Amadeusz IX Sabaudzki

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Amadeusz IX Błogosławiony
Amédée IX de Savoie Bienheureux
ilustracja
wizerunek herbu
książę Sabaudii
Okres panowania od 1465
do 30 marca 1472
Poprzednik Ludwik I Sabaudzki
Następca Filibert I Myśliwy
Dane biograficzne
Dynastia sabaudzka
Data i miejsce urodzenia 1 lutego 1435
Thonon-les-Bains (Sabaudia)
Data i miejsce śmierci 30 marca 1472
Vercelli
Ojciec Ludwik I Sabaudzki
Matka Anna de Lusignan
Rodzeństwo Ludwik,
Jan,
Maria (ur. 1437),
Filip II,
Małgorzata,
Piotr,
Karolina,
Aimone,
Jakub,
Agnieszka,
Jan Ludwik,
Maria (ur. 1448),
Bona,
Jakub,
Anna,
Franciszek
Żona Jolanta de Valois
Dzieci Ludwik,
Anna,
Karol,
Ludwika z Sabaudii,
Filibert I Myśliwy,
Maria,
Bernard,
Karol I Wojownik,
Jakub Ludwik,
Jan Klaudiusz Galeaz
Odznaczenia
Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty)
Błogosławiony
Amadeusz IX Sabaudzki
książę
Antoine de Lohny Amedeo IX.jpg
Czczony przez katolicki
Data beatyfikacji 1677
przez Innocentego XI
Wspomnienie 30 marca
Patron panujących oraz rodzin

Amadeusz IX Sabaudzki (ur. 1 lutego 1435 w Thonon-les-Bains, zm. 30 marca 1472 w Vercelli) – książę Sabaudii i Piemontu, hrabia Aosty i Maurienne (1465-1472), błogosławiony Kościoła katolickiego[1].

Biografia[edytuj]

Amadeusz IX był najstarszym synem Ludwika I z dynastii sabaudzkiej i Anny de Lusignan, księżniczki Cypru i Jerozolimy, córki króla Janusa. Znany był ze swojej miłości i troski o ubogich, początkowo chciał wstąpić do stanu duchownego. Kiedy w 1471 roku jego stan pogorszył się ze względu na epilepsję, faktyczna władza przeszła w ręce jego żony, która została regentką po jego śmierci rok później. Poświęcił się wówczas działalności charytatywnej. Umierając w wieku zaledwie 37 lat, powiedział do poddanych na łożu śmierci: "Bądźcie sprawiedliwi, kochajcie potrzebujących i biednych, a Pan da pokój waszemu krajowi". Pochowano go w katedrze w Vercelli, gdzie do dziś znajdują się jego relikwie[1].

Małżeństwo i potomstwo[edytuj]

W 1452 ożenił się z Jolantą de Valois (1434-1478), księżniczką francuską, córką Karola VII. Para miała 10 dzieci[2]:

  1. Ludwik (ur. i zm. 1453)
  2. Anna (1455-1480), żona Fryderyka, króla Neapolu
  3. Karol (1456-1471), książę Piemontu
  4. Ludwika (1462-1503), żona Hugona de Chalon, pana Orbe, błogosławiona
  5. Filibert I Myśliwy (1465-1482), książę Sabaudii
  6. Maria (zm. 1511), żona (1) Filipa, margrabiego Baden-Hachberg (2) Jacques'a d'Assay, pana Le Plessis
  7. Bernard (ur. i zm. 1467)
  8. Karol I Wojownik (1468-1490), książę Sabaudii
  9. Jakub Ludwik (1470-1480), markiz Gex, mąż Luizy
  10. Jan Klaudiusz Galeaz (ur. i zm. 1472)

Kult[edytuj]

Amadeusz IX został beatyfikowany w 1677 przez papieża Innocentego XI.

Jego wspomnienie obchodzone jest w Kościele katolickim w dies natalis (30 marca).

Jest patronem panujących oraz rodzin[1].

W ikonografii często ukazuje się go, jako księcia rozdającego jałmużnę z napisem Diligite pauperes, 'kochaj ubogich'[3].

Ordery[edytuj]

Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) Najwyższy Order Zwiastowania Najświętszej Marii Panny (Order Annuncjaty) kawaler, a od 1465 Wielki Mistrz Zakonu Łańcucha (pierwotna nazwa orderu)[4]

Rodowód[edytuj]

 
 
 
 
 
Amadeusz VI Zielony Hrabia
 
 
Amadeusz VII Czerwony Hrabia
 
 
 
 
 
 
Bonne Burbon
 
 
Amadeusz VIII (antypapież Feliks V)
 
 
 
 
 
 
Jan Walezjusz
 
 
Bona z Berry
 
 
 
 
 
 
Joanna z Armagnac
 
 
Ludwik I Sabaudzki
 
 
 
 
 
 
Jan II Dobry Walezjusz
 
 
Filip II Śmiały
 
 
 
 
 
 
Bonna Luksemburska
 
 
Maria Burgundzka
 
 
 
 
 
 
Ludwik II z Male
 
 
Małgorzata III Flandryjska
 
 
 
 
 
 
Małgorzata Brabancka
 
Amadeusz IX Sabaudzki
 
 
 
 
 
Hugo IV Cypryjski
 
 
Jakub I Cypryjski
 
 
 
 
 
 
Alicja z Ibelinu
 
 
Janus Cypryjski
 
 
 
 
 
 
Filip Brunszwicki-Grubenhagen
 
 
Helvis Brunszwicka-Grubenhagen
 
 
 
 
 
 
Helvis z Dampierre
 
 
Anna z Lusignan
 
 
 
 
 
 
Jakub Burbon
 
 
Jan I Burbon
 
 
 
 
 
 
Joanna z Chatillon
 
 
Karolina Burbon
 
 
 
 
 
 
Jan VI z Vendôme
 
 
Katarzyna z Vendôme
 
 
 
 
 
 
Joanna z Ponthieu
 

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. a b c Błogosławiony Amadeusz IX Sabaudzki, książę. Internetowa Liturgia Godzin, brewiarz.pl. [dostęp 2014-10-28].
  2. Genealogia dynastyczna. Polski serwis genealogiczny. [dostęp 2014-10-29].
  3. Alpejski książę – bł. Amadeusz IX Sabaudzki. wiara.pl, 2009-03-30. [dostęp 2014-10-29].
  4. Federico Bona: I Cavalieri dell'Ordine Supremo del Collare o della Santissima Annunziata (wł.). W: Blasonario subalpino [on-line].