Alpy Salzburskie

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Alpy Salzburskie
Masyw Dachsteinu. Hohes Kreuz (2837 m, po lewej), Torstein (2948 m, po prawej)
Masyw Dachsteinu. Hohes Kreuz (2837 m, po lewej), Torstein (2948 m, po prawej)
Najwyższy szczyt Hoher Dachstein
(2995 m n.p.m.)
Jednostka dominująca Północne Alpy Wapienne
Kontynent Europa
Państwo  Austria
 Niemcy
Alps location map (Salzburger Kalkalpen, PWN).png
Położenie na mapie Alp – przybliżony zasięg pasma według Encyklopedii PWN

Alpy Salzburskie (niem. Salzburger Kalkalpen albo Salzburger Alpen)[1] – grupa górska, część Północnych Alp Wapiennych w Austrii i Niemczech. Najwyższym jej masywem jest Dachstein ze swoją kulminacją – Hoher Dachstein (2995 m n.p.m.)[2].

Zbudowana jest głównie z dolomitów i wapieni.[3] Są tu charakterystyczne rozległe, silnie skrasowiałe wierzchowiny i przepaściste stoki. Część grupy zajmuje płaskowyż Steinernes Meer, który należy do Alp Berchtesgadeńskich[4]. Jego najwyższy punkt to Selbhorn, który osiąga 2653 m n.p.m.

Topografia[edytuj]

Encyklopedia PWN sytuuje Alpy Salzburskie w Północnych Alpach Wapiennych między przełęczą Pyhrnpass[5] na wschodzie a przełomem rzeki Großache (Tiroler Ache, Kössener Ache) na zachodzie[3].

Partizione delle Alpi[edytuj]

Alpi Salisburghesi (22) na mapie Alp z podziałem Partizione delle Alpi
Tradycyjny francusko-włoski podział Alp, Partizione delle Alpi, z 1924 (wprowadzony 1926) umieścił Alpy Salzburskie, jako      Alpi Salisburghesi (nr 22), między dolnym biegiem rzeki Ziller i Innem na zachodzie a rzekami Traun (dopływem Dunaju) i Salzabach (dopływem Anizy) na wschodzie, oraz między górnym biegiem Salzach (do St. Johann im Pongau) i górnym biegiem Anizy (do ujścia Salzabach) na południu a przedgórzem alpejskim (niem. Alpenvorland) na północy.[6]

W porównaniu z zasięgiem podawanym przez PWN podział ten rozszerza obszar Alp Salzburskich na zachód, obejmując Kaisergebirge i Alpy Kitzbühelskie; na wschodzie zaś nie włącza do nich Totes Gebirge i masywu Grimming.

SOIUSA[edytuj]

Alpi Settentrionali Salisburghesi (24) są grupą (sezione) jednostki dominującej (grande settore) Alpi Nord-orientali
Włoski podział Alp, SOIUSA, podaje nazwę grupy (sezione)       Alpi Settentrionali Salisburghesi (Salzburger Nordalpen; kod SOIUSA = II/B-24; w nieoficjalnym tłumaczeniu: Alpy Północne Salzburskie), które są cześcią (grande settore)       Alpi Nord-orientali (kod SOIUSA = II/B).[6] Najwyższym szczytem grupy w tej klasyfikacji jest Hochkönig (2941 m n.p.m.).

Alpy Salzburskie, jako Alpi Settentrionali Salisburghesi, swym zasięgiem obejmują najmniejszy obszar w zestawieniu z ich granicami w wersjach według Portalu Wiedzy PWN i Partizione delle Alpi. Pasmo w klasyfikacji SOIUSA nie obejmuje Dachsteinu, Totes Gebirge i Salzkammergut-Berge na wschodzie oraz Alp Kitzbühelskich i Kaisergebirge na zachodzie.

Podgrupy Alp Salzburskich[edytuj]

Nazwa Mapa Państwo Najwyższy
szczyt
Wysokość
(m n.p.m.)
Zdjęcie W granicach Alp Salzburskich według:
Encyklopedii PWN Partizione delle Alpi SOIUSA
Dachstein Położenie Dachsteinu na mapie Alp Flag of Austria Austria Hoher Dachstein 2995 Północne stoki Hoher Dachsteinu (2995 m n.p.m.) z lodowcem Hallstätter Gletscher tak[7] tak[a] nie
Hochkönig (Hochkönigstock) Flag of Austria Austria Hochkönig 2941 Hochkönig (2941 m n.p.m.) tak[7] tak tak
Totes Gebirge Położenie Totes Gebirge na mapie Alp Flag of Austria Austria Großer Priel 2515 Großer Priel (2515 m n.p.m.) tak[7] nie nie
Tennengebirge Położenie Tennengebirge na mapie Alp Flag of Austria Austria Raucheck 2430 Tennengebirge, po środku Raucheck (2430 m n.p.m.) tak[7][8] tak tak
Salzkammergut-Berge Flag of Austria Austria Gamsfeld 2027 Gamsfeld (2027  m n.p.m.)) tak[b][c][9] tak nie
Alpy Berchtesgadeńskie Flag of Germany Niemcy
Flag of Austria Austria
Hochkönig 2941 Hochkönig (2941 m n.p.m.) tak[b][10][4][11] tak tak
Steinernes Meer Flag of Germany Niemcy
Flag of Austria Austria
Selbhorn 2655 Selbhorn (2655 m n.p.m.) tak[7] tak tak
Hagengebirge Hagengebirge.png Flag of Germany Niemcy
Flag of Austria Austria
Großes Teufelshorn 2362 Teufelshörner (2362 m n.p.m.) tak[7] tak tak
Höllengebirge Flag of Austria Austria Großer Höllkogel 1862 Großer Höllkogel (1862 m n.p.m.) tak[7] tak nie
Loferer Steinberge Flag of Austria Austria Großes Ochsenhorn 2511 Großes Ochsenhorn (2511 m n.p.m.) tak[b] tak tak
Leoganger Steinberge Flag of Austria Austria Birnhorn 2634 Birnhorn (2634 m n.p.m.) tak[b] tak tak
Kaisergebirge Flag of Austria Austria Ellmauer Halt 2344 Ellmauer Halt (2344 m n.p.m.) nie[d] tak nie
Alpy Kitzbühelskie Flag of Austria Austria Kreuzjoch 2558 Kreuzjoch (2558 m n.p.m.) nie tak nie
Salzburger Schieferalpen Położenie Salzburger Schieferalpen na mapie Alp Flag of Austria Austria Hundstein 2117 Hundstein (2117 m n.p.m.)  ? tak tak
Chiemgauer Alpen Flag of Germany Niemcy
Flag of Austria Austria
Sonntagshorn 1961 Sonntagshorn (1961  m n.p.m.) częściowo[e] tak nie
  1. Wyłączając masyw Grimming.
  2. a b c d Pasmo jest jedną z grup Północnych Alp Wapiennych leżącą między przełęczą Pyhrnpass a przełomem rzeki Großache (zatem leży w Alpach Salburskich, mimo że Portal Wiedzy PWN nie wymienia go wprost jako podgrupy tychże).
  3. Höllengebirge, leżące według PWN w Alpach Salzburskich, są częścią Salzkammergut-Berge (w granicach tychże według podziału Alpenverein).
  4. Kaisergebirge znajdują się na zachód od przełomu rzeki Großache.
  5. Pasmo to jest przedzielone przełomem rzeki Großache, który według Portalu Wiedzy PWN jest granicą Alp Salzburskich.
Uwaga! Grupy górskie w tabeli nie wyznaczają jednoznacznie podziału Alp Salzburskich na odrębne, wykluczające się części tego pasma. Przykładowo Höllengebirge są zaliczane do Salzkammergut-Berge, a Hochkönigstock, Hagengebirge i Steinernes Meer to masywy w granicach Alp Berchtesgadeńskich (np. według podziału Alp Wschodnich Alpenverein, 1984 lub portalu SummitPost.org.).

Przypisy

  1. Główny Urząd Geodezji i Kartografii: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 24, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2014-07-16].
  2. Portal Wiedzy PWN podaje, że Hoher Dachstein to najwyższy szczyt Alp Salzburskich: Encyklopedia PWN; Geografia. [dostęp 2015-04-23].
  3. a b Portal Wiedzy PWN: Encyklopedia PWN; Geografia; Alpy Salzburskie. [dostęp 2015-04-25].
  4. a b Według portalu SummitPost.org Alpy Berchtesgadeńskie rozciągają się od Salzburga i Bad Reichenhall na północy do Bischofshofen i Saalfelden na południu: www.summitpost.org/berchtesgaden-alps. [dostęp 2015-04-30].
  5. Główny Urząd Geodezji i Kartografii wymienia tylko endonim Pyhrnpass: Nazewnictwo geograficzne świata. Zeszyt 12. Europa, Część II, s. 25, Komisja Standaryzacji Nazw Geograficznych poza Granicami Rzeczypospolitej Polskiej przy Głównym Geodecie Kraju, Warszawa, 2010. [dostęp 2015-04-25].
  6. a b Sergio Marazzi: La “Suddivisione orografica internazionale unificata del Sistema Alpino” (SOIUSA) (wł.). Fioridimontagna.it. [dostęp 2016-04-02].
  7. a b c d e f g Położenie tej podgrupy górskiej w Alpach Salzburskich za Portalem Wiedzy PWN: Encyklopedia PWN; Geografia; Alpy Salzburskie. [dostęp 2015-04-23].
  8. Według Portalu Wiedzy PWN masyw Tennengebirge znajduje się w Alpach Salzburskich (hasła: Eisriesenwelt, Schneeloch): Encyklopedia PWN; Geografia. [dostęp 2014-07-16].
  9. Portal Wiedzy PWN umieszcza Salzkammergut w północnej części Alp Salzburskich: Encyklopedia PWN; Geografia; Salzkammergut. [dostęp 2015-04-25].
  10. Według PWN miejscowość Bad Reichenhall leży w Alpach Salzburskich: Encyklopedia PWN; Geografia; Reichenhall, Bad. [dostęp 2015-04-30].
  11. PWN podaje, że Berchtesgaden znajduje się w Alpach Salzburskich: Encyklopedia PWN; Geografia; Berchtesgaden. [dostęp 2015-04-30].