Alphonse Massamba-Débat

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Alphonse Massemba-Débat
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia

1921
N'Kollo

Data i miejsce śmierci

25 marca 1977
Brazzaville

Prezydent Konga
Okres

od 16 sierpnia 1963
do 4 września 1968

Przynależność polityczna

Narodowy Ruch Rewolucyjny

Pierwsza dama

Marie Massamba-Debat

Poprzednik

Fulbert Youlou

Następca

Marien Ngouabi

Premier Konga
Okres

od 16 sierpnia 1963
do 19 grudnia 1963

Poprzednik

Fulbert Youlou

Następca

Pascal Lissouba

Alphonse Massemba-Débat (ur. 1921, zm. 25 marca 1977) – kongijski polityk, prezydent Konga w latach 1963–68[1].

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Alphonse Massemba-Débat urodził się małej wiosce Nkolo, w pobliżu obecnego dystryktu Boko, w departamencie Pool[2]. W Brazzaville zdobył wykształcenie i zawód nauczyciela[3], szkolenie nauczycielskie odbył w szkole Edouarda Renarda w Brazzaville[2]. Od 1947 do 1959 kierował wieloma szkołami elementarnymi. Był współpracownikiem czasopisma kulturalnego „Liaison“ redagowanego z Lomanim Tchibambą i Marcelim Ibalico.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Prowadził aktywną działalność polityczną: początkowo należał do Postępowej Partii Kongijskiej (PPC), na której czele stał Jean-Félix Tchicaya[4]. Był dyrektorem gabinetu Ministra Edukacji Narodowej[2]. W 1959 roku dołączył do Związku Demokratycznego Obrony Interesów Afrykanów (UDDIA), którego przywódcą był Fulbert Youlou[2]. W latach 1959-61 pełnił stanowisko przewodniczącego Zgromadzenia Narodowego[2]. Stracił stanowisko, gdy Youlou usunął go jako zbyt niezależnego polityka[4]. Od 1961 do 1963 obejmował stanowisko ministra planowania i zaopatrzenia w rządzie Fulberta Youlou[2]. W maju 1963 złożył dymisję z rządu. Należał do lewego skrzydła partii UDDIA, przy czym uważany był za człowieka o umiarkowanych poglądach[4].

Fulbert Youlou utracił władzę 15 sierpnia 1963[2], na skutek demonstracji wspieranych przez wojsko. Komitet oficerów i przywódców związków zawodowych desygnował wówczas rząd złożony z 8 osób, którego tymczasowym premierem i ministrem obrony został Massemba-Debat[4]. Odniósł zwycięstwo w wyborach prezydenckich które odbyły się w tym samym roku. Jako prezydent reprezentował poglądy marksistowskie[1]. Został obalony w przewrocie wojskowym Mariena Ngouabiego w 1968 roku. 25 marca 1977 roku został rozstrzelany pod zarzutem uczestnictwa w nieudanej próbie kolejnego zamachu stanu[5]. Rehabilitowano go w 1991[1].

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Był żonaty z Marie Massamba-Debat[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c 1977: Alphonse Massamba-Débat, Congolese Communist. Alphonse Massemba-Débat. (ang.).
  2. a b c d e f g Marien Ngouabi : Les petits secrets d’un odieux assassinat…, web.archive.org, 27 sierpnia 2015 [dostęp 2020-08-11] [zarchiwizowane z adresu 2015-08-27].
  3. Wielka encyklopedia powszechna PWN (Tom 7/Man-Nomi), Państwowe Wydawnictwo Naukowe, Warszawa, 1966
  4. a b c d Józef i Krystyna Chałasińścy, Bliżej Afryki, Instytut Wydawniczy PAX, Warszawa, 1965, s. 394.
  5. a b congobrazzaentuinsie, www.consulatgeneralcongo.com [dostęp 2020-08-11].