Alicja Dorabialska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alicja Dorabialska
Alicja Dorabialska
Kraj działania  Polska
Data i miejsce urodzenia 14 października 1897
Sosnowiec
Data i miejsce śmierci 7 sierpnia 1975
Warszawa
Profesor
Specjalność: chemia fizyczna
Doktorat 1922 – filozofia
Uniwersytet Warszawski
Habilitacja 1928 – chemia fizyczna
Politechnika Warszawska
Profesura 1934
Dziekan
Wydział Chemiczny PŁ
Okres spraw. 1945–1947 i 1948–1951
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski Krzyż Niepodległości
Grób fizyko-chemiczki Alicji Dorabialskiej i pianistki oraz kompozytorki Julii Heleny Dorabialskiej na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie

Alicja Dorabialska (ur. 14 października 1897 w Sosnowcu, zm. 7 sierpnia 1975 w Warszawie) – polska fizykochemik, profesor Politechniki Lwowskiej, Warszawskiej i Łódzkiej.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Uczennica Siedmioklasowej Szkoły Handlowej pani Józefy Siwikowej (obecnie II Liceum Ogólnokształcącego im. Emilii Plater) w Sosnowcu w latach 1908-1913[1]. W 1914, po ukończeniu klasy VII w Siedmioklasowej Szkole Handlowej pani Teodory Raczkowskiej w Warszawie i uzyskaniu świadectwa dojrzałości, rozpoczęła studia w Towarzystwie Kursów Naukowych w Warszawie, a w latach 1915–1918 kontynuowała studia w Moskwie. W latach 1918–1922 była asystentką profesora Wojciecha Świętosławskiego w Zakładzie Chemii Fizycznej Politechniki Warszawskiej. W 1922 Dorabialska uzyskuje na Uniwersytecie Warszawskim tytuł doktora filozofii za pracę Badania termochemiczne nad stereoizomerią ketoksymów, napisaną pod kierunkiem prof. W. Lampego. W latach 1925–1926 pod kierunkiem Marii Skłodowskiej-Curie w Instytucie Radowym w Paryżu kontynuuje studia uzupełniające. Po powrocie do Warszawy, w 1928 habilituje się na Politechnice Warszawskiej w dziedzinie chemii fizycznej, a w 1934 r. uzyskuje tytuł profesora nadzwyczajnego oraz nominację na kierownika Katedry Chemii Fizycznej Politechniki Lwowskiej. W ten sposób jako pierwsza kobieta – została profesorem Politechniki Lwowskiej.

W maju 1940 w ramach umowy przesiedleńczej między Niemcami a ZSRR wyjechała ze Lwowa do Warszawy. W okresie okupacji wykładała na tajnych studiach w Warszawie. W 1945 otrzymała nominację na profesora zwyczajnego i jednocześnie objęła Katedrę Chemii Fizycznej na Wydziale Chemicznym Politechniki Łódzkiej. Została również dziekanem Wydziału Chemicznego.

Zajmowała się głównie problematyką ciepła promieniowania radioizotopów, mikrokalorymetrią, przemianami alotropowymi, korozją metali oraz historią chemii. Jej dorobek naukowy obejmuje 128 publikacji – głównie z dziedziny kalorymetrii, radiochemii i chemiluminescencji, w tym 5 opracowań książkowych.

W 1972 wydała wspomnienia zatytułowane Jeszcze jedno życie.

Zmarła w 1975 roku, spoczywa na Cmentarzu Powązkowskim w Warszawie (kw. 107–VI–6)[2].

Członkostwa[edytuj | edytuj kod]

Odznaczenia i nagrody[edytuj | edytuj kod]

Publikacje (wybór)[edytuj | edytuj kod]

  • Badania termochemiczne nad oksymami, 1925
  • Mikrokalorymetr adjabatyczny do badań radjologicznych, 1927
  • O cieple promieniowania radjatoru, 1927
  • Ciepło promieniowania polonu, 1930
  • Mikrokalorymetryczne pomiary efektu cieplnego zmiennego w czasie, 1931
  • Mikrokalorymetryczne pomiary okresu półtrwania polonu, 1931
  • Badania nad nienormalnie wielkiemi efektami cieplnemi pewnych minerałów promieniotwórczych, 1932
  • Badania termochemiczne nad korozją metali, 1937
  • Znaczenie metody termochemicznej w badaniach nad korozją, 1937
  • Badania fotograficzne w dziedzinie słabych promieniowań, 1938
  • Tajemnice powietrza, 1938
  • Zastosowanie metody Millikana do badania słabej promieniotwórczości, 1939
  • Dwa doświadczenia z zakresu promieniotwórczości antymonu, 1946
  • Promieniotwórczość naturalna pierwiastków chemicznych, 1952
  • Prace Marii Skłodowskiej-Curie, 1954
  • Maria Skłodowska-Curie, 1967

Przypisy

  1. Alicja Dorabialska: Jeszcze jedno życie. 1972.
  2. Cmentarz Powązkowski w Warszawie. (red.). Krajowa Agencja Wydawnicza, 1984. ISBN 83-03-00758-0.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dorabialska Alicja. „Chemik”. 
  • Ewa Chojnacka, Zbigniew Piotrowski, Ryszard Przybylski (red.): Profesorowie Politechniki Łódzkiej 1945–2005. Łódź: Wydawnictwo Politechniki Łódzkiej, 2006, s. 49.

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]