Alicja Jadwiga Kotowska
| męczennica | |
| Data i miejsce urodzenia | |
|---|---|
| Data i miejsce śmierci | |
| Czczona przez | |
| Beatyfikacja | |
| Wspomnienie | |
| Patronka |
szkoła podstawowa w Wejherowie, szkoła podstawowa w Warszawie |
Alicja Kotowska (właśc. Maria Jadwiga Kotowska; ur. 20 listopada 1899 w Warszawie, zm. 11 listopada 1939 w lesie piaśnickim) – polska siostra zakonna, zmartwychwstanka, przełożona Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstanek w Wejherowie w latach 1934–1939, błogosławiona Kościoła katolickiego.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Córka Jana Kotowskiego i Zofii z Barskich. Maturę zdała w 1918 w Ośmioklasowej Szkole Żeńskiej Pauliny Hewelkówny (poprzedniczki IX Liceum im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie)[1].
W 1918 wstąpiła do Polskiej Organizacji Wojskowej i, będąc już studentką medycyny na Uniwersytecie Warszawskim, wzięła udział w I wojnie światowej jako sanitariuszka Czerwonego Krzyża. W 1920 była sanitariuszką w szpitalach przyfrontowych. W 1924 rozpoczęła studia biologiczne na Wydziale Matematyczno-Przyrodniczym UW[2], które ukończyła z magisterium z chemii w 1929[3]. Za niesienie pomocy na froncie została w 1932 odznaczona Krzyżem Polonia Restituta[1].
29 lipca 1922 wstąpiła do klasztoru Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstania Pańskiego, przyjmując imię Alicja. 30 kwietnia 1929 obroniła pracę magisterską z chemii[2]. Po otrzymaniu dyplomu nauczyciela szkół średnich została wychowawczynią 32 uczennic, nauczycielką chemii oraz pielęgniarką w Szkole Podstawowej i Liceum Sióstr Zmartwychwstanek. Po śmierci dyrektorki szkoły w 1934 została zgłoszona w kuratorium na stanowisko dyrektorki szkół. Władze odrzuciły kandydaturę ze względu na jej młody wiek i niewystarczające doświadczenie w pracy szkolnej. Podjęła pracę jako nauczycielka i po zdobyciu wymaganych kwalifikacji była przez wiele lat dyrektorką szkoły w Wejherowie[1].
Wraz z początkiem kampanii wrześniowej zamieniła szkołę w schronienie dla potrzebujących, w którym ich nocowano i karmiono. Gdy Wermacht wkroczył do Wejherowa, zlikwidowano szkołę i zakład sióstr. Kotkowska schowała przedmioty liturgiczne, by ochronić je przed grabieżą, jednak w wyniku donosu szkolnego woźnego (Franciszka Pranga) zostały skradzione, a zakonnica 24 października 1939 aresztowana przez gestapo i przewieziona do wejherowskiego więzienia. Nieco ponad dwa tygodnie później została rozstrzelana przez Niemców w lasach piaśnickich, najprawdopodobniej podczas wielkiej egzekucji (314 ofiar) 11 listopada 1939[4]. Tego dnia widziano ją po raz ostatni, gdy na więziennym podwórzu wchodziła do samochodu ciężarowego wraz z grupką dzieci żydowskich, które trzymała za ręce, dodając im otuchy[5]. Ciała zakonnicy nigdy nie odnaleziono. W czasie powojennych ekshumacji z jednej z mogił w Piaśnicy (tzw. grób nr 7) wydobyto różaniec, jaki nosiły przy pasku siostry zmartwychwstanki[5].
Beatyfikacja i upamiętnienie
[edytuj | edytuj kod]Beatyfikowana przez papieża Jana Pawła II w Warszawie 13 czerwca 1999 w grupie 108 polskich męczenników, ofiar II wojny światowej[3].
Imię błogosławionej nosi jedna ze szkół podstawowych w Wejherowie prowadzona przez zmartwychwstanki[6] oraz prywatna szkoła podstawowa (dawniej gimnazjum) zmartwychwstanek w Warszawie[7].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c Tomasz Sypniewski, Błogosławiona siostra Alicja – nasza koleżanka Marylka Kotowska - IX Liceum Ogólnokształcące im. Klementyny Hoffmanowej [online], hoffmanowa.pl, 5 kwietnia 2024 [dostęp 2025-06-10].
- ↑ a b Michalska 1988 ↓, s. 204.
- ↑ a b Teresa Matea Florczak CR, Marlena (Agnieszka P.) Wilmanska CR, Błogosławiona s. Alicja Maria Jadwiga Kotowska (1899–1939) [online] [dostęp 2025-06-28].
- ↑ Barbara Bojarska: Piaśnica. Wejherowo: Wydawnictwo BiT, 2009, s. 62. ISBN 978-83-927383-8-1.
- ↑ a b Elżbieta Maria Grot: Ludobójstwo w Piaśnicy z uwzględnieniem losów mieszkańców powiatu wejherowskiego w: Piaśnica oskarża (red. Stanisław Janke). Wejherowo: Urząd Gminy Wejherowo, s. 43. ISBN 978-83-926619-1-7.
- ↑ Bł. Alicja Kotowska | Szkoła Podstawowa Zgromadzenia Sióstr Zmartwychwstania Pańskiego im. bł. Alicji Kotowskiej w Wejherowie [online], szkolazmartwychwstanek.edupage.org [dostęp 2025-06-28].
- ↑ Patronki – Szkoły Sióstr Zmartwychwstanek [online], szarotka.edu.pl [dostęp 2025-06-28] [zarchiwizowane z adresu 2025-03-25].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Hanna Michalska: Słownik uczestniczek walki o niepodległość Polski 1939-1945; poległe i zmarłe w okresie okupacji niemieckiej. Warszawa: Państwowy Instytut Wydawniczy, 1988. ISBN 83-06-01195-3.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Błogosławiona Siostra Alicja Kotowska. [dostęp 2009-02-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2014-11-23)]. (pol.).
- 108 błogosławionych polskich męczenników z okresu II wojny światowej
- Polskie zakonnice katolickie – ofiary represji Niemiec nazistowskich w Polsce 1939–1945
- Polskie zmartwychwstanki
- Odznaczeni Orderem Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita)
- Ludzie związani z Wejherowem
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Ofiary zbrodni w Piaśnicy
- Polskie sanitariuszki
- Straceni przez rozstrzelanie
- Urodzeni w 1899
- Zmarli w 1939
- Absolwenci IX Liceum Ogólnokształcącego im. Klementyny Hoffmanowej w Warszawie
- Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej