Allan Starski
| |
| Data i miejsce urodzenia |
1 stycznia 1943 |
|---|---|
| Zawód | |
| Odznaczenia | |
 
| |
Allan Mieczysław Starski (ur. 1 stycznia 1943 w Warszawie) – polski scenograf filmowy i teatralny, laureat Oscara.
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Syn Ludwika Starskiego, scenarzysty i autora tekstów piosenek, i Marii Bargielskiej, tancerki. Jego ojciec był zasymilowanym Żydem, w latach 30. przed zawarciem związku małżeńskiego przyjął chrzest[1][2].
Uczęszczał do XIV Liceum Ogólnokształcącego im. Klementa Gottwalda w Warszawie[3]. W 1969 ukończył studia na Wydziale Architektury Wnętrz Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie[4]. W tym samym roku rozpoczął pracę jako scenograf filmowy w Zespołach Polskich Producentów Filmowych. Współpracował przy filmach kinowych reżyserów, takich jak m.in. Andrzej Wajda[5], Krzysztof Kieślowski, Janusz Zaorski, Agnieszka Holland, Roman Polański i Władysław Pasikowski.
Uzyskał członkostwo w Stowarzyszeniu Filmowców Polskich (zasiadał w zarządzie głównym tej organizacji), a także w Europejskiej Akademii Filmowej i Polskiej Akademii Filmowej. Napisał książkę pt. Scenografia (2013)[6].
Filmografia
[edytuj | edytuj kod]- Strach (1975)
- Brunet wieczorową porą (1976)
- Człowiek z marmuru (1976)
- Smuga cienia (1976)
- Sam na sam (1977)
- Sprawa Gorgonowej (1977)
- Bez znieczulenia (1978)
- Co mi zrobisz, jak mnie złapiesz (1978)
- Dyrygent (1979)
- Panny z Wilka (1979)
- Człowiek z żelaza (1981)
- Dziecinne pytania (1981)
- Danton (1982)
- Eine Liebe in Deutschland (1983)
- Baryton (1984)
- Bez końca (1984)
- Zabawa w chowanego (1984)
- Jezioro Bodeńskie (1985)
- Ucieczka z Sobiboru (1987)[7]
- Biesy (1988)
- Dotknięci (1988)
- Lawa (1989)
- Domena władzy (1990)
- Europa, Europa (1990)
- Korczak (1990)
- Koniec gry (1991)
- Papierowe małżeństwo (1991)
- Daens (1992)
- Pierścionek z orłem w koronie (1992)
- Lista Schindlera (1993)
- Wielki Tydzień (1995)
- Historie miłosne (1997)
- Plac Waszyngtona (1997)
- Pan Tadeusz (1999)
- Prawo ojca (1999)
- Pianista (2002)
- Eurotrip (2004)
- Oliver Twist (2005)
- Pokłosie (2012)
- Tajemnica Westerplatte (2013)
- The Cut (2014)
- Ukryta gra (2019)
Odznaczenia i wyróżnienia
[edytuj | edytuj kod]- Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (2013)[8]
- Złoty Medal „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2014)[9]
- Brązowe Lwy Gdańskie (wraz z Marią Osiecką-Kuminek) na 6. FPFF w Gdańsku za scenografię do filmu Panny z Wilka (1979)[10][11]
- Oscar (wraz z Ewą Braun) za scenografię do filmu Lista Schindlera (1993)[12]
- Cezar za scenografię do filmu Pianista (2003)[10]
- Orzeł za scenografię do filmów Pan Tadeusz (2000)[10], Pianista (2003)[10], Pokłosie (2013)[13]
- Platynowe Lwy na 48. FPFF za całokształt twórczości (2023)[14]
- Orzeł za osiągnięcia życia (2025)[15]
- Nominacja do nagrody BAFTA za scenografię do filmu Lista Schindlera (1994)[10]
- Doroczna Nagroda Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w dziedzinie filmu (2008)[10]
- Nagroda za całokształt twórczości i wkład w rozwój polskiej kinematografii w ramach Tarnowskiej Nagrody Filmowej (2015)[10]
- Odznaka Honorowa ZAiKS-u (2009)[16]
- Nagroda specjalna i członkostwo honorowe ZAiKS-u (2020)[16]
- Nagroda Specjalna Stowarzyszenia Autorów Zdjęć Filmowych (2016)[17]
- Gwiazda w Łódzkiej Alei Gwiazd (2015)[18]
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ Przemysław Batorski: 29 lutego. Rocznica śmierci Ludwika Starskiego. Żydowski Instytut Historyczny, 2020. [dostęp 2023-11-25].
- ↑ Iwona Flisikowska: Ludwik Starski – skromny autor szlagierów, które śpiewamy do dziś. aleteia.org, 2021-06-02. [dostęp 2023-11-25].
- ↑ Znani absolwenci szkoły. liceumgottwalda.pl.tl. [dostęp 2023-10-13].
- ↑ Kto jest kim w Polsce: informator biograficzny. Lubomir Mackiewicz, Anna Żołna (red.). Warszawa: Wydawnictwo Interpress, 1993, s. 679. ISBN 83-223-2644-0.
- ↑ Tomasz Raczek: Karuzela z herosami. Michałów-Grabina: Instytut Wydawniczy Latarnik, 2004, s. 332–333. ISBN 83-917891-8-7.
- ↑ Allan Starski: Scenografia. Warszawa: Wydawnictwo Wojciech Marzec, 2013, s. 207. ISBN 978-83-932657-2-5.
- ↑ Ucieczka z Sobiboru w bazie IMDb (ang.). [dostęp 2025-06-08].
- ↑ M.P. z 2013 r. poz. 467.
- ↑ Medal Zasłużony Kulturze – Gloria Artis. mkidn.gov.pl. [dostęp 2022-04-04].
- ↑ a b c d e f g Allan Starski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2025-06-08].
- ↑ 1979: Laureaci. festiwalgdynia.pl. [dostęp 2018-09-24].
- ↑ Tomasz Raczek: Karuzela z herosami. Michałów-Grabina: Instytut Wydawniczy Latarnik, 2004, s. 330–331. ISBN 83-917891-8-7.
- ↑ Orły dla Stuhra i Polańskiego. Najlepszym filmem „Obława”. tvn24.pl, 2013-03-05. [dostęp 2015-03-15].
- ↑ Daria Porycka: Allan Starski otrzyma Platynowe Lwy podczas 48. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. dzieje.pl, 27 czerwca 2023. [dostęp 2023-06-27].
- ↑ Anna Kempys: Orły 2025: Znamy laureata Polskiej Nagrody Filmowej za osiągnięcia życia. interia.pl, 5 marca 2025. [dostęp 2025-03-05].
- ↑ a b Laureaci Nagród ZAiKS-u. zaiks.org.pl. [dostęp 2025-06-08].
- ↑ Allan Starski. transatlantyk.org. [dostęp 2025-06-08].
- ↑ Nowa gwiazda na Piotrkowskiej dla Allana Starskiego. wyborcza.pl, 2015-04-11. [dostęp 2015-04-12].
Bibliografia
[edytuj | edytuj kod]- Allan Starski w bazie IMDb (ang.). [dostęp 2025-06-08].
- Allan Starski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2025-06-08].
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Starski: zbudować Londyn w Pradze? To jest dopiero frajda!. polskieradio.pl, 2013-11-09. [dostęp 2015-03-15].
Kontrola autorytatywna (osoba):
Identyfikatory zewnętrzne:
Kategorie:
- Absolwenci Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie
- Członkowie Polskiej Akademii Filmowej
- Członkowie Stowarzyszenia Filmowców Polskich
- Laureaci Oscara za najlepszą scenografię
- Laureaci Platynowych Lwów za całokształt twórczości
- Laureaci Polskiej Nagrody Filmowej Za Osiągnięcia Życia
- Ludzie urodzeni w Warszawie
- Ocalali z Zagłady Żydów
- Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita)
- Odznaczeni Złotym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis”
- Polacy pochodzenia żydowskiego
- Polscy członkowie Europejskiej Akademii Filmowej
- Polscy scenografowie filmowi
- Polscy scenografowie teatralni
- Urodzeni w 1943