Amalgamat stomatologiczny

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Amalgamat stomatologicznyamalgamat rtęci ze srebrem, cyną, miedzią, kadmem oraz niekiedy cynkiem, stosowany w stomatologii jako wypełnienie, głównie w ubytkach klasy I, II i V. Obecnie notuje się odchodzenie od stosowania amalgamatu w stomatologii z uwagi na względy estetyczne (metaliczny kolor wypełnienia kontrastuje z tkanką zęba), narażenie lekarzy i pacjentów na kontakt z toksyczną rtęcią oraz ze względów środowiskowych (emisja rtęci do atmosfery wskutek kremacji zwłok ludzkich).

Wypełnienie zęba amalgamatem

Ocena materiału[edytuj | edytuj kod]

Zalety[edytuj | edytuj kod]

  • wytrzymałość - największa wśród wypełnień, większa od szkliwa (odporność na ściskanie po dniu od założenia - powyżej 400 MPa)
  • duża łatwość zakładania w ubytku (możliwość kondensowania)
  • rozszerzanie przy twardnieniu - niskie ryzyko próchnicy wtórnej
  • wysoka trwałość (30, a nawet do 40 lat)
  • nietoksyczny dla miazgi ani dziąsła

Wady[edytuj | edytuj kod]

  • brak wiązania materiału ze szkliwem i zębiną (adhezja)
  • wymagają nadania ubytkowi kształtu retencyjnego (podcięć) w obrębie zdrowych tkanek zęba w celu utrzymania się w nim materiału
  • nieodpowiednia barwa
  • możliwość przebarwień zębów
  • bardzo dobre przewodnictwo ciepła - powoduje, że może być odczuwany ból przy przyjmowaniu bardzo gorących lub zimnych posiłków
  • wymaga zastosowania cementu jako podkładu
  • oddziaływanie elektrochemiczne pomiędzy różnymi metalami w jamie ustnej zawartymi w wypełnieniu oraz w protezie dentystycznej

Toksyczność[edytuj | edytuj kod]

Co pewien czas podnoszone są głosy o toksyczności amalgamatu jako wypełnienia stomatologicznego, które mają swoich zwolenników i przeciwników (tzw. wojny amalgamatowe).

Najbardziej podatni na szkodliwe działanie niezwiązanej rtęci są stomatolodzy, gdyż mają oni najbliższy i najdłuższy kontakt z oparami tego pierwiastka (podczas rozrabiania i zakładania materiału rtęć występuje częściowo w postaci niezwiązanej z metalami). Aby ograniczyć możliwość negatywnych skutków dla pacjenta i stomatologa w czasie zakładania wypełnienia obecnie stosuje się amalgamaty kapsułkowane, zmniejszając narażenie na kontakt z rtęcią[potrzebny przypis].

Badania z 2008 roku wykazały, że MRI i używanie telefonów komórkowych prowadzi do zwiększenia stężenia rtęci w ślinie i moczu osób posiadających wypełnienia amalgamatowe o ok. 25% w stosunku do osób niepoddanych działaniu ww. czynników[1]. Wyniki te opublikowane zostały w czasopiśmie Pakistan Journal of Biological Sciences spoza listy filadelfijskiej.

Amalgamat jest uznawany przez FDA i SCENIHR za bezpieczny dla dorosłych i dzieci powyżej szóstego roku życia[2][3].

W roku 2017 Parlament Europejski przyjął tzw. Konwencję z Minamaty o ograniczeniu stosowania rtęci, zgodnie z którą należy m.in. stopniowo wycofać stosowanie wypełnień amalgamatowych[4]. Do 2030 r. mają one zostać całkowicie wycofane z użycia w dentystyce w Unii Europejskiej[5].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. S.M.J. Mortazavi, E. Daiee, A. Yazdi, K. Khiabani, A. Kavousi, R. Vazirinejad, B. Behnejad, M. Ghasemi, M. Balali Mood. Mercury Release from Dental Amalgam Restorations after Magnetic Resonance Imaging and Following Mobile Phone Use. „Pakistan Journal of Biological Sciences”. 11 (8), s. 1142-1146, 2008. DOI: 10.3923/pjbs.2008.1142.1146 (ang.). 
  2. Scientific Committee on Emerging and Newly Identified Health Risks: Final opinion on dental amalgam. [dostęp 2017-12-08].
  3. Agencja Żywności i Leków: About Dental Amalgam Fillings (ang.). [dostęp 2017-12-08].
  4. Decyzja Rady (UE) 2017/939 z dnia 11 maja 2017 r. w sprawie zawarcia w imieniu Unii Europejskiej Konwencji z Minamaty w sprawie rtęci (Dz. Urz. UE L 142 z 11.05.2017).
  5. Parlament Europejski za ograniczeniem stosowania rtęci. www.infodent24.pl, 2017-03-05. [dostęp 2018-02-18].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Robert G. Craig, John M. Powers, John C. Wataha Dental materials. Properties and manipulation Wydawnictwo Mosby Inc., 2000 ​ISBN 0-323-00512-8​; polskie wydanie Materiały stomatologiczne pod redakcją Honoraty Limanowskiej-Shaw, Wydawnictwo Medyczne Urban & Partner, Wrocław 2000 ​ISBN 83-87944-56-4

Star of life.svg Zapoznaj się z zastrzeżeniami dotyczącymi pojęć medycznych i pokrewnych w Wikipedii.