Ambasada Niemiec w Polsce

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ambasada Niemiec w Polsce
Deutsche Botschaft Polen
Ambasada Republiki Federalnej Niemiec
Ambasada Niemiecka
Botschaft der Bundesrepublik Deutschland Polen
Logo
Ilustracja
budynek ambasady Niemiec przy ul. Jazdów
Państwo  Polska
Data utworzenia 1918, 1920, 1949 (NRD), 1972 (RFN)
Ambasador Rolf Nikel
Stały Zastępca Ambasadora, Minister Pełnomocny Joachim Bleicker
Zatrudnienie 39+
Adres
ul. Jazdów 12
00-467 Warszawa
Położenie na mapie Warszawy
Mapa lokalizacyjna Warszawy
Ambasada Niemiec w Polsce
Ambasada Niemiec w Polsce
Położenie na mapie Polski
Mapa lokalizacyjna Polski
Ambasada Niemiec w Polsce
Ambasada Niemiec w Polsce
Położenie na mapie województwa mazowieckiego
Mapa lokalizacyjna województwa mazowieckiego
Ambasada Niemiec w Polsce
Ambasada Niemiec w Polsce
Ziemia52°13′23,56″N 21°01′42,36″E/52,223211 21,028433
Strona internetowa
Pałac Branickich - b. siedziba konsulatu Niemiec (1829)
Kamienica Ławrynowicza - b. siedziba przedstawicielstwa Niemiec w al. Ujazdowskich 22 (1920)
Pałac Chodkiewiczów, siedziba przedstawicielstw niemieckiej agencji Germany Trade and Invest oraz niemieckiej centrali turystyki DZT w przy ul. Miodowej
Pałac Karnickich, siedziba Niemieckiego Instytutu Historycznego w al. Ujazdowskich
ul. Stolarska w Krakowie.
Po lewej Konsulaty Generalne: Stanów Zjednoczonych i Niemiec.
b. siedziba Konsulatu Niemiec w Krakowie w 1938 r. w budynku Feniksa
b. siedziba Konsulatu Niemiec w Katowicach przy ul. Sokolskiej (1938)
b. siedziba Konsulatu Niemiec w Toruniu przy ul. Bydgoskiej (1922–1939)
tzw. Dom Indyjski (India House), b. siedziba ambasady NRD (1954-1956) w al. Róż
b. siedziba Ambasady NRD w al. I Armii WP 2-4, obecnie al. Szucha (1956–1990)
b. siedziba Przedstawicielstwa Handlowego NRD w Katowicach przy ul. Opolskiej 15
b. siedziba konsulatu niemieckiego we Lwowie w willi „Palatin” przy ul. Gołębiej 12, ob. Glibowa (1897)
b. siedziba konsulatu niemieckiego we Lwowie przy ul. Mochnackiego 19, ob. Drahomanowa (1900-1914)

Ambasada Niemiec w Polsce, Ambasada Republiki Federalnej Niemiec, Ambasada Niemiecka (niem. Deutsche Botschaft Polen, Botschaft der Bundesrepublik Deutschland Polen) – niemiecka placówka dyplomatyczna mieszcząca się w Warszawie przy ul. Jazdów 12.

Podział organizacyjny[edytuj | edytuj kod]

Historia[edytuj | edytuj kod]

Okres do I wojny światowej[edytuj | edytuj kod]

W ramach bilateralnych stosunków Niemiec z Rosją m.in. funkcjonował konsulat generalny tego kraju w Warszawie, w Pałacu Branickich przy ul. Podwale 497, obecnie 3-5 (1829), ul. Królewskiej 19 (1869-1881), obiekt nie istnieje, w kamienicy księżnej Zofii Światopełk - Czetwertyńskiej przy ul. Mazowieckiej 11 (1883-1887), ul. Niecałej 8 (1888-1896)[1], w kamienicy Braci Hoserów w ul. Jerozolimskiej 45 (1900-1905), obecnie nr 51, ul. Jasnej 1 (1909-1911), w nieistniejącym obecnie budynku na miejscu, którego następnie w latach 1912-1917 wybudowano popularny „Dom pod Orłami”. Kolejnym adresem była kamienica braci Arona i Izraela Bachrachów przy ul. Jasnej 11 róg ul. Świętokrzyskiej 36 (1912-1914)[2].

Funkcjonowały też w Warszawie przedstawicielstwa jeszcze trzech innych niemieckich podmiotów państwowych -

  • konsulat generalny Saksonii/Saksonii-Weimaru w budynku Rosyjskiego Towarzystwa Ubezpieczeń Kapitałów i Dochodów/Towarzystwa Ubezpieczeń „Życie” przy ul. Miodowej 11-13 (1857-1870), obecnie nie istnieje,
  • konsulat Bawarii (1829, 1869–1871[3]), adres jw.
  • konsulat Wirtembergii (1822, 1858).

Konsulaty Niemiec funkcjonowały też:

  • w Gdańsku:
    • konsulat Bawarii (1880-1883) przy Ankerschmiedegasse 9, ob. ul. Kotwiczników (1880)
    • konsulat Bremy (1852-1858, 1867-1880, 1883) przy Langgasse 50, ob. ul. Długa (1867), Kohlenmarkt 11, ob. Targ Węglowy (1870-1876), Hundegasse 77, ob. ul. Ogarnej (1878-1880)
    • konsulat Hamburga (1857-1876) przy Heilige-Geist-Gasse 43, ob. ul. św. Ducha (1867), Heilige-Geist-Gasse 78 (1870-1876)
    • konsulat generalny Hanoweru (1813-1831, 1837, 1844, 1858) przy Hundegasse 63, ob. Ogarna (1813-1831), Wollwebergasse 1996, ob. ul. Tkacka (1839), Langgarten 209, ob. ul. Długie Ogrody (1844),
    • konsulat Meklemburgii-Schwerina (1848-1858, 1867-1905) przy Jopengasse 18, ob. ul. Piwnej (1867), Heilige-Geist-Gasse 73 ob. ul. św. Ducha (1870-1876), Jopengasse 18, w siedzibie firmy G.F. Focking (1878-1905)
    • konsulat Oldenburga (1843-1905) przy Jopengasse 609, ob. ul. Piwna 27 (1844), Neugarten 22, ob. ul. Nowe Ogrody (1867), Brotbänkergasse 6, ob. ul. Chlebnicka (1870-1876), Vorstädtischer Graben 41, ob. ul. Podwale Przedmiejskie (1878), Heilige-Geist-Gasse 54, ob. ul. św. Ducha (1880-1884), Heilige-Geist-Gasse 91 (1890), Jäschkentaler Weg 19b, ob. ul. Jaśkowa Dolina (1902-1903), przy Jäschkentaler Weg 34, ob. ul. Jaśkowa Dolina 42 (1904-1905)
    • rezydentura Prus (1740-1810) przy Frauengasse 11, ob. ul. Mariacka (1808-)
    • rezydentura Saksonii i Księstwa Warszawskiego (1697-1824) przy Langgasse 41, ob. ul. Długa (1809-)
  • we Lwowie: w willi „Palatin” z 1875 (proj. Edmund Köhler) przy ul. Gołębiej 12 (1897), ob. Глібова/Glibowa, w budynku z 1848 przy ul. Mochnackiego 19 (1900-1914), ob. Драгоманова/Drahomanowa.

Okres międzywojenny[edytuj | edytuj kod]

"Pierwsze” stosunki dyplomatyczne w okresie międzywojennym nawiązano 21 listopada 1918, w niecały miesiąc - 15 grudnia 1918 je zawieszając, zaś siedziba poselstwa mieściła się w hotelu Bristol (1918)[4]. Po ich reaktywacji, od 1920 Niemcy utrzymywały swoje przedstawicielstwo, początkowo w kamienicy Władysława Ławrynowicza w al. Ujazdowskich 22, następnie w pałacyku Klary Dillenius (proj. Franciszek Brauman) przy ul. Piusa XI 17, obecnie ul. Pięknej (1923[5]-). Zmiana jego rangi na ambasadę nastąpiła w 1934. W 1939 obiekt niefortunnie został zbombardowany przez niemiecką Luftwaffe. W miarę postępu aneksji Polski, władze niemieckie rozpoczęły proces likwidacji swoich placówek dyplomatyczno-konsularnych, przekształcając je w tzw. urzędy likwidacyjne niemieckiego MSZ (Abwicklungsstellen des AAmtes), kończąc go likwidacją Ambasady w maju 1940.

W okresie Wojny polsko-bolszewickiej, w sytuacji zagrożenia zajęcia Warszawy, personel poselstwa był ewakuowany okresowo (od początku sierpnia 1920) do Poznania.

W okresie międzywojennym Niemcy utrzymywały konsulaty:

Do kwietnia 1940 konsulaty uległy likwidacji - w Byd­goszczy, Poznaniu, Katowicach, Cieszynie i Gdyni (do listopada 1939), we Lwowie (w grudniu 1939)[7], w Toruniu i Łodzi (w styczniu 1940), w Krakowie (w kwietniu 1940).

Realia historyczne po 1945 wykreowały dwa niezależne podmioty prawa międzynarodowego - RFN i NRD.

Okres Niemieckiej Republiki Demokratycznej[edytuj | edytuj kod]

Bilateralne stosunki dyplomatyczne z NRD nawiązano w 1949 na szczeblu misji dyplomatycznych, od 1953 - ambasad. Początkowo przedstawicielstwo chciano umieścić w spalonym w 1939 Pałacu Kronenberga na rogu pl. Małachowskiego z ówczesnym pl. Zwycięstwa, zaś na początku lat 60. planowano zbudować w tym miejscu ambasadę Francji, lecz i do tego nie doszło, a ostatecznie w tym miejscu powstał hotel Sofitel Victoria. Powstał też projekt (proj. Hans Kurthaus z Berlina) budowy ambasady NRD przy pl. Krasińskich naprzeciwko Pałacu Krasińskich, gdzie pomieszczono ostatecznie Gmach Sądu Najwyższego. Do realizacji tych projektów nie doszło, i w latach 1954[8]-1956[9] kraj ten utrzymywał swoją ambasadę w al. Róż 3; wydział handlowy pomieszczono przy ul. Litewskiej 6. Następnie ambasadę ulokowano przy ówczesnej al. I Armii Wojska Polskiego 2-4 (obecnie al. Szucha) (1956–1990), w gmachu zajmowanym wcześniej przez ambasadę ZSRR.

W okresie 1980-1990 działała w siedzibie ambasady Grupa Operacyjna Warszawa (Operativgruppe Warschau) Ministerstwa Bezpieczeństwa Państwowego NRD Stasi (Ministerium für Staatssicherheit - MfS)[10].

Władze NRD utrzymywały cztery konsulaty -

  • w Gdańsku (Konsulat Generalny od 1962), al. Zwycięstwa 23
  • Krakowie (KG),
  • Szczecinie (w latach 1974-1990, początkowo K, ostatnio KG) przy ul. Królowej Korony Polskiej 31, i
  • Wrocławiu (K od 1958, KG od 1972) w „Haase-Villa” z 1899 (proj. Otto March) przy ul. Podwale 76, w której wiele lat wcześniej miał m.in. siedzibę konsulat Włoch (1913-1915), zaś obecnie konsulat RFN,
  • również Oddział Wydziału Polityczno-Handlowego Ambasady w Katowicach przy ul. Liebknechta 15 (1990), obecnie ul. Opolska.

W latach 1957-1990 funkcjonował Ośrodek Kultury i Informacji NRD (Kultur- und Informationszentrum) przy ul. Świętokrzyskiej 18, znany też jako DDR-Kulturzentrum, również w Krakowie przy ul. Stolarskiej 13 (1969-1990).

Okres Republiki Federalnej Niemiec[edytuj | edytuj kod]

Proces rozwijania stosunków z RFN postępował wolniej. W 1963 utworzono najpierw przy ul. Dąbrowieckiej 30 zachodnioniemieckie przedstawicielstwo handlowe (Handelsvertretung), które przekształcono w misję handlową (Handelsmission), a po nawiązaniu stosunków dyplomatycznych w 1972 - w ambasadę (Botschaft). Nieopodal, przy ul. Katowickiej 31 funkcjonowały dział wizowy i referat prawno-konsularny, zaś przy ul. Walecznych 10 referat prawno-konsularny oraz referat ekonomiczny. Rosnąca współpraca pomiędzy obydwoma państwami była powodem wybudowania w latach 2005-2007 nowej placówki dyplomatycznej przy ul. Jazdów 12 (proj. Holger Kleine Architekten).

Przy Ambasadzie USA funkcjonowało udzielające wiz do RFN Biuro Przepustek do Niemiec (Travel Permit Office for Germany), początkowo przy ul. Pięknej 3 (1951[11]-1955[12]), następnie przy ul. Jezuickiej 2 (1964).

W 1990 powołano placówki konsularne RFN w Gdańsku (KG) i Wrocławiu (KG), w 1991 - w Krakowie (KG) oraz w 1992 - w Opolu (wicekonsulat), któremu w 2008 podwyższono status na konsulat w Opolu. W Gdańsku i Wrocławiu umieszczono je w budynkach dotychczasowych konsulatów b. NRD.

Pamiątką z okresu istnienia ambasady na terenie Saskiej Kępy jest instalacja Przez Warszawę ku Wolności upamiętniająca ewakuację obywateli NRD na Zachód[13], odsłonięta w 2010 roku[14].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Karol Romer: Zagraniczny korpus dyplomatyczny w Polsce, [w:] Dziesięciolecie Polski Odrodzonej 1918-1928, IKC, Kraków/Warszawa 1928, s. 249-260
  • Rocznik służby zagranicznej RP, MSZ, Warszawa 1938
  • Tadeusz Kur: Rezydencje dyplomatyczne w krajobrazie Warszawy, Stolica 1961, nr. 29/30, s. 6-7
  • Edward Józef Pałyga: Warszawski korpus dyplomatyczny w okresie międzywojennym, [w:] Warszawa II Rzeczypospolitej 1918–1939, PWN, Warszawa 1973
  • Marek Masnyk, Ryszard Kaczmarek: Konsulaty na pograniczu polsko - niemieckim i polsko - czechosłowackim w latach 1918–1939, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2004, s. 206, ​ISBN 83-226-1334-2
  • Tomasz Rabant: Antypolska działalność niemieckiej służby dyplomatycznej i konsularnej w Polsce w przededniu II wojny światowej oraz jej ewakuacja i likwidacja, Pamięć i Sprawiedliwość 5/1/2006 (9), s. 199-215
  • Stosunki dyplomatyczne Polski. Informator. Tom I. Europa 1918-2006, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, Archiwum/Wydawnictwo Askon, Warszawa 2007, s. 584, ​ISBN 978-83-7452-019-5
  • Rafał Jumg: Tradycja zobowiązuje. Konsulaty w Łodzi międzywojennej, Kronika Miasta Łodzi, kwart. nr 2/2007
  • Peter Salden1: Polsko-niemieckie stosunki po drugiej wojnie światowej do r. 1956, [w:] [6]
  • Rafał Jung: Od Kesslera do Moltkego: dzieje Poselstwa i Ambasady Niemiec w Warszawie w latach 1918–1939, Wydawnictwo Ibidem, Kurowice koło Łodzi 2012, s. 375, ​ISBN 978-83-62331-15-4
  • Patryk Pleskot, Dyplomata czyli szpieg ? Działalność służb kontrwywiadowczych PRL wobec zachodnich placówek dyplomatycznych w Warszawie (1956-1989), Warszawa: IPN, 2013, s. 656, ISBN 978-83-7629-487-2.
  • Jerzy S. Majewski: Przenieś się w czasie i zajrzyj do „AmbaSSady” w 1939 r., Gazeta Wyborcza z 14 października 2013, [w:] [7]
  • Mariusz Rzeszutko: Konsulaty w Krakowie, Historia i działalność, Petrus, Kraków 2014, s. 174, ​ISBN 978-83-7720-051-3
  • książki adresowe

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. konsulat Prus
  2. Jerzy S. Majewski: Tu w kolejkach po wizy do USA stali już przed wojną, Gazeta Wyborcza z 3 września 2010, [w:] [1]
  3. Konsulate - Generaldirektion der Staatlichen Archive Bayerns, gda.bayern.de [dostęp 2017-11-15] (niem.).
  4. Leon Grosfeld: Misja hrabiego Kesslera w Warszawie (20 listopada–15 grudnia 1918 r.), Dzieje Najnowsze, Rocznik II – 1970, 1 [2]
  5. Liste du corps diplomatique à Varsovie en Juillet 1923
  6. Grzegorz Hryciuk: Stosunki polsko-ukraińskie w ocenie konsulatu niemieckiego we Lwowie w 1939 roku, Toruńskie Studia Międzynarodowe NR 1 (2) 2009, [w:] [3]
  7. konsulat działał do 1940 według Friedrich Katzmann: Rozwiązanie kwestii żydowskiej w dystrykcie Galicja, IPN Warszawa 2001, s. 20, [w:] [4]
  8. Spis telefonów województwa warszawskiego i m. st. Warszawy na rok 1954
  9. Spis telefonów w m. st. Warszawy i województwa warszawskiego : rok 1956/57
  10. Grupa Operacyjna Warszawa - Stasi w Polsce, [w:] [5]
  11. Spis telefonów Warszawskiego Okręgu Poczty i Telekomunikacji na rok 1951
  12. Spis telefonów województwa warszawskiego i m. st. Warszawy : rok 1955/56
  13. Warszawa była ich bramą do wolności. Niemcy chcą podziękować Polakom. tvnwarszawa.tvn24.pl, 2014-04-12. [dostęp 29 października 2017].
  14. Odsłonili pomnik na terenie Ambasady Niemiec. zw.com.pl, 2010-10-07. [dostęp 29 października 2017].