Alkierz

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Alkierz (st.franc. arquière z łac. arcuarium, wykusz dla łuczników[1]) – narożnik, zwykle na rzucie kwadratu lub prostokąta, wyraźnie występujący z bryły budynku, z odrębnym dachem, niekiedy wyższy od korpusu głównego i wówczas zwany wieżą alkierzową.

Alkierzem nazywano również izbę znajdującą się w takim narożniku. W budownictwie wiejskim alkierzem określano małą izdebkę przy dużej izbie[2].

Opis[edytuj]

Alkierz powstał z przekształcenia narożnych baszt średniowiecznych zamków warownych w baszty alkierzowe w XV w., a te, po utracie funkcji obronnych, przekształciły się w alkierze. Alkierze były typowym, charakterystycznym elementem polskich dworów z XVI–XIX w. i pałaców z XVII w.

Określenie to odnosi się także do[3]:

  • izb mieszkalnych w dworach i pałacach, często sytuowanych w narożach budynku, pełniących rolę sypialni, garderoby, gabinetu;
  • izb mieszkalnych w karczmach;
  • w budownictwie wiejskim reprezentacyjna izba, sypialnia. W niektórych regionach pomieszczenie w chatach wiejskich przeznaczone do przechowywania ziarna (szafarnia).

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Marek Łaziński, Słownik zapożyczeń niemieckich w polszczyźnie, „Lubimyczytać.pl”, ISBN 978-83-01155-88-9 [dostęp 2017-08-27].
  2. Witold Szolginia: Architektura. Warszawa: Sigma NOT, 1992, s. 9. ISBN 83-85001-89-1.
  3. Słownik terminologiczny sztuk pięknych. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 1996, s. 10. ISBN 83-01-12365-6.