczna i ciężka, lecz bardzo melodyjna. Odznacza się różnorodnością brzmienia, sprawiającą, że zespół trudno jest przypisać do konkretnego gatunku. Grupa powszechnie identyfikowana jest z nurtem grunge, lecz czerpiąca wpływy z szeroko pojętej muzyki metalowej lat 70., która zawiera w sobie ciężkie riffy inspirowane twórczością Black Sabbath[4] oraz melodyjnego hard rocka budzącego skojarzenia z dokonaniami Led Zeppelin[5], przeplatanego łagodniejszymi i utrzymanymi w stylistyce muzyki akustycznej kompozycjami[5]. Rozpoznawalną cechą zespołu są rozbudowane aranżacyjnie utwory oraz charakterystyczny styl wokalny, dla którego typowe są zharmonizowane partie wokalne[1]. Łączny nakład sprzedanych albumów wynosi ponad 25 milionów na całym świecie[6], w tym 14 na terenie Stanów Zjednoczonych[6][7]. Wydawnictwa Jar of Flies i Alice in Chains osiągnęły najwyższą pozycję zestawienia Billboard 200[8]. Minialbum Jar of Flies był pierwszym w historii albumem wydanym w formacie EP, który uplasował się na szczycie listy przygotowywanej przez tygodnik „Billboard”. Zespół uzyskał osiem nominacji do nagrody Grammy[9].

Z powodu śmierci wokalisty Layne’a Staleya w kwietniu 2002[10], grupa zawiesiła działalność. Reaktywacja nastąpiła w roku 2005, a od 2006 występuje z nowym wokalistą Williamem DuVallem[11].

Historia[edytuj]

Wczesny okres (1984–1989)[edytuj]

 Osobny artykuł: Sleze.
 Osobny artykuł: Alice N’ Chains.

W roku 1984 uczniowie Shorewood High School Byron Hansen, James Bergstrom, Johnny Bacolas i Zoli Semanate, utworzyli zespół muzyczny Sleze[12]. Wokalistą został uczeń Meadowdale High School Layne Staley[12]. W ciągu dwóch lat działalności skład wielokrotnie ulegał roszadom. W roku 1986 dołączył gitarzysta Nick Pollock[13], a zespół został przekształcony w Alice N’ Chains[14]. W trakcie swojej półtorarocznej aktywności, muzycy zarejestrowali dwa albumy demo[12]. W 1987 projekt został rozwiązany[15]. Staley zarządzał kompleksem sal prób Music Bank, który mieścił się koło mostu Ballad Bridge[15]. Składał się on z 60 sal i był otwarty przez całą dobę. Pełnił lokalnie istotną funkcję, gdyż umożliwiał początkującym muzykom rozwój artystyczny[15].

Kane Hall, miejsce pierwszego koncertu zespołu[16]

W roku 1987, podczas odbywającej się na terenie północnego Seattle imprezy, Nick Pollock poznał ze sobą Staleya i gitarzystę Jerry’ego Cantrella[17], udzielającego się w założonym przez siebie rok wcześniej amatorskim zespole Diamond Lie[14], którego trzon stanowili wokalista Scott Damon, basista Matt Muasau i perkusista Randy Nesbitt[18]. Do składu dołączył Mike Starr, występujący w formacji Gypsy Rose[17]. Po obejrzeniu koncertu Alice N’ Chains w Tacoma Little Theater, Cantrell zwrócił się z propozycją objęcia funkcji wokalisty do Staleya, który w owym czasie wraz z Bergstromem i Dave’em Martinem udzielał się w efemerycznej grupie 40 Years of Hate, prezentującej muzykę z pogranicza funk i industrial[19]. Wokalista zgodził się dołączyć do formacji muzyka pod warunkiem, że ten wystąpi w roli sidemana w jego zespole[19]. Projekt, w którym występował Staley, wkrótce uległ rozwiązaniu[19]. Muzyk objął stanowisko wokalisty w zespole Cantrella. Skład został uzupełniony o perkusistę Seana Kinneya[20]. Pierwszy koncert odbył się 15 stycznia 1988 w Kane Hall na uniwersytecie w Waszyngtonie[16]. W składzie Staley (śpiew), Cantrell (gitara), Starr (gitara basowa), Kinney (perkusja), grupa z dużym powodzeniem zaczęła grać w klubach położonych na północno-zachodnim wybrzeżu[21][22]. Początkowo muzycy występowali z krótkim repertuarem obejmującym nieco ponad 15–20 minut, lecz z czasem zaczęli otrzymywać oferty gry setlisty składającej się z 45 minut[22]. Mimo że występowali jako Alice in Chains, na plakatach koncertowych zespół często podpisywany był nazwą Diamond Lie[22]. Niejednokrotnie określany był przez lokalne media mianem „Kindergarden”, ze względu na duże podobieństwo brzmieniowe i sceniczne do Soundgarden[23]. Cantrell przyznał, że w początkowej fazie działalności Alice in Chains, Soundgarden był zespołem „bardzo inspirującym”[24].

W 1988 promotor nagrań Randy Hauser wraz z Kenem Deansem umożliwił grupie nagranie dema[25]. Zespół zarejestrował materiał składający się z ośmiu kompozycji, w tym cover Davida Bowiego – „Suffragette City”[16]. Ukazał się on niezależnie pod nazwą The Treehouse Tapes[16]. Od kwietnia do czerwca 1989 członkowie zespołu przy współpracy Ricka Parashara, pracowali w London Bridge Studio nad drugim albumem demo[26]. Nagrany materiał trafił do Deansa, który zwrócił się do managerów Kelly Curtis i Susan Silver, kierujących ówcześnie Soundgarden[22], z propozycją objęcia funkcji zarządzania zespołem[27]. Materiał został przekazany wytwórni Columbia. Nick Terzo: „Wielu myślało, że wybrałem najgorzej z całego grona, ale dla mnie byli niczym nieoszlifowany diament”[28]. 11 września muzycy podpisali kontrakt z wytwórnią[29]. Sprawami zarządzania zajęły się Curtis i Silver[27].

Facelift (1990–1991)[edytuj]

Od grudnia 1989 do kwietnia 1990, przy współpracy producenta Dave’a Jerdena[28], muzycy pracowali w London Bridge Studio i Capitol Recording Studio w Hollywood, nad materiałem na debiutancki album studyjny. Na przełomie lutego i marca wystąpili w roli supportu przed Extreme w ramach Pornograffiti Tour[30]. W lipcu wytwórnia opublikowała w limitowanym nakładzie minialbum We Die Young[31]. Był on rozsyłany w formie darmowej do najbliższych sklepów muzycznych, których właściciele otrzymywali zysk ze sprzedaży. Miało to na celu promowanie zbliżającego się albumu, jak i samego zespołu[21].

Jerry Cantrell podczas koncertu, Boston, 27 listopada 1992

Premiera Facelift odbyła się 21 sierpnia. Steve Huey z serwisu muzycznego AllMusic napisał, że „jest to jedna z najważniejszych płyt w gatunku grunge i rocka alternatywnego, łącząca przy tym fanów hard rocka i heavy metalu”[32]. Cantrell w rozmowie z „Rock Beat” przyznał, że „album miał mieć ponurą aurę oraz być bezpośredni do panującej ówcześnie w Seattle atmosfery zadumy i stylu”[21].

Od listopada do grudnia zespół odbył trasę koncertową po Ameryce Północnej, pełniąc rolę supportu przed Iggy Popem w ramach Brick By Brick Tour[33]. 22 grudnia muzycy wystąpili przed półtoratysięcznym audytorium, zgromadzonym w Moore Theatre, ze specjalnie przygotowanym koncertem, który został wyprzedany[22]. Materiał wyreżyserowany przez Josha Tafta wydany został 30 lipca 1991 na kasecie Live Facelift[34]. Podczas lutowych koncertów zespół zaprosił Pearl Jam do otwierania swoich występów[35]. Eddie Vedder odnosząc się do nich przyznał, że „interesującym było oglądać zespół, który potrafi zmieniać nastroje ludzi”[36]. W pierwszym półroczu od momentu premiery, Facelift sprzedał się w ilości 40 tys. kopii[37]. 1 marca 1991 wydany został singel „Man in the Box”, który dotarł do 18. pozycji Mainstream Rock Songs[38]. Kompozycja napisana przez Layne’a Staleya, poruszała temat cenzury rządowej[28]. Teledysk wyreżyserowany przez Paula Rachmana, częstokrotnie emitowany był w stacji muzycznej MTV[37], gdzie utrzymywał się na liście przez okres 16 tygodni[22]. Po tych wydarzeniach album w ciągu następnych sześciu tygodni uzyskał nakład sprzedaży na poziomie 400 tys. egzemplarzy[37]. Kontynuując trasę, zespół wyruszył wspólnie z The Almighty i Megadeth w tournée Oxidation of the Nations Tour, które zainaugurowane zostało występem w londyńskim Marquee Club 8 marca, a zakończone w Point Theatre w Dublinie 1 kwietnia[39]. Od maja do lipca grupa występowała w roli supportu przed zespołami Anthrax, Megadeth i Slayer, w ramach amerykańskiej edycji tournée Clash of the Titans[39]. 5 czerwca w trakcie występu w Red Rocks Amphitheatre w Morrison, zespół został obrzucony butelkami przez fanów grupy Slayer[39]. Jedna z nich trafiła w zestaw perkusyjny Kinneya. Staley poirytowany zachowaniem zgromadzonej publiczności, przeskoczył barierki i zaczął odrzucać w stronę tłumu różne przedmioty znalezione na scenie. Po chwili do wokalisty dołączyła reszta członków zespołu[39]. Mimo tych incydentów, grupa zyskała sobie sympatię fanów muzyki metalowej podczas trasy[36]. 6 lipca Facelift uplasował się na 42. pozycji Billboard 200[8], stając się pierwszym albumem wywodzącym się z nurtu grunge, który dotarł do pierwszej 50. zestawienia tygodnika „Billboard”[34]. Od sierpnia do stycznia 1992 muzycy występowali jako support dla Van Halen w ramach For Unlawful Carnal Knowledge Tour[40]. Na początku września Facelift uzyskał certyfikat złotej płyty[7]. Staley: „Pierwotnie zakładaliśmy, że album mógłby sprzedać się w nakładzie 100 tys. kopii. To był nasz cel. Potem pomyśleliśmy, że wynik na poziomie 200 tys. byłby już bardzo dużym osiągnięciem”[41].

Album promowany był dodatkowo singlem „Sea of Sorrow”, który odnotował 27. pozycję Mainstream Rock Songs[38]. Dzięki intensywnym trasom koncertowym, w ramach których zespół wystąpił ponad 200-krotnie, grupa zaczęła zyskiwać atencję mediów głównego nurtu w Stanach oraz spotykać się z coraz bardziej pozytywnym przyjęciem ze strony publiczności[41].

Sap (1991–1992)[edytuj]

Jerry Cantrell, 1992

W trakcie trwania For Unlawful Carnal Knowledge Tour muzycy rozpoczęli prace nad nagrywaniem materiału na drugi album studyjny. Demo wypełniło 10 kompozycji[42]. Kilka utworów, które zostały zarejestrowane, członkowie zespołu wyselekcjonowali i postanowili nagrać ponownie[42]. Sesja rozpoczęła się pod koniec listopada 1991 w London Bridge Studio. Zarejestrowane zostały cztery utwory utrzymane w stylistyce muzyki akustycznej[42]. Cantrell w rozmowie z „Guitar World” przyznał, że zmiana charakteru brzmienia była zamierzonym zabiegiem[42]. Minialbum Sap opublikowany został 4 lutego 1992[42]. Powodem jego nagrania i nazwy był sen, jaki miał Sean Kinney. Muzykowi przyśniło się, że zespół nagrał kilka utworów i zamieścił je na akustycznym minialbumie. Następnego dnia perkusista opowiedział o tym pomyśle kolegom z zespołu i materiał został nagrany w ciągu niespełna tygodnia[42][43]. Trzy kompozycje, które weszły w skład wydawnictwa, pochodziły ze starszych sesji nagraniowych[21]. Na płycie gościnnie wystąpili: wokalistka zespołu Heart, Ann Wilson, Chris Cornell oraz frontman Mudhoney, Mark Arm[44]. Produkcją zajął się Rick Parashar[45]. W trakcie nagrań zrodziła się supergrupa Alice Mudgarden, w której skład weszli wszyscy członkowie Alice in Chains, Cornell i Arm[46]. Nazwę zaczerpnięto z kontaminacji Alice in Chains, Mudhoney i Soundgarden[46]. Muzycy nagrali utwór „Right Turn[46].

W 1992 członkowie zespołu pojawili w charakterze gościnnym w filmie obyczajowym Samotnicy w reżyserii Camerona Crowe’a, występując w scenie podczas koncertu w klubie Pier 48[39]. Do promocji przyczynił się utwór „Would?”, który trafił na ścieżkę dźwiękową do produkcji[39]. 25 lutego „Man in the Box” został wyróżniony nominacją do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance, podczas gali w Radio City Music Hall w Nowym Jorku[9].

Dirt (1992–1993)[edytuj]

Staley i Cantrell, Boston 1992

Od kwietnia do lipca 1992, przy ponownej współpracy z Jerdenem, muzycy odbyli w Eldorado Recording Studios i One on One Studios na terenie Los Angeles sesję nagraniową drugiego studyjnego albumu[28]. Nowe kompozycje zostały w większości napisane w przerwach pomiędzy trasami koncertowymi[47]. Zespół przebywał w jednej z dzielnic miasta – Oakwoods, kiedy na ulicach wybuchły zamieszki wywołane uniewinnieniem czterech policjantów, oskarżonych o pobicie czarnoskórego taksówkarza Rodneya Kinga. Cantrell: „Byliśmy właśnie w Studio City to Venice, kiedy wybuchły zamieszki. Zadzwoniliśmy do Toma Arayi ze Slayera i udaliśmy się do niego, aby przeczekać ten gorący okres. Nigdy tego nie zapomnę”[48]. Premierę albumu poprzedziło wydanie dwóch singli – „Would?” i „Them Bones”, które zostały odnotowane na liście Mainstream Rock Songs[38], i uplasowały się w Top 30. na terenie Wielkiej Brytanii[49]. 10 września zespół wystąpił w Park Plaza Hotel w Los Angeles, na uroczystości promującej film Samotnicy[50]. 15 września muzycy zainaugurowali pierwszy etap tournée promującego album, występując jako gość specjalny na trasie No More Tours Ozzy’ego Osbourne’a[51]. Przed koncertem w Oklahoma City 25 września, Layne Staley złamał nogę podczas jazdy quadem, i na scenie zmuszony był do występowania o kulach oraz na wózku inwalidzkim[28][37]. 29 września nakładem wytwórni Columbia ukazał się drugi studyjny album Alice in Chains – Dirt[32], który został uznany za magnum opus, największe osiągnięcie artystyczne zespołu[52]. W celu dalszej promocji, opublikowano trzy single – „Angry Chair”, „Rooster” i „Down in a Hole”, które uplasowały się na czołowych lokatach Mainstream Rock Songs[38]. Teledysk do kompozycji „Rooster”, mającej charakter osobistych postrzegań wojny wietnamskiej[53], z uwagi na zbyt dużą brutalność, emitowany był w stacji MTV w ocenzurowanej wersji, co spotkało się ze sprzeciwem Cantrella[53].

Staley w tekstach poruszył tematykę osobistej walki z uzależnieniem[37]

Steve Huey z AllMusic stwierdził, że album to „arcydzieło”. Odnosząc się do motywu przewodniego płyty, autor napisał: „Album ze względu na ukazane uzależnienie stanowi jedno z najbardziej wstrząsających koncepcyjnych wydawnictw w historii. Nie wszystkie utwory zawarte na albumie opowiadają o heroinie. Teksty pisane przez Cantrella, mimo że skupiają się na relacjach osobistych, to jednak zachowują spójność tematyczną. Prawie każdy utwór nasycony jest samoobrzydzeniem i rezygnacją. To czyni, że świadomość jest jeszcze bardziej bezsilna”[32]. Chris Gill z miesięcznika „Guitar World”, opisał album słowami: „Cudownie mroczny, brutalny, ale szczery”[37]. Mike Boehm z dziennika „Los Angeles Times” napisał, że „najnowszy album zespołu, Dirt, szura po dnie z litanią skarg śpiewanych z głębokiej otchłani rozpaczy, wstrętu do samego siebie i niekończącej się niedoli”[54]. Wiele spekulacji wywołała oprawa graficzna autorstwa Mary Maurer i Rocky’ego Schencka[55]. Okładka ukazuje nagą kobietę pochowaną w Ziemi tuż po erozji na pustyni, gdzie w tle widoczne są góry i pomarańczowe niebo. W sesji wystąpiła 21-letnia amerykańska aktorka i modelka Mariah O’Brien[55]. W wywiadzie dla „Hit Parader”, Mike Starr stwierdził, że album w porównaniu do poprzedniego jest „cięższy i bardziej obłąkany”[56]. 17 października zadebiutował na 6. pozycji Billboard 200, pozostając w zestawieniu przez okres 102 tygodni[8]. Na początku grudnia Dirt uzyskał certyfikat platynowej płyty[7].

Mike Inez dołączył do zespołu w styczniu 1993, zastępując Starra

15 stycznia 1993 zespół wystąpił na Estádio do Morumbi w São Paulo[57], podczas pierwszego dnia festiwalu Hollywood Rock, grając dla ponad 80 tys. publiczności[58]. Kontynuując swój udział w festiwalu, 22 stycznia grupa zagrała obok Red Hot Chili Peppers na placu Praça da Apoteose w Rio de Janeiro[59]. Po zakończeniu koncertu, basista Mike Starr, zmagający się z uzależnieniem od heroiny, o mało nie doprowadził do przedawkowania, tracąc przytomność na 11 minut. Natychmiastową reakcją wykazał się Staley, który widząc poważne zagrożenie życia, cucił kolegę zimnym prysznicem w pokoju hotelowym[60]. Po tym incydencie doszło do zmiany personalnej. W miejsce Starra przyjęty został Mike Inez, współpracujący z Osbourne’em[61]. Muzycy przylecieli wcześniej do Europy, gdzie odbywali pierwsze próby z Inezem w londyńskiej dzielnicy Finchley[61]. 30 stycznia, w nowym składzie, występem w klubie Camden Underworld zespół zainicjował europejskie tournée, obejmujące występy między innymi na terenie Francji, Niemiec, Skandynawii, Szwajcarii, Wielkiej Brytanii, Włoch. Rolę supportu pełniły formacje Screaming Trees i The Wildhearts[62]. 8 lutego, w trakcie występu w klubie Cirkus w Sztokholmie, Staley uderzył w twarz jednego z uczestników koncertu, który wykonywał nazistowskie gesty[63]. 24 lutego Dirt został wyróżniony nominacją do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance podczas gali w Shrine Auditorium[9]. W kwietniu muzycy zarejestrowali w Bad Animals Studio dwa utwory – „What the Hell Have I” i „A Little Bitter”[61], które zostały wykorzystane na ścieżce dźwiękowej do filmu Bohater ostatniej akcji w reżyserii Johna McTiernana[64]. Od czerwca do sierpnia grupa występowała na festiwalu muzyki alternatywnej Lollapalooza, grając na głównej scenie obok Babes in Toyland, Primus, Rage Against the Machine i Tool[65].

Jar of Flies (1993–1994)[edytuj]

Na początku września członkowie zespołu, przy współpracy Toby’ego Wrighta, wynajęli London Bridge Studio na dziesięć dni[66]. Wright przyznał, że w momencie rozpoczęcia sesji, grupa nie miała przygotowanego żadnego materiału[66]. Proces rejestracji trwał tydzień[66]. W połowie września wznowiony został amerykański etap trasy. Kontynuację tournée stanowiły występy w Europie, przy wsparciu formacji Clawfinger i The Wildhearts[67]. Pod koniec października zespół po raz pierwszy występował na terenie Japonii, Nowej Zelandii i Australii[67], gdzie zagrał siedem z ośmiu zaplanowanych koncertów. Występy Amerykanów na kontynencie australijskim poprzedzali Suicidal Tendencies i The Poor[67]. 7 stycznia 1994 grupa zagrała ostatni występ przed zawieszeniem działalności koncertowej. Miał on miejsce w Hollywood Palladium, podczas benefisu Johna Norwooda Fishera z formacji Fishbone[22]. Członkowie zespołu zagrali 20-minutowy akustyczny występ[68]. Część zgromadzonej publiczności nie była zadowolona z faktu lżejszej formy, przez co wygwizdała muzyków. Cantrell: „Zrobiliśmy krótki występ, dając szansę zagrania numerów z minialbumu Sap. Niektórzy fani byli zirytowani, bo nie zagraliśmy nic cięższego”[68].

Jerry Cantrell, 27 listopada 1992

25 stycznia wytwórnia opublikowała trzeci minialbum w dyskografii zespołu[32]. Pierwotnie nieprzeznaczony do wydania Jar of Flies, w pierwszym tygodniu od premiery uzyskał nakład sprzedaży sięgający 141 tys. kopii[69], dzięki czemu 12 lutego zadebiutował na szczycie w zestawieniu Billboard 200[8], przechodząc tym samym do historii jako pierwszy album wydany w formacie EP, który tego dokonał[70][71]. Poza Stanami Zjednoczonymi, minialbum dotarł do 1. pozycji na terenie Nowej Zelandii, 2. w Australii, 3. w Finlandii oraz 5. w Danii[72]. Steve Huey z serwisu AllMusic podkreślił, że „album ten to połączenie bólu z perfekcją”[32]. Tom Sinclair z tygodnika „Entertainment Weekly” podsumował cały materiał, pisząc: „Jeśli przełomowy album Alice in Chains, Dirt, uchwycił rozpacz mężczyzn tarzających się w duchowym szambie, to Jar of Flies brzmi jak opis tych samych facetów ze zwisającymi nogami w mętnej wodzie”[73]. Dziennikarz i krytyk muzyczny Jon Pareles z „The New York Times” napisał o minialbumie: „Nagrodzona samotność o chropowatym indywidualizmie”[74]. Promowany był przez dwa single – „No Excuses” i „I Stay Away”. Pierwszy z nich osiągnął 3. lokatę notowania Alternative Songs[75] oraz w dniu 26 marca dotarł na szczyt zestawienia Mainstream Rock Songs[38] – stając się pierwszym singlem grupy, który uplasował się na najwyższej pozycji notowania „Billboardu”. Drugi singel zanotował pozycję 10. Mainstream Rock Songs[38].

Po wydaniu Jar of Flies Staley udał się na leczenie odwykowe do Hazelton Clinic w Minnesocie, spowodowane uzależnieniem od heroiny[76]. Zespół planował w lipcu ruszyć w trasę Shit Hits the Sheds Tour wraz z Danzig, Fight i Suicidal Tendencies, występując jako support przed zespołem Metallica[77], oraz zagrać w sierpniu na Festiwalu w Woodstock[78], lecz kiedy Staley przyszedł na jedną z prób będąc pod wpływem narkotyków, Kinney odmówił dalszej chęci grania z wokalistą. Cantrell: „Byliśmy jak cztery rośliny, próbujące rosnąć w tej samej doniczce”[79]. 15 lipca, na jeden dzień przed rozpoczęciem tournée, zespół wycofał swój udział, będąc zastąpionym przez formację Candlebox[77]. Kinney: „Nie byliśmy wtedy ze sobą szczerzy. Gdybyśmy dalej to ciągnęli, byłoby spore prawdopodobieństwo, że pożarlibyśmy się na trasie, a zdecydowanie nie chcieliśmy, by coś takiego wydarzyło się publicznie”[79]. Muzycy postanowili zrobić sobie przerwę i rozstać się na pewien czas, aby odpocząć od intensywnych tras koncertowych i rosnących wewnętrznych konfliktów. Za pośrednictwem swojego rzecznika, wystosowali oświadczenie do prasy, informujące o zawieszeniu działalności[21]. W listopadzie utwór „Got Me Wrong” został wydany w formacie singla promocyjnego, na potrzeby niskobudżetowego filmu Clerks w reżyserii Kevina Smitha[43]. Dotarł on do 22. pozycji Alternative Songs[75], 7. Mainstream Rock Songs[38] oraz trafił na ścieżkę dźwiękową do filmu[43].

 Osobny artykuł: Mad Season.

Staley w drugiej połowie 1994 dołączył do supergrupy Mad Season, której skład stanowili: perkusista Barrett Martin, basista John Baker Saunders i gitarzysta Mike McCready[80]. Grupa wydała album studyjny Above[81], gdzie Staley został głównym autorem tekstów i projektantem oprawy graficznej[81]. Zespół odbył trasę składającą się z siedmiu występów[82] oraz opublikował album koncertowy Live at The Moore[82]. Inez dołączył w 1994 do supergrupy Slash’s Snakepit, z którą zarejestrował płytę It's Five O'Clock Somewhere[79].

Alice in Chains (1995–1996)[edytuj]

1 marca 1995 kompozycja „I Stay Away”, pochodząca z minialbumu Jar of Flies, otrzymała nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance[9]. Wiosną do składu powrócił Layne Staley. W jednym z wywiadów przyznał, że rozstanie spowodowało w zespole, że „wszyscy czuliśmy się rozbici i mieliśmy poczucie jakbyśmy się nawzajem zdradzili”[79]. Prace trwały od kwietnia do sierpnia w Bad Animals Studio[32]. Procesem produkcji zajął się Toby Wright, mający na swoim koncie współpracę z zespołami Corrosion of Conformity i Slayer[83]. 6 października wytwórnia udostępniła dla rozgłośni radiowych studyjną wersję kompozycji „Grind”, która stała się singlem promującym album. Utwór dotarł do 18. pozycji Alternative Songs[75] i 7. Mainstream Rock Songs[38]. W Wielkiej Brytanii „Grind” uplasował się na 23. miejscu[49].

Sean Kinney był głównym pomysłodawcą nazwy Tripod[83]

7 listopada wytwórnia wydała trzeci studyjny album – Alice in Chains, znany również pod nazwą Tripod[83]. Mike Inez w jednym z wywiadów stwierdził, że „był to bardzo mroczny i smutny okres (…) To była zdecydowanie jedna z najtrudniejszych sesji nagraniowych, w jakiej brałem udział”[84]. Zespół w trakcie prac nie spieszył się z zakończeniem, chcąc, aby materiał był dokładnie taki jak zaplanowano[21]. Album w pierwszym tygodniu od premiery, uzyskał sprzedaż na poziomie 189 tys. kopii[85], dzięki czemu 25 listopada uplasował się na szczycie w amerykańskim zestawieniu Billboard 200[8]. Promowany był przez trzy single – „Grind”, „Heaven Beside You” i „Again”. Drugi z nich osiągnął pozycję 3. na liście Mainstream Rock Songs[38] oraz odnotował 35. lokatę w Wielkiej Brytanii[49]. „Again” dotarł do pozycji 8. w Stanach Zjednoczonych[38]. Steve Huey z AllMusic, określił album „najbardziej dojrzałym w dorobku zespołu”. Odnosząc się do warstwy lirycznej, autor podkreślił, że „tematy takie jak cierpienie, samotność, rozczarowanie czy rozpacz, zostały przedstawione w jeszcze bardziej przygnębiający sposób niż miało to miejsce wcześniej”[32]. Jon Wiederhorn z „Rolling Stone” opisał go jako „odrodzenie musicalu” oraz nazwał „wyzwalającym i pouczającym”, a utwory określił jako „zaskakujące i zdumiewające”[86]. Jon Pareles z „The New York Times” zaznaczył, że „album w przeciwieństwie do surowych zakłóceń charakterystycznych dla muzyki grunge, prezentuje wytyczone staranne warstwy”[87]. Mimo pochlebnych recenzji, zespół ponownie nie zdecydował się na trasę koncertową, co było spowodowane uzależnieniem Staleya od heroiny[84]. 12 grudnia ukazał się mockument The Nona Tapes w reżyserii Rocky’ego Schencka, przedstawiający losy dziennikarki Nony Weisbaum (granej przez Cantrella), która przemieszcza się ulicami miasta w celu poszukiwania „gwiazd rocka”[88]. 28 lutego 1996 podczas gali rozdania nagród Grammy, „Grind” otrzymał nominację w kategorii Best Hard Rock Performance[9].

Unplugged (1996)[edytuj]

Majestic Theatre – miejsce, w którym zarejestrowano Unplugged

10 kwietnia muzycy zagrali pierwszy publiczny występ od 7 stycznia 1994. Odbył się on w ramach serii cyklu koncertów MTV Unplugged w historycznym Majestic Theatre w Brooklyn Academy of Music w Nowym Jorku[89]. Na koncercie obecnych było 400 fanów, w tym członkowie grupy Metallica i prezes Columbia Records Don Ienner[89]. Inez: „Myślę, że ludzie mogli od nas oczekiwać MTV Unplugged. Tak się już bowiem przyjęło, że po płycie elektrycznej nagrywamy akustyczną”[90]. Zespół zaprezentował materiał składający się ze specjalnie przygotowanych i zaaranżowanych utworów[90]. Premierowo została wykonana kompozycja „Killer is Me”, którą Cantrell napisał podczas jednej z prób poprzedzających koncert[90]. Na występie zespół wspomagany był przez gitarzystę i inżyniera dźwięku Scotta Olsona, który stworzył wraz z Cantrellem podwójny line-up[89]. Produkcją zajął się Alex Coletti[89]. Zapis występu ukazał się na płycie Unplugged, której premiera odbyła się 30 lipca[32]. W pierwszym tygodniu od premiery album uzyskał nakład sprzedaży wynoszący 124 tys. kopii[91]. 17 sierpnia osiągnął 3. pozycję w zestawieniu Billboard 200[8]. Dotarł również do 8. pozycji w Nowej Zelandii, 9. w Norwegii i Portugalii oraz 7. w Szwecji[92]. Promowany był przez dwa single – „Over Now” i „Would?”. Pierwszy z nich zanotował 24. pozycję Alternative Songs[75] i 4. Mainstream Rock Songs[38].

20 maja muzycy rozpoczęli próby w Moore Theatre, mające na celu przygotowanie się do wspólnej trasy wraz z Kiss[93]. Staley początkowo nie był przychylny powrotowi na scenę i odmówił, jednak ostatecznie zgodził się na udział[93]. Trasa Alive/Worldwide Tour rozpoczęła się 28 czerwca. Zespół zagrał cztery koncerty[93]. W założeniach planowane były dalsze występy, między innymi koncerty promujące w Japonii w styczniu 1997[37]. Ostatni występ zespołu ze Staleyem miał miejsce 3 lipca w Kemper Arena w Kansas City[93]. Po zakończeniu trasy trafił on do miejscowego szpitala, w związku z problemami powstałymi na skutek długoletniego uzależnienia od heroiny. Susan Silver: „Wyszłam z hotelu i miałam rano lecieć do Seattle z Kansas. Chłopaki jechali na lotnisko autobusem. Kiedy wylądowałam, dostałam wezwanie, że nie mogą ocucić Layne’a. Skończyło się na wizycie w szpitalu w Kansas”[93].

Zawieszenie działalności, śmierć Staleya (1996–2002)[edytuj]

Cantrell w latach 1998–2002 zrealizował dwa albumy solowe

W październiku 1996 walka Staleya z uzależnieniem narkotykowym całkowicie osłabła, po tym, gdy jego wieloletnia partnerka Demri Lara Parrott zmarła z powodu infekcyjnego zapalenia wsierdzia[94]. W udzielonym w 1996 wywiadzie dla „Rolling Stone” stwierdził: „Pisałem o narkotykach i nie wydaje mi się, żebym był niebezpieczny czy nierozważny pisząc o nich. Oto jak przebiegała ścieżka mojego myślenia: Kiedy spróbowałem narkotyków, były wspaniałe i pomagały mi przez lata, ale teraz obracają się przeciwko mnie – teraz przechodzę przez piekło i to jest koszmarne”[79]. 26 lutego 1997, podczas gali rozdania nagród Grammy, „Again” został wyróżniony nominacją w kategorii Best Hard Rock Performance[9]. 18 marca 1998 Cantrell wydał swój solowy album Boggy Depot[95]. Pod koniec sierpnia, przy współpracy Dave’a Jerdena, muzycy rozpoczęli w Eldorado Recording Studios sesję, przygotowującą do nagrania dwóch utworów na potrzeby albumu kompilacyjnego[96]. Proces został odwołany po tym, gdy Staley przyznał, że musi wracać na ślub siostry[96]. Sytuacja ta doprowadziła do pogłębienia się konfliktu z Cantrellem i Jerdenem[96]. Nagrania zostały dokończone na przełomie września i października w Robert Lang Studios w Shoreline, przy współpracy Toby’ego Wrighta i inżyniera dźwięku Bryana Carlstroma[96]. Podczas sesji powstały dwa utwory – „Get Born Again” i „Died[96]. Ostatni z nich Staley zadedykował pamięci swojej zmarłej dziewczyny[96]. Dave Jerden stwierdził, że stan zdrowia wokalisty był niepokojący. „Ważył niecałe 80 funtów i był blady jak ściana”[96].

 Osobny artykuł: Class of ’99.

W listopadzie Staley wziął udział w ostatnim projekcie muzycznym. Dołączył do supergrupy Class of ’99, w której skład weszli: Matt Serletic, Martyn LeNoble, Stephen Perkins i Tom Morello[97]. Muzycy zarejestrowali cover „Another Brick in the Wall”, pochodzący oryginalnie z albumu The Wall Pink Floyd[97]. 29 czerwca wydana została pierwsza kompilacja zespołu – Nothing Safe: Best of the Box, promowana singlem „Get Born Again”, który dotarł do 12. pozycji Alternative Songs[75] i 4. Mainstream Rock Songs[38]. 19 lipca krajowe konsorcjum radiowe Rockline przeprowadziło wywiad z muzykami Alice in Chains, przy okazji wydania albumu kompilacyjnego. Z uwagi na nieobecność Staleya w studiu, połączono się z nim telefonicznie[98]. 26 października na rynku ukazał się kompilacyjny 4-płytowy box setMusic Bank, w skład którego weszło 48 utworów[99]. Prócz studyjnych i koncertowych wersji, zawierał nieopublikowane wcześniej kompozycje oraz dema i remiksy niektórych utworów[99]. Promowany był przez singel „Fear the Voices”, który dotarł do 11. pozycji Mainstream Rock Songs[38].

Kinney utworzył Spys4Darwin[100]

23 lutego 2000 „Get Born Again” został wyróżniony nominacją do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance, podczas gali w Staples Center[9]. 5 grudnia wytwórnia wydała koncertowo-kompilacyjny album Live, będący zapisem występów w latach 1990–1996[32]. 24 lipca 2001 ukazała się trzecia z kolei składanka zespołu – Greatest Hits[32].

 Osobny artykuł: Spys4Darwin.

W 2001 Sean Kinney wspólnie z gitarzystą Chrisem DeGarmo, znanym z występów w Queensrÿche, utworzyli supergrupę Spys4Darwin[100]. Skład uzupełnili Mike Inez i wokalista formacji SpongeVinnie Dombroski[100]. Grupa zrealizowała wspólnie minialbum Microfish[100] oraz zagrała jeden koncert podczas festiwalu Endfest. Projekt zakończył swoją działalność w 2002[100]. Pod koniec 2001 Cantrell przystąpił do pracy nad drugim albumem solowym – Degradation Trip[101]. Gitarzystę w pracach nad płytą wspomagali Robert Trujillo (gitara basowa) i Mike Bordin (perkusja)[101].

Po dziesięciu latach walki z uzależnieniem, 19 kwietnia 2002, w swojej posiadłości w dzielnicy uniwersyteckiej w Seattle Layne Staley został znaleziony martwy przez policję[10]. Autopsja ostatecznie wykazała, że zmarł on z powodu przedawkowania mieszanki heroiny i kokainy, zwanej potocznie speedballem[102]. Ciało wokalisty odkryto dwa tygodnie po śmierci[10]. Nieformalna ceremonia żałobna odbyła się w nocy z 20 na 21 kwietnia w Seattle Center[103].

Reaktywacja (2005–2007)[edytuj]

William DuVall i Jerry Cantrell w ramach reaktywacyjnej trasy, 2006

Pod koniec stycznia 2005 Sean Kinney zainicjował pomysł charytatywnego koncertu Alice in Chains na rzecz ofiar tsunami z 2004 roku. Odbył się on 18 lutego w Premier Nightclub w Seattle[104]. Zespół wspomagali na scenie zaprzyjaźnieni muzycy, wśród nich: Ann Wilson, Chris DeGarmo, Maynard James Keenan, Patrick Lachman, Scott Olson oraz Wes Scantlin[104]. 10 marca 2006 grupa zagrała koncert w Etess Arena dla kanału VH1 Classic w ramach imprezy Decades Rock Live!. Gościnnie na scenie wystąpili: Ann Wilson, Duff McKagan, Phil Anselmo i William DuVall[11]. Ten ostatni został wokalistą grupy[11]. Cantrell: „Zagraliśmy z grupą przyjaciół, w tym także z Williamem, ale nie obnosiliśmy się z tym pomysłem (…) Okazało się jednak, że poczuliśmy się z tym dobrze i że właściwym krokiem będzie dalsza działalność”[105]. W maju muzycy rozpoczęli trasę Finish What we Started Tour, której pierwszy etap objął sześć klubowych występów w Stanach Zjednoczonych[106]. Od maja do lipca grupa zagrała na kilkunastu europejskich festiwalach, między innymi Download Festival w Anglii, Hellfest we Francji i Rock am Ring w Niemczech[106]. Pod koniec lipca muzycy wystąpili na dwóch koncertach w ramach japońskiego UDO Music Festival[106]. Z zespołem w charakterze gościnnym występowali zaprzyjaźnieni artyści, między innymi Billy Corgan, Corey Taylor, Duff McKagan, James Hetfield i Sebastian Bach[107]. 5 września wytwórnia opublikowała czwarty kompilacyjny album – The Essential Alice in Chains[32]. Od 22 września do 28 listopada zespół zagrał 45 koncertów w Ameryce Północnej przy wsparciu formacji Hurt, podczas ostatniego etapu trasy[106]. 12 maja 2007 zespół wystąpił w Mandalay Bay Events Center w Las Vegas na imprezie mającej na celu oddanie hołdu wykonawcom, którzy mieli znaczący wpływ na rozwój i kształtowanie się muzyki rockowej. Muzycy zagrali wspólnie z wokalistką Gretchen Wilson i gitarzystką Nancy Wilson w utworze „Barracuda” z repertuaru Heart[108]. 5 sierpnia zespół zainaugurował tournée 2007 North American Tour, występując gościnnie w zakresie Re-Evolution Tour formacji Velvet Revolver. Wspólna trasa liczyła 39 występów i odbyła się w miastach Ameryki Północnej[109].

Black Gives Way to Blue (2008–2011)[edytuj]

DuVall i Kinney, 9 lipca 2010

14 września 2008 muzycy zagrali przed 67 tys. widownią na obiekcie CenturyLink Field w Seattle, podczas przerwy w spotkaniu drużyn Seattle Seahawks i San Francisco 49ers, prezentując „Kashmir” Led Zeppelin przy akompaniamencie Northwest Symphony Orchestra[110]. Pod koniec października rozpoczęli prace nad nowym albumem studyjnym[111]. Sesja nagraniowa odbyła się w 606 Studio na terenie Los Angeles, przy współpracy Nicka Raskulinecza[111]. Na przełomie lutego i marca 2009 zespół koncertował na kontynencie australijskim, występując wraz z Bloodhound Gang i Nine Inch Nails jako headliner na Soundwave Festival[111]. Pod koniec kwietnia Steve Appleford z dziennika „Los Angeles Times” poinformował, że materiał ukaże się we wrześniu nakładem Virgin/EMI, kończąc tym samym 20-letnią współpracę z wytwórnią Columbia[111]. 30 czerwca opublikowany został w formacie digital download singel „A Looking in View[105]. 1 sierpnia Alice in Chains, wraz z Avenged Sevenfold, Glyder i Mastodon, zagrał jako support przed zespołem Metallica w Marlay Park w Dublinie w ramach World Magnetic Tour. Kontynuując przedpremierową mini trasę, muzycy zagrali 8 koncertów – na terenie Anglii, Holandii, Niemiec oraz jeden w Stanach[112]. 14 sierpnia ukazał się drugi singel – „Check My Brain[113], który w dniu 3 października dotarł do najwyższej lokaty Mainstream Rock Songs[38]. 4 września koncertem w Waszyngtonie, zespół zainicjował trasę Black Gives Way to Blue Tour[106].

Alice in Chains, 9 lipca 2010

29 września odbyła się premiera czwartego studyjnego albumu – Black Gives Way to Blue, który w pierwszym tygodniu uzyskał nakład sprzedaży na poziomie 126 tys. kopii[114]. W dniu 17 października zadebiutował on na 5. pozycji w zestawieniu Billboard 200[8]. W Australii uplasował się na 12. pozycji, w Norwegii na 9., w Nowej Zelandii na 7., w Wielkiej Brytanii na 19.[32] Na płycie w w tytułowym utworze wystąpił gościnnie Elton John[115]. 16 listopada ukazał się trzeci singel – „Your Decision”. Kompozycja dotarła na szczyt notowania Billboard Rock Songs i Mainstream Rock Songs[38]. 31 stycznia 2010, podczas 52. ceremonii wręczenia nagród Grammy, „Check My Brain” został wyróżniony nominacją w kategorii Best Hard Rock Performance[9]. 26 maja Black Gives Way to Blue uzyskał w Stanach certyfikat złotej płyty, za sprzedaż 434 tys. egzemplarzy[7]. 22 czerwca ukazał się singel „Lesson Learned”, który dotarł do 25. pozycji Alternative Songs[75] i 4. Mainstream Rock Songs[38]. 16 września wraz z Deftones i Mastodon, Alice in Chains zainaugurował tournée Blackdiamondskye, składające się z 19 koncertów w Ameryce Północnej[116]. 13 lutego 2011 „A Looking in View” uzyskał nominację do nagrody Grammy w kategorii Best Hard Rock Performance, podczas 53. ceremonii wręczenia[9].

8 marca w wieku 44 lat zmarł były basista Mike Starr[117]. Przyczyną zgonu było przedawkowanie metadonu i leków przeciwlękowych, jakie muzyk zażył na kilka godzin przed śmiercią[117].

The Devil Put Dinosaurs Here (2012–2016)[edytuj]

DuVall i Inez, 10 kwietnia 2013

W listopadzie 2012 zespół zakończył sesję nagraniową nowego albumu. Odbyła się ona w Henson Recording Studios w Los Angeles, przy ponownej współpracy z Raskulineczem[118]. 18 grudnia za pośrednictwem oficjalnej strony oraz serwisu YouTube, gdzie zamieszczono tzw. lyric video i statyczne obrazki przekazane przez fanów za pośrednictwem fotograficznego serwisu społecznościowego Instagram, odbyła się premiera singla „Hollow[119]. 8 stycznia 2013 ukazał się on w dystrybucji cyfrowej[118]. Kompozycja dotarła do 23. pozycji Alternative Songs[75] oraz 1. Mainstream Rock Songs i utrzymała się na niej 3 tygodnie[38]. W marcu członkowie zespołu wystąpili w 11-minutowym mockumencie AIC 23, w którym odpowiadali w formie żartobliwej na pytania zadawane przez współpracownika serwisu Funny or Die, Alana Poole’a McLarda[120]. Ilustrowany był on krótkimi fragmentami nowych utworów oraz wypowiedziami członków grup Heart, Mastodon, Metallica, Pearl Jam i Soundgarden[120]. 22 marca wydany został drugi singel – „Stone”, który dotarł do 1. miejsca Mainstream Rock Songs[38].

28 maja nakładem wytwórni Capitol opublikowany został piąty studyjny album – The Devil Put Dinosaurs Here, który w pierwszym tygodniu od premiery, uzyskał nakład sprzedaży sięgający 61 tys. kopii w Stanach[121] i 7,3 tys. w Kanadzie[121]. 15 czerwca zadebiutował na 2. pozycji w zestawieniu Billboard 200[8]. W sierpniu wydany został singel „Voices”, który dotarł do 3. pozycji Mainstream Rock Songs[38]. W ramach promocji, zespół odbył 16-miesięczne tournée The Devil Put Dinosaurs Here Tour, występując między innymi jako headliner w ramach Uproar Festival w Ameryce Północnej[118], Rock in Rio w Ameryce Południowej, po raz drugi na australijskim Soundwave[122] oraz kontynencie europejskim, podczas kilkunastu letnich festiwali, między innymi angielskim Download[119], i w ramach Sonisphere Festival wraz z formacją Metallica[122].

18 stycznia 2015 muzycy wystąpili podczas przerwy w meczu NFC Championship Game pomiędzy drużynami Seattle Seahawks a Green Bay Packers na stadionie CenturyLink Field[110]. Od 17 lipca do 18 września grupa koncertowała w ramach 2015 North American Tour[123]. Od 8 kwietnia do 8 października zespół odbył trasę 2016 North American Tour[124], której część stanowiły gościnne występy podczas pierwszego etapu tournée Not in This Lifetime... Tour grupy Guns N’ Roses[124].

Klasyfikacja gatunkowa, tematyka tekstów[edytuj]

Styl muzyczny[edytuj]

Jerry Cantrell jest głównym autorem kompozycji zespołu

Zespół kategoryzowany jest przez krytyków jako przedstawiciel metalu alternatywnego, heavy metalu i rocka alternatywnego[1]. Ze względu na ciężkie, powolne tempo oraz mroczny i depresyjny przekaz tekstowy, odwołuje się w swej twórczości do takich gatunków jak doom metal[125], sludge metal[126], a także blues[52], hard rock[111][127], rock psychodeliczny[128] i stoner rock[129]. Autorzy książki Encyclopedia of Heavy Metal Music, Brian Cogan i William Phillips określili grupę mianem „jednego z najbardziej udanych heavymetalowych wykonawców ery grunge”[2]. Ze względu na swoje pochodzenie i fakt, że część zespołów sceny Seattle na początku lat 90. zaczęła zwracać na siebie coraz większą uwagę mediów głównego nurtu w Stanach, grupa identyfikowana jest z nurtem grunge, łączącego w sobie elementy punk rocka i „brudnego” metalowego, połączonego z psychodelicznym klimatem brzmienia[1]. Termin ten nie był akceptowany przez członków zespołu[130]. W rozmowie z magazynem „Guitar World” z 1996, Jerry Cantrell stwierdził: „Nie wiem konkretnie jaką mieszankę gramy, ale na pewno jest to metal, blues, rock and roll i może odrobina punku. Nigdy nie odchodzimy od metalowych rzeczy. Ja tego nie chcę”[131].

Muzyka zespołu charakteryzuje się ciężkim brzmieniem, opartym na mocnych i powolnych partiach gitarowych riffów oraz rozbudowanej grze sekcji rytmicznej. W swoich utworach najczęściej używa niskiego schematu strojenia E (Eb-Ab-Bb-Eb-Db-Gb), które Cantrell określił mianem „standardowego”[132], lecz w niektórych stosuje nieco bardziej alternatywny i odwrotny strój D („What the Hell Have I”, „Shame in You”). Grupa korzysta także z różnych innych odrębnych aspektów rytmicznych, takich jak nieparzyste metrum („I Can’t Remember”, „Them Bones”)[133]. Styl Jerry’ego Cantrella, inspirowany w dużej mierze grą Tony’ego Iommiego[134], został określony przez Stephena Thomasa Erlewine’a z serwisu AllMusic, jako „oparty na mocnych gitarowych riffach i perforowanych teksturach, tworzący wolne rytmy w niższej jakości”[1]. Efekt nastrojonych o pół tonu niżej gitar, połączony z wokalem Staleya, dawał odrębny styl „szept-krzyk”[37]. Erlewine w biografii zespołu napisał: „Heavy metal z początku lat 90., pozostający pod wyraźnym wpływem ciężkich riffów spod znaku Van Halen, połączonych z mroczną odmianą post punku[1]. Recenzent zaznaczył fakt, że zespół wypracował własny, rozpoznawalny styl, charakteryzujący się ponurym, nihilistycznym brzmieniem oraz niekonwencjonalnym stylem wokalnym, dla którego typowe są zharmonizowane partie wokalne[1]. Jon Pareles z „The New York Times” stwierdził, że muzyka Alice in Chains stanowi silne nawiązanie do klasycznego hard rocka końca lat 60. i początku 70.[127] Holly George-Warren z „Rolling Stone” w biografii zespołu napisała: „Mroczne i gorzkie utwory, obciążone odniesieniami do uzależnienia od narkotyków i śmierci, zajmują krajobraz muzyczny gdzieś pomiędzy gęstym headbangiem Metalliki a szlifowaniem hymnów Pearl Jam”[70]. Magazyn „Spin” napisał: „W najlepszym, Alice in Chains uderza w żyły tradycji rockowej, która odważnie konfrontuje się z najgroźniejszymi biegunami emocjonalnymi”[130]. W twórczości grupy widoczne są wpływy takich wykonawców jak AC/DC, Black Sabbath, Budgie, Deep Purple, Led Zeppelin, Metallica, Motörhead, The Cult oraz The Doors[135].

Teksty[edytuj]

Śpiew Staleya, ze względu na swój mocny, pełen ekspresji i mroczny styl, często był porównywany do prowadzenia wokaliz w charakterystyce typowej dla Jima Morrisona czy Ozzy’ego Osbourne’a[21]. Kyle Anderson z magazynu „Spin” stwierdził, że charakterystyczny dźwięk pochodził od stylu śpiewania Staleya i jego tekstów, w których poruszał osobiste przeżycia i uzależnienie od narkotyków[52]. W latach 90. teksty pisane przez Staleya często miały charakter dekadencki, egzystencjalistyczny, melancholijny, nihilistyczny, pesymistyczny, przez co były określane mianem „mrocznych”[1]. Poruszały takie wątki jak alienacja[128], ból[130], depresja[128], samobójstwo[130], samotność[130], śmierć[79] czy uzależnienie[79]. W okresie Facelift, Staley w niektórych utworach podejmował problematykę dotykającą szeroko pojmowanych relacji damsko-męskich, zarówno w sferze uczuciowej, jak i tej fizycznej, przez co niekiedy były interpretowane jako mizoginistyczne („Love, Hate, Love”, „Confusion”). Utwory o uzależnieniu narkotykowym zostały zawarte na albumie Dirt[79]. „Junkhead”, „Dirt”, „God Smack”, „Hate to Feel” i „Angry Chair”, w otwarty sposób ukazują rodzaj autodestrukcji i zmęczenia psychicznego[70]. Teksty pisane przez Cantrella w większym stopniu odnoszą się do relacji interpersonalnych, w których wyczuwalne są stany melancholii, utraty, jednakże poprzez swój depresyjny, ponury, posępny i przygnębiający charakter, zachowują spójność tematyczną i klimatyczną. Jeden z recenzentów magazynu „Spin”, odwołując się do warstwy lirycznej prezentowanej przez zespół, określił ją jako „obsesję śmiertelnego bólu i emocjonalnej dewastacji”[130].

Odbiór, wpływ na innych artystów[edytuj]

Nagrody i wyróżnienia[edytuj]

Alice in Chains, 18 września 2010

W 1991 zespół został laureatem Foundations Award w kategorii Best Debut Album[136] oraz Northwest Music Award za Facelift w kategorii Rock Recording[137]. We wrześniu 1993 grupa zdobyła statuetkę MTV Video Music Award w kategorii Best Video from a Film za utwór „Would?”[9]. W roku 2009 zespołowi przyznano specjalną nagrodę Kerrang! Award – Icon Award[138]. Rok później grupa zdobyła dwie statuetki Revolver Golden Gods Award – w kategoriach Album of the Year i Comeback of the Year[106]. Również w 2010 Black Gives Way to Blue został uhonorowany Fryderykiem w kategorii dla najlepszego albumu zagranicznego[139]. W czerwcu 2013 grupie przyznano specjalną statuetkę Metal Hammer Golden Gods Award – Icon Award[119]. Zespół uzyskał osiem nominacji do nagrody Grammy[9].

Redakcja magazynu „RIP”, uznała Alice in Chains w 1991 za najlepszy nowy zespół[41]. Pod koniec 1992 album Dirt został uznany przez redakcję brytyjskiego tygodnika „Kerrang!” i amerykańskiego miesięcznika „Guitar World”, za najlepsze wydawnictwo roku[22]. W 2000 grupa została sklasyfikowana na 34. pozycji w zestawieniu kanału VH1 „100 najlepszych artystów hardrockowych”[9]. W 2001 redakcja „Hit Parader” sklasyfikowała Alice in Chains na 17. miejscu listy „100 najlepszych heavymetalowych zespołów”[140]. To samo czasopismo wymieniło grupę w gronie „15 najważniejszych koncertowych wykonawców”[141]. Druga płyta studyjna zespołu – Dirt, została w 2004 wyróżniona przez kanadyjskiego dziennikarza Martina Popoffa, który sklasyfikował ją na 52. pozycji w wydanej przez siebie książce The Top 500 Heavy Metal Albums of All Time[142].

Wpływ[edytuj]

Alice in Chains podczas koncertu, 17 września 2016

W udzielonym we wrześniu 1995 wywiadzie dla „Guitar International” gitarzysta Pantery, Dimebag Darrell, wyraził duże uznanie dla gry Cantrella[143]. Członkowie zespołu Metallica przyznali, że zawsze chcieli pojechać we wspólną trasę oraz wskazali Alice in Chains i osobę Layne’a Staleya, jako jedne z głównych inspiracji do powstania albumu studyjnego Death Magnetic[144]. Zarejestrowany podczas sesji utwór „Shine”, jest hołdem dla Staleya. Nie znalazł się on na albumie z powodu ograniczeń produkcji[144]. Brian Welch w wywiadzie stwierdził: „Jestem wielkim fanem Alice in Chains. Kiedy pierwszy raz usłyszałem „Man in the Box”, chciałem być autorem tego riffu”[145]. Frontman zespołów Slipknot i Stone Sour, Corey Taylor, przyznał: „Czuję, że są odpowiedzialni za to, że piszę. „Would?” to jedna z moich ulubionych kompozycji w całej historii. Ten utwór uświadomił mnie, że w muzyce wszystko jest możliwe (…) Oni zawsze będą jednym z moich ulubionych zespołów”[145]. David Draiman, wokalista Disturbed wyznał: „Pamiętam „Man in the Box” (…), ten utwór był wielki. Wszyscy byli zdumieni wokalem Layne’a. (…) Zawsze będę ich kochał”[145]. Ivan Moody z Five Finger Death Punch stwierdził: „Alice in Chains mnie naprawdę ukształtowali. Są jedną z moich największych inspiracji i zawsze będą. Wracam do Dirt cały czas. Jar of Flies jest jednym z moich ulubionych wydawnictw. Teksty na tych płytach są tak potężne i prześladujące. Layne był jedyny w swoim rodzaju”[145]. Robb Flynn z Machine Head przyznał: „Kocham Alice in Chains (…) Dirt był cholernie dobry. Pamiętam, że mnóstwo czasu tego słuchałem”[145]. Sully Erna z Godsmack, w wywiadzie dla „Rolling Stone” wyznał: „Gdy wyszedł Dirt, długo nie opuszczał mojego odtwarzacza. Nigdy wcześniej nie słyszałem, by czyjś głos brzmiał tak przebojowo na jakiejś płycie. Jest powodem, dla którego zacząłem śpiewać”[146]. Frontman Black Label Society, Zakk Wylde, stwierdził: „Wszystkie ich płyty są fajne. Są jak Led Zeppelin, ponieważ każdy ich album jest różny”[145].

Skład zespołu[edytuj]

Skład Alice in Chains od 2006
Obecni członkowie
Byli członkowie
  • Layne Staley (zmarły) – śpiew (1987–2002), okazjonalnie gitara rytmiczna (1992–1996)
  • Mike Starr (zmarły) – gitara basowa, wokal wspierający (1987–1993)

Dyskografia[edytuj]

 Osobny artykuł: Dyskografia Alice in Chains.

Albumy studyjne[edytuj]

Przypisy[edytuj]

  1. a b c d e f g h Stephen Thomas Erlewine: Alice in Chains Biography & History (ang.). AllMusic. [dostęp 2010-05-28].
  2. a b Brian Cogan, William Phillips: Encyclopedia of Heavy Metal Music. Greenwood Publishing Group, 2009, s. 21–22. ISBN 978-0313348006.
  3. Prato 2009 ↓, s. 317.
  4. Bob Gulla: The Greenwood Encyclopedia of Rock History: The grunge and post-grunge years, 1991–2005. Greenwood Publishing Group, 2006, s. 231. ISBN 9780313329814.
  5. a b Christian Hoard, Nathan Brackett: New Rolling Stone Album Guide. Fireside, 2004, s. 13. ISBN 0-7432-0169-8.
  6. a b Alice In Chains (ang.). Virgin Records. [dostęp 2013-01-20]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-01-20)].
  7. a b c d Gold & Platinum – RIAA (ang.). Recording Industry Association of America. [dostęp 2010-05-28].
  8. a b c d e f g h Alice in Chains – Chart History – Billboard 200 (ang.). Billboard. [dostęp 2013-01-31].
  9. a b c d e f g h i j k l Rock On The Net: Alice In Chains (ang.). [dostęp 2014-05-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-07)].
  10. a b c de Sola 2015 ↓, s. 306.
  11. a b c de Sola 2015 ↓, s. 336.
  12. a b c de Sola 2015 ↓, s. 28.
  13. de Sola 2015 ↓, s. 37.
  14. a b Prato 2009 ↓, s. 215.
  15. a b c Yarm 2012 ↓, s. 114–120.
  16. a b c d de Sola 2015 ↓, s. 84.
  17. a b Prato 2009 ↓, s. 217.
  18. de Sola 2015 ↓, s. 73.
  19. a b c de Sola 2015 ↓, s. 79–83.
  20. Prato 2009 ↓, s. 218.
  21. a b c d e f g Jordan Babula. Alice in Chains. Bezsenność w Seattle. „Teraz Rock”, s. 65–76, czerwiec 2006. AD Music SA. ISSN 1730-394X. 
  22. a b c d e f g h Alice in Chains w pigułce. „Metal Hammer”, s. 42–43, nr. 166–168, 2005. Metal Mind Productions. ISSN 0955-1190. 
  23. Prato 2009 ↓, s. 213.
  24. Prato 2009 ↓, s. 204.
  25. Yarm 2012 ↓, s. 119.
  26. de Sola 2015 ↓, s. 107.
  27. a b Prato 2009 ↓, s. 220–221.
  28. a b c d e Jeffrey Ressner. Alice in Chains: Through the Looking Glass. „Rolling Stone”, s. 47–48, 26 listopada 1992. Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  29. de Sola 2015 ↓, s. 121.
  30. de Sola 2015 ↓, s. 142.
  31. de Sola 2015 ↓, s. 140.
  32. a b c d e f g h i j k l Brown 2010 ↓.
  33. de Sola 2015 ↓, s. 145.
  34. a b Prato 2009 ↓, s. 263.
  35. Prato 2009 ↓, s. 253.
  36. a b Prato 2009 ↓, s. 264.
  37. a b c d e f g h Chris Gill. Alice in Chains – Dirt. „Guitar World”, s. 53–60, wrzesień 1999. Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  38. a b c d e f g h i j k l m n o p q r s Alice in Chains – Chart History – Mainstream Rock Songs (ang.). Billboard. [dostęp 2016-08-04].
  39. a b c d e f de Sola 2015 ↓, s. 152–155.
  40. de Sola 2015 ↓, s. 163.
  41. a b c Kristina Estlund. Alice in Metal-Land. „RIP”, s. 89–91, kwiecień 1992. Larry Flynt Publications. 
  42. a b c d e f Katherine Turman. Unchained. „Guitar World”, s. 23–24, 104, kwiecień 1992. Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  43. a b c Prato 2009 ↓, s. 340.
  44. de Sola 2015 ↓, s. 172.
  45. de Sola 2015 ↓, s. 170.
  46. a b c de Sola 2015 ↓, s. 173.
  47. Katherine Truman. Digging Dirt. „RIP”, s. 46–47, 94, luty 1993. Larry Flynt Publications. 
  48. Prato 2009 ↓, s. 341.
  49. a b c David Roberts: Guinness Book of British Hit Singles & Albums, 19th edition. HIT Entertainment, 2006. ISBN 1-904994-10-5.
  50. Crowe 2013 ↓, s. 92.
  51. James Hester: Rock Scars. iUniverse, 2009, s. 61. ISBN 978-1440127731.
  52. a b c Kyle Anderson: Accidental Revolution: The Story of Grunge. St. Martin’s Griffin, 2007, s. 93–96. ISBN 978-0312358198. (ang.)
  53. a b de Sola 2015 ↓, s. 182.
  54. Mike Boehm. When It Comes to the Genre of Gloom and Doom, Alice in Chains Is a Heavyweight. „Los Angeles Times”, 8 kwietnia 1993. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  55. a b de Sola 2015 ↓, s. 191.
  56. Diane Morrison. Breakin’ The Rules. „Hit Parader”, s. 30–31, 1992. Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  57. Yarm 2012 ↓, s. 400.
  58. Prato 2009 ↓, s. 344.
  59. de Sola 2015 ↓, s. 205.
  60. Yarm 2012 ↓, s. 401.
  61. a b c Prato 2009 ↓, s. 345.
  62. de Sola 2015 ↓, s. 198.
  63. de Sola 2015 ↓, s. 207.
  64. de Sola 2015 ↓, s. 208.
  65. Yarm 2012 ↓, s. 423.
  66. a b c de Sola 2015 ↓, s. 220.
  67. a b c de Sola 2015 ↓, s. 214.
  68. a b Jeff Kitts. The Soft Parade. „Guitar School”, s. 27–30, sierpień 1996. ISSN 1058-0220. 
  69. Troy J. Augusto. Alice in Chains’ ‘Flies’ to top SoundScan chart. „Variety”, s. 45, 2 lutego 1994. ISSN 0042-2738. 
  70. a b c Holly George-Warren: The Rolling Stone Encyclopedia of Rock & Roll. Simon & Schuster, 2001. ISBN 0743220552.
  71. Prato 2009 ↓, s. 405.
  72. Hits of the World Continued. „Billboard”, s. 45, 2 kwietnia 1994. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  73. Tom Sinclair. Jar of Flies. „Entertainment Weekly”, s. 56, 28 stycznia 1994. Time Inc. ISSN 1049-0434. 
  74. Jon Pareles. Lightening Up On the Gloom In Grunge. „The New York Times”, 6 marca 1994. ISSN 0362-4331. 
  75. a b c d e f g Alice in Chains – Chart History – Alternative Songs (ang.). Billboard. [dostęp 2016-08-04].
  76. Prato 2009 ↓, s. 408.
  77. a b Prato 2009 ↓, s. 407.
  78. de Sola 2015 ↓, s. 223.
  79. a b c d e f g h Jon Wiederhorn. To Hell and Back. „Rolling Stone”, s. 32–37, 8 lutego 1996. Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  80. Yarm 2012 ↓, s. 481–482.
  81. a b Prato 2009 ↓, s. 407–408.
  82. a b Crowe 2013 ↓, s. 166.
  83. a b c de Sola 2015 ↓, s. 238–239.
  84. a b Prato 2009 ↓, s. 410.
  85. Geoff Mayfield. Between the Bullets. „Billboard”, s. 100, 17 sierpnia 1996. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  86. Jon Wiederhorn. Alice in Chains. „Rolling Stone”, s. 63–64, 30 listopada 1995. Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  87. Jon Pareles. Alice in Chains Finds Persecutors All Around. „The New York Times”, 3 grudnia 1995. ISSN 0362-4331. 
  88. de Sola 2015 ↓, s. 245.
  89. a b c d de Sola 2015 ↓, s. 251–253.
  90. a b c Wiesław Weiss. Pójść na ryby. „Tylko Rock”, s. 30–31, 1 grudnia 1996. Res Publica Press International Sp. z o.o. ISSN 1230-2317. 
  91. Shauna Snow. Arts and entertainment reports from The Times, national and international news services and the nation’s press. „Los Angeles Times”, 8 sierpnia 1996. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  92. Hits of the World. „Billboard”, s. 58, 24 sierpnia 1996. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  93. a b c d e Prato 2009 ↓, s. 412.
  94. Prato 2009 ↓, s. 414.
  95. de Sola 2015 ↓, s. 283.
  96. a b c d e f g de Sola 2015 ↓, s. 284–288.
  97. a b de Sola 2015 ↓, s. 288.
  98. de Sola 2015 ↓, s. 291.
  99. a b Paul Brannigan. This is the End. „Kerrang!”, s. 26–28, 9 października 1999. Wydawnictwo Bauer. ISSN 0262-6624. 
  100. a b c d e de Sola 2015 ↓, s. 334.
  101. a b de Sola 2015 ↓, s. 293.
  102. de Sola 2015 ↓, s. 303.
  103. Yarm 2012 ↓, s. 540.
  104. a b de Sola 2015 ↓, s. 335.
  105. a b Jordan Babula. Właściwy krok. „Teraz Rock”, s. 13, sierpień 2009. AD Music SA. ISSN 1730-394X. 
  106. a b c d e f Kory Grow. Back to the Grind. „Revolver”, s. 59–61, kwiecień 2013. NewBay Media. ISSN 1527-408X. 
  107. Charles R. Cross. No Pain, No Chains. „Guitar World”, s. 46–50, lipiec 2006. Future US. ISSN 1045-6295. 
  108. Kristina Tunzi. VH1 Rock Honors. „Billboard”, s. 58, 16 czerwca 2007. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  109. de Sola 2015 ↓, s. 337.
  110. a b Nick Eaton. Seattle band Alice in Chains to perform at halftime of Seahawks-Packers NFC championship game. „Seattle Post-Intelligencer”, 16 stycznia 2015. ISSN 0745-970X. 
  111. a b c d e Steve Appleford. A studio visit with Alice in Chains. „Los Angeles Times”, 25 kwietnia 2009. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  112. ALICE IN CHAINS Announces Tour Dates (ang.). Blabbermouth.net. [dostęp 2016-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-12-20)].
  113. Jason Lipshutz. Back In Black. „Billboard”, s. 35, 26 września 2009. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  114. Keith Caulfield. Streisand Leads A Record Eight Debuts In Top 10. „Billboard”, s. 37, 17 października 2009. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  115. de Sola 2015 ↓, s. 338–339.
  116. Jon Wiederhorn. Kings of the Road. „Guitar World”, s. 69–76, 159–160, 2010. Future US. ISSN 1045-6295. 
  117. a b de Sola 2015 ↓, s. 325–326.
  118. a b c Steve Appleford. Through the good and the bad, Alice in Chains unbroken. „Los Angeles Times”, 29 maja 2013. Tribune Company. ISSN 0742-4817. 
  119. a b c Amit Sharma. Angels and Demons. „Metal Hammer”, s. 64–68, czerwiec 2013. TeamRock. ISSN 0955-1190. 
  120. a b Ross Baker. Alice in Chains. „Powerplay”, s. 8–9, maj 2013. ISSN 1474287X. 
  121. a b Keith Caulfield. Alice in Chains, John Fogerty and Little Mix all make Top 5 debuts. „Billboard”, 5 czerwca 2013. Prometheus Global Media. ISSN 0006-2510. 
  122. a b ALICE IN CHAINS Bassist MIKE INEZ: It’s Time For Us To 'Turn Into Mere Mortals For Awhile’ (ang.). Blabbermouth.net. [dostęp 2014-08-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-08-26)].
  123. Jeff Cornell: Alice In Chains Unveil 2015 Summer Tour Dates (ang.). Loudwire. [dostęp 2016-07-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-07-16)].
  124. a b Chad Childers: Guns N’ Roses Select Alice in Chains + Lenny Kravitz to Open Not in This Lifetime Shows (ang.). Loudwire. [dostęp 2017-06-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-06-02)].
  125. Steven Daly: Alt. Culture: An A-To-Z Guide to the ’90S-Underground, Online, and Over-The-Counter. HarperCollins, 1995, s. 136. ISBN 978-0062733832.
  126. Marc Halupczok. Wechselhafte Winde. „Metal Hammer”, s. 26, 2012. Thorsten Zahn. ISSN 0955-1190. 
  127. a b Jon Pareles. No ‘Just Say No’ Sloganeering For Alice in Chains. „The New York Times”, 25 października 1992. ISSN 0362-4331. 
  128. a b c Justin Henderson: Grunge: Seattle. Roaring Forties Press, 2016. ISBN 978-1938901546.
  129. Alex Pappademas, Chuck Klosterman, Greg Milner. 15 Most Influential Albums. „Spin”, s. 84, kwiecień 2003. ISSN 0886-3032. 
  130. a b c d e f Misery Loves Company. „Spin”, s. 36–38, marzec 1993. ISSN 0886-3032. 
  131. Jeff Gilbert. Go Ask Alice. „Guitar World”, s. 61–66, styczeń 1996. Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  132. Andy Aledort. Facelift. „Guitar World”, s. 77, grudzień 2009. Future US. ISSN 1045-6295. 
  133. Marc Weingarten. Unchained. „Guitar World”, s. 40–44, czerwiec 1998. Harris Publications. ISSN 1045-6295. 
  134. Matt Blackett. Jerry Cantrell talks ‘Devils & Dinosaurs’. „Guitar Player”, s. 66–78, 30 stycznia 2014. NewBay Media. ISSN 0017-5463. 
  135. Stephen Thomas Erlewine: Alice in Chains – Similar Artists, Influenced By, Followers (ang.). AllMusic. [dostęp 2012-10-24].
  136. Metal Forces”, s. 60–61, grudzień 1991. Rockzone Publications Ltd. 
  137. de Sola 2015 ↓, s. 151.
  138. Eleanor Goodman. Heavy Metal Hunder!. „Kerrang!”, s. 38–41, maj 2013. Wydawnictwo Bauer. ISSN 0262-6624. 
  139. Nominowani i laureaci 2010 (pol.). Związek Producentów Audio-Video. [dostęp 2015-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-03-06)].
  140. Top 100 Metal Bands. „Hit Parader”, grudzień 2001. Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  141. Hard Rock’s All-Time Top 100 Live Bands. „Hit Parader”, luty 2008. Magna Publishing Group. ISSN 0162-0266. 
  142. Martin Popoff: The Top 500 Heavy Metal Albums of All Time. ECW Press, 2004. ISBN 1-55022-600-2.
  143. Dimebag Darell Interview: A Cowboy from Hell. „Guitar International”, wrzesień 1995. Musical New Services. 
  144. a b David Fricke. Metallica: Metal Machines (Louder Faster Stronger). „Rolling Stone”, s. 58–67, 10 października 2008. Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 
  145. a b c d e f Alice In Chains Stories from Korn, Slipknot, Zakk Wylde, Device, Five Finger Death Punch, Mad Season, and More (ang.). [dostęp 2014-04-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-28)].
  146. Charles R. Cross. The Last Days of Layne Staley. „Rolling Stone”, s. 21, 6 czerwca 2002. Wenner Publishing. ISSN 0035-791X. 

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]