Ameiva

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ameiva[1]
Meyer, 1795[2]
Przedstawiciel rodzaju – Ameiva fuscata
Przedstawiciel rodzaju – Ameiva fuscata
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada zauropsydy
Rząd łuskonośne
Nadrodzina Gymnophthalmoidea
Rodzina tejowate
Rodzaj Ameiva
Typ nomenklatoryczny

Ameiva americana Meyer, 1795 (= Lacerta ameiva Linnaeus, 1758)

Synonimy
Gatunki

zobacz opis w tekście

Ameivarodzaj jaszczurki z rodziny tejowatych (Teiidae).

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Ameryce Środkowej, na Małych Antylach i w Ameryce Południowej[5].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Ameiva: nazwa Ameiva pochodzi od wymarłego języka tupi, wprowadzona do nowożytnej literatury przez Georga Marggrafa[6]. Mimo że nazwa ta nie występuje w dostępnych słownikach języków tupi, spekuluje się że pochodzi od skróceniem dwóch słów Tupi: „ambere” i „aíba” oznaczających „jaszczurki, które nie nadają się do jedzenia” („aimbere” lub „ambere” "ten, który się wije" oraz „aíba” „coś, co nie jest dobre do zjedzenia”). Marggraf mógł usłyszeć w 1640 roku od brazylijskich tubylców „amberé - aíba” co oznaczało „wijące się, niejadalne jaszczurki”[6].
  • Cnemidotus: gr. κνημιδωτος knēmidōtos „z sztylpami na”[7]. Gatunek typowy: Lacerta ameiva Linnaeus, 1758.
  • Pachylobronchus: gr. παχυλος pakhulos „grubawy”[8]; βρογχος bronkhos „gardło”[9]. Gatunek typowy: Lacerta ameiva Linnaeus, 1758.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą następujące gatunki[5]:

Harvey i współpracownicy (2012) przenieśli do odrębnych rodzajów szereg gatunków zaliczanych we wcześniejszych publikacjach do rodzaju Ameiva. Autorzy przenieśli gatunek Ameiva vittata do rodzaju Contomastix, gatunek A. edracantha do rodzaju Medopheos, a gatunki A. anomala, A. bridgesii, A. chaitzami, A. festiva, A. leptophrys, A. niceforoi,, A. orcesi, A. quadrilineata, A. septemlineata i A. undulata – do rodzaju Holcosus[13]. Ponadto Harvey i współpracownicy wydzielają z gatunku A. bifrontata odrębny gatunek Ameiva concolor[13].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ameiva, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. F.A.A. Meyer: Synopsis reptilium : novam ipsorum sistens generum methodum: nec non Gottingensium huius ordinis animalium enumerationem. Gottingae: Vandenhoek et Ruprecht, 1795, s. 27. (łac.)
  3. J.G. Wagler. Conspegtus systematis amphibiorum. „Isis von Oken”. 21, s. 860, 1828 (niem.). 
  4. J.G. Wagler. Deutung der in Seba's Thesauro rerum naturalium T. 1. et. 2. enthaltenen Abbildungen von Lurchen, mit kritische Bemerkungen. „Isis von Oken”. 26, s. 891, 1833 (niem.). 
  5. a b P. Uetz & J. Hallermann: Genus: Ameiva (ang.). The Reptile Database. [dostęp 2019-02-11].
  6. a b N.F. Angeli. On ‘lost’ indigenous etymological origins with the specific case of the name Ameiva. „ZooKeys”. 748, s. 151–159, 2018. DOI: 10.3897/zookeys.747.21436 (ang.). 
  7. Jaeger 1944 ↓, s. 54.
  8. Jaeger 1944 ↓, s. 159.
  9. Jaeger 1944 ↓, s. 35.
  10. Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 390. ISBN 83-01-14344-4.
  11. a b c G.N. Ugueto & M.B. Harvey. Revision of Ameiva ameiva Linnaeus (Squamata: Teiidae) in Venezuela: recognition of four species and status of introduced populations in Southern Florida, USA. „Herpetological Monographs”. 25 (1), s. 113–170, 2011. DOI: 10.1655/HERPMONOGRAPHS-D-10-00007.1 (ang.). 
  12. L.G. Giugliano, C. de Campos Nogueira, P.H. Valdujo, R.G. Collevatti & G.R. Colli. Cryptic diversity in South American Teiinae (Squamata, Teiidae) lizards. „Zoologica Scripta”. 42 (5), s. 473–487, 2013. DOI: 10.1111/zsc.12017 (ang.). 
  13. a b M.B. Harvey, G.N. Ugueto & R.L. Gutberlet, Jr: Review of teiid morphology with a revised taxonomy and phylogeny of the Teiidae (Lepidosauria: Squamata). Zootaxa 3459: 1–156, 2012. ISBN 978-1-86977-988-7. (ang.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Springfield: Charles C. Thomas, 1944, s. 1–256. (ang.)
  2. Hanna Dobrowolska: Gady. Warszawa: Państwowe Wydaw. Naukowe, 1981. ISBN 83-01-00957-8.