Allan Hills 84001

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Allan Hills 84001
Fragment meteorytu ALH 84001
Sposób odkrycia znaleziony
Miejsce znalezienia Antarktyda
Prowincja Ziemia Wiktorii
Data 1984
Masa w gramach 1931 g
Typ Meteoryt marsjański
Położenie na mapie Antarktyki
Mapa lokalizacyjna Antarktyki
meteoryt Allan Hills 84001
meteoryt Allan Hills 84001
Ziemia 76°43′S 159°40′E/-76,716667 159,666667Na mapach: 76°43′S 159°40′E/-76,716667 159,666667

Allan Hills 84001 (ALH 84001) – meteoryt znaleziony w polu lodowym Allan Hills na Ziemi Wiktorii, około 150 km od stacji McMurdo – głównej placówki naukowej antarktycznego kontynentu, 27 grudnia 1984 przez zespół poszukiwaczy meteorytów w ramach projektu ANSMET. W dniu odkrycia Roberta Score była w siedmioosobowym zespole poszukiwaczy meteorytów. Podobnie jak alpiniści, zespoły badaczy-polarników traktują każde znalezisko jako wynik pracy całej grupy, lecz w tym przypadku sławę zyskała tylko jedna kobieta. Tak jak meteoryty z grupy SNC (shergottyty, nakhlity, chassignity), ALH 84001 uważany jest za pochodzący z Marsa. W momencie odkrycia masa ALH 84001 wynosiła 1,93 kg.

Historia[edytuj | edytuj kod]

Uważa się, że skała tworząca meteoryt jest jedną z najstarszych w Układzie Słonecznym; szacuje się, że zastygła 4,5 miliarda lat temu. Wysunięto przypuszczenie, że tak jak inne, podobne meteoryty, pochodzi z Marsa. Według najpopularniejszej teorii jest to oderwany 3,9-4,0 miliarda lat temu wskutek uderzenia innego meteorytu od powierzchni Marsa fragment skały, który został wyrzucony w przestrzeń kosmiczną wskutek kolejnego zderzenia, mającego miejsce około 15 milionów lat temu. Po międzyplanetarnej wędrówce spadł na powierzchnię Ziemi około 13000 lat temu. Wszystkie te szacunki opierają się na różnorodnych metodach pomiarów radiometrycznych, badających aktywność izotopów samaru-neodymu (Sm-Nd), rubidu-strontu (Rb-Sr), potasu-argonu (K-Ar), i węgla-14[1][2].

Hipotetyczne skamieniałości[edytuj | edytuj kod]

6 sierpnia 1996 roku[3] ALH 84001 stał się głośny w środkach masowego przekazu, po opublikowanym na łamach „Science” doniesieniu dr. Davida McKaya z NASA, w którym opisał on możliwe ślady marsjańskich form życia w meteorycie[4][5].

Obraz z mikroskopu elektronowego fragmentu ALH84001 struktur będących hipotetycznymi skamieniałościami form życia

Pod skaningowym mikroskopem elektronowym uwidoczniono struktury, które mogły być pozostałościami na kształt skamieniałości podobnych do bakterii organizmów. Średnica struktur uwidocznionych w SEM wynosi 20-100 nm, podobnie jak średnica hipotetycznych nanobakterii, ale mniejsza niż jakichkolwiek znanych w tym czasie organizmów komórkowych[potrzebne źródło]. O ile struktury te są istotnie skamieniałymi formami życia, byłby to pierwszy dowód na istnienie życia pozaziemskiego; należy przy tym liczyć się z możliwością zanieczyszczenia fragmentu ALH84001 przez ziemskie mikroorganizmy.

Ogłoszenie możliwości istnienia życia na Marsie wywołało szereg kontrowersji, jednocześnie zwiększając zainteresowanie badaniami Marsa. Artykuł w „Science” sprawił, że zaczęto szeroko dyskutować szanse istnienia życia na Marsie, a prezydent USA Bill Clinton wystąpił publicznie komentując to wydarzenie[6].

Przeprowadzono liczne badania na obecność związków organicznych w meteorycie; stwierdzono ślady obecności aminokwasów i policyklicznych węglowodorów aromatycznych. Wciąż kontrowersyjne jest, czy nie są to zanieczyszczenia związkami organicznymi pochodzącymi z aktywności ziemskich organizmów, albo powstałymi samoistnie związkami organicznymi niebiologicznego pochodzenia[7][8].

Do dziś eksperci nie są zgodni co do pochodzenia struktur znalezionych w ALH 84001; nie można wykluczyć możliwości zanieczyszczenia skały ziemskim biofilmem. Podobne struktury otrzymano w warunkach laboratoryjnych bez obecności mikroorganizmów[3]. Sceptycy argumentują także, że hipotetyczne formy życia byłyby zbyt małe, by posiadać kopię cząsteczki RNA[potrzebne źródło].

Przypisy

  1. Nyquist, LE, Wiesmann, H, Shih, C-Y, Dasch, J. Lunar Meteorites and the Lunar Crustal SR and Nd Isotopic Compositions. „Lunar and Planetary Science”. 27, s. 971, 1999. 
  2. Borg, Lars. E, et al. The Age of the Carbonates in Martian Meteorite ALH84001. „Science”. 286. 5437, s. 90-94, 1999. 
  3. 3,0 3,1 After 10 years, few believe life on Mars, Matt Crenson, Associated Press
  4. McKay, David S, et al. Search for Past Life on Mars: Possible Relic Biogenic Activity in Martian Meteorite ALH84001. „Science”. 273. 5277, s. 924-930, 1996. 
  5. McKay DS, Gibson EK, ThomasKeprta KL, Vali H, Romanek CS, Clemett SJ, Chillier XDF, Maechling CR, Zare RN. Search for past life on Mars: Possible relic biogenic activity in Martian meteorite ALH84001. „Science”. 273, s. 924-930, 1996. 
  6. Bill Clinton: President Clinton Statement Regarding Mars Meteorite Discovery. 1996-08-07. [dostęp 2006-08-07].
  7. Bada JL, Glavin DP, McDonald GD, Becker L. A search for endogenous amino acids in martian meteorite ALH 84001. „Science”. 279, s. 362-365, 1998. 
  8. Polycyclic aromatic hydrocarbons (PAHs) in Antarctic Martian meteorites, carbonaceous chondrites, and polar ice. „Geochimica et Cosmochimica Acta”. 61, s. 475-481, 1997. 
Wikimedia Commons