Metanol

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Alkohol metylowy)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Metanol
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Niepodpisana grafika związku chemicznego; prawdopodobnie struktura chemiczna bądź trójwymiarowy model cząsteczki
Ogólne informacje
Wzór sumaryczny CH4O
Inne wzory CH3OH, MeOH
Masa molowa 32,04 g/mol
Wygląd bezbarwna ciecz o zapachu podobnym do etanolu[1]
Identyfikacja
Numer CAS 67-56-1
PubChem 887[2]
Podobne związki
Podobne związki etanol
trifluorometanol
metanotiol
Jeżeli nie podano inaczej, dane dotyczą
stanu standardowego (25 °C, 1000 hPa)

Metanol (alkohol metylowy) – organiczny związek chemiczny, najprostszy alkohol alifatyczny. Został odkryty w 1661 przez Roberta Boyle'a. Jest trujący dla człowieka.

Otrzymywanie[edytuj]

Do 1923 otrzymywany wyłącznie przez destylację rozkładową drewna, obecnie otrzymuje się go syntetycznie, głównie z gazu syntezowego. Z gazu syntezowego metanol otrzymuje się dwiema metodami:

  • metoda ICI
  • metoda Lurgi

Główną reakcję tych procesów przedstawia równanie:

CO + 2H2 → CH3OH

Reakcja ta prowadzona jest w obecności katalizatora miedziowego (Cu-Zn-Al2O3) w temperaturze 250 °C, przy ciśnieniu 4-10 MPa. Wcześniej stosowane katalizatory chromowo-cynkowe wymagały temperatury 340-400 °C i ciśnienia 30-32MPa.

W trakcie procesu przebiega równocześnie reakcja wodoru z dwutlenkiem węgla (potrzebnym m.in. do utrzymania aktywności katalizatora).

CO2 + 3H2 → CH3OH + H2O

Alkohol metylowy można także otrzymać działając NaOH lub KOH na fluorowcopochodne metanu, np. CH3Cl, CH3Br, CH3I czy CH3F:

CH3Cl + KOH → CH3OH + KCl

Metanol jest używany w zakładach przemysłowych jako rozpuszczalnik i surowiec do otrzymywania aldehydu mrówkowego, chlorku metylu, barwników.

Przy pełnym dostępie tlenu spala się do dwutlenku węgla i wody:

2 CH3OH + 3 O2 → 2 CO2 + 4 H2O

Właściwości[edytuj]

  • Jest silną trucizną
  • Spala się bladoniebieskim płomieniem
  • Czysty metanol jest bezbarwny
  • Jest łatwo rozpuszczalny w wodzie (jego rozpuszczalność w wodzie jest nieograniczona)
  • Picie lub wdychanie metanolu grozi śmiercią lub poważnym kalectwem: 8-10 g metanolu powoduje ślepotę, większa ilość – śmierć

Zastosowanie[edytuj]

Zatrucie[edytuj]

 Osobny artykuł: Zatrucie alkoholem metylowym.

Alkohol metylowy jest silną trucizną, 8-10 gramów powoduje ślepotę, 12-20 gramów – śmierć. Jest szczególnie niebezpieczny, gdyż łatwo go pomylić z alkoholem etylowym.

Przypisy

  1. Podręczny słownik chemiczny. Romuald Hassa, Janusz Mrzigod, Janusz Nowakowski (redaktorzy). Wyd. I. Katowice: Videograf II, 2004, s. 243. ISBN 8371832400.
  2. Metanol – podsumowanie (ang.). PubChem Public Chemical Database.
  3. a b c d Polskie Towarzystwo Farmaceutyczne: Farmakopea Polska X. Warszawa: Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych, 2014, s. 4276. ISBN 978-83-63724-47-7.
  4. a b c d Metanol. Karta charakterystyki produktu Sigma-Aldrich (Merck KGaA) dla Polski.
  5. a b c d e f g Department of Chemistry, The University of Akron: Methyl alcohol (ang.). [dostęp 2012-02-09].
  6. a b Informacje o klasyfikacji i oznakowaniu substancji według Rozporządzenia (WE) nr 1272/2008, zał. VI, z uwzględnieniem Rozporządzeń ATP: Metanol w wykazie klasyfikacji i oznakowania Europejskiej Agencji Chemikaliów. [dostęp 2015-04-10].
  7. a b Methyl alcohol MSDS (ang.). ScienceLab. [dostęp 2011-05-01].
  8. Stena Germanica będzie pływać na metanolu. Remontowa przebuduje prom. [dostęp 27 marca 2015].

Zobacz też[edytuj]