American Horror Story

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
American Horror Story
American Horror Story
Gatunek serialu Dramat
Horror
Dreszczowiec
Kraj produkcji  Stany Zjednoczone
Oryginalny język angielski
Twórcy Ryan Murphy
Brad Falchuk
Główne role Evan Peters
Sarah Paulson
Jessica Lange
Denis O’Hare
Kathy Bates
Angela Bassett
Lily Rabe
Frances Conroy
Taissa Farmiga
Emma Roberts
Lady Gaga
Connie Britton
Dylan McDermott
Zachary Quinto
Finn Wittrock
Wes Bentley
Cuba Gooding Jr.
Muzyka tytułowa „American Horror Story Theme”
Cesar Davila-Irizarry
Charlie Clouser
Liczba odcinków 73
Liczba serii 6
Lista odcinków
Produkcja
Produkcja 20th Century Fox Television
Ryan Murphy Productions
Brad Falchuk Teley-Vision
Muzyka James S. Levine
Mac Quayle
Czas trwania odcinka 39–73 minut
Pierwsza emisja
Stacja telewizyjna FX
Kraj oryginalnej emisji  Stany Zjednoczone
Lata emisji od 2011
Data premiery 5 października 2011
Oficjalna strona serialu

American Horror Storyamerykański serial telewizyjny z elementami dramatu, horroru i dreszczowca. Realizowany w formie antologii, co oznacza, że każda z sześciu powstałych dotychczas serii stanowi samodzielny miniserial z oddzielną historią, niepowiązaną (lub powiązaną bardzo nieznacznie) z pozostałymi. Wspólnym elementem serii jest obsada – większość z niej pojawiła się w kilku seriach, przeważnie w różnych rolach.

Serial został stworzony przez Ryana Murphy'ego i Brada Falchuka. W Stanach Zjednoczonych jest emitowany przez stację telewizyjną FX, a w Polsce przez Fox. Premiera serialu odbyła się 5 października 2011 roku (w Polsce 12 listopada tego samego roku) i od tej pory każda seria jest emitowana w kolejnym jesiennym sezonie. Aktualnie FX emituje szóstą serię, zaś w 2017 roku odbędzie się premiera siódmej, która została przez stację zamówiona. Serial jest produkowany przez 20th Century Fox Television. Główną obsadę, która pojawiła się w kilku lub wszystkich seriach, stanowią: Evan Peters, Sarah Paulson, Jessica Lange, Denis O’Hare, Lily Rabe, Frances Conroy (wszyscy od pierwszej serii), Kathy Bates, Angela Bassett (obie od trzeciej serii), Lady Gaga, Wes Bentley (oboje od piątej serii) i Cuba Gooding Jr. (w szóstej serii).

Pierwsza seria, opatrzona podtytułem Murder House, przedstawia losy rodziny Harmonów, zamieszkującej nawiedzony przez duchy dom. Druga seria, Asylum, skupia się na pracownikach i pacjentach prowadzonego przez zakonnice szpitalu psychiatrycznego. Trzecia seria, Sabat (tytuł oryginalny: Coven), opowiada historię współczesnych potomkiń sabatu wiedźm. Czwarta seria, Freak Show, przedstawia złożoną z dziwadeł trupę cyrkową. Akcja piątej serii, Hotel, odbywa się w nawiedzonym hotelu Cortez. Szósta seria, Roanoke, przedstawia losy bohaterów prześladowanych przez duchy mieszkańców zaginionej kolonii Roanoke.

Serial zebrał pozytywne recenzje i zdobył prawie 60 nagród. Szczególnie doceniona przez krytykę została Jessica Lange, która za swoją rolę zgarnęła dwie nagrody Emmy, Złoty Glob i Nagrodę Gildii Aktorów Ekranowych. Ponadto, serial był czterokrotnie nominowany do Emmy w kategorii najlepszego miniserialu i trzykrotnie do Złotego Globu dla najlepszego serialu bądź miniserialu. Co więcej, każdy odcinek zgromadził przed telewizorami podczas premiery wielomilionową publiczność (średnio od 2 do 6 milionów widzów).

Fabuła[edytuj]

Sezon 1: Murder House (2011)[edytuj]

Główna akcja odbywa się w 2011 roku. Pierwszoplanowymi bohaterami jest rodzina Harmonów: psychiatra Ben (Dylan McDermott), jego żona Vivien (Connie Britton) i nastoletnia córka Violet (Taissa Farmiga). Po tym, jak Vivien poroniła, a Ben zdradził ją ze swoją pacjentką, Hayden (Kate Mara), Harmonowie przeprowadzają się z Bostonu do Los Angeles, gdzie kupują starą, odrestaurowaną posiadłość. Jako pomoc domowa pracuje w niej Moira O'Hara (Frances Conroy). Wkrótce Harmonogiwe poznają dawnych właścicieli domu – Larry'ego Harveya (Denis O’Hare), którego połowa twarzy jest poparzona, oraz sąsiadkę, Constance Langdon (Jessica Lange), i jej córkę z zespołem Downa, Adelaide (Jamie Brewer). Violet zmaga się z depresją i rozpoczyna związek z pacjentem ojca, Tatem (Evan Peters), Larry prześladuje Bena, a Vivien zachodzi w ciążę. Harmonowie odkrywają, że ich posiadłość jest nawiedzona przez duchy wszystkich osób, które niegdyś w nim zmarły. Stopniowo okazuje się, że w kwestię nawiedzenia domu zamieszani są Langdonowie. W odcinkach są również ukazane losy poprzednich właścicieli domu, na które wpływały zamieszkujące go duchy.

Sezon 2: Asylum (2012–2013)[edytuj]

Główna akcja odbywa się w 1964 roku w szpitalu psychiatrycznym Briarcliff w Massachusetts. Jej właścicielem jest prałat Timothy Howard (Joseph Fiennes), zaś prowadzeniem placówki zajmują się zakonnica Jude Martin (Jessica Lange) i doktor Arthur Arden (James Cromwell). W skład personelu wchodzi także zakonnica Mary Eunice McKee (Lily Rabe) i psychiatra, doktor Oliver Thredson (Zachary Quinto). Akcja rozpoczyna się w momencie, gdy do Briarcliff trafia niesłusznie oskarżony o serię morderstw Kit Walker (Evan Peters). W międzyczasie dziennikarka Lana Winters (Sarah Paulson) przeprowadza wywiad z siostrą Jude, która siłą zamyka ją w szpitalu z powodu homoseksualizmu. Wśród pacjentów znajdują się także rzekoma morderczyni Grace Bertrand (Lizzie Brocheré) i nimfomanka Shelley (Chloë Sevigny). Kit, Lana, Grace i Shelley, jako zdrowi psychicznie, szukają sposobów na ucieczkę z Briarcliff. Pacjenci zmagają się z torturami siostry Jude i nieludzkimi eksperymentami w wykonaniu byłego nazisty, doktora Ardena. Oprócz tego, personel i pacjenci Briarcliff poddawani są działalności nadprzyrodzonych mocy, wpływowi diabła i porwaniom przez siły pozaziemskie.

Sezon 3: Sabat (2013–2014)[edytuj]

Akcja odbywa się w 2013 roku w Nowym Orleanie. Głównymi bohaterkami są członkinie sabatu czarownic, których XVII-wieczne przodkinie przeżyły procesy w Salem. „Najwyższą” sabatu, czyli wiedźmą posiadającą moc wszystkich Siedmiu Cudów, jest Fiona Goode (Jessica Lange). Jej córka, Cordelia Foxx (Sarah Paulson), prowadzi szkołę dla młodych czarownic, której uczennicami są: Zoe Benson (Taissa Farmiga), Madison Montgomery (Emma Roberts), Queenie (Gabourey Sidibe) i Nan (Jamie Brewer). Nastolatki przygotowują się do wyboru kolejnej „Najwyższej”, która odziedziczy tytuł po Fionie. Zoe i Madison rywalizują między sobą o względy Kyle'a Spencera (Evan Peters), którego uprzednio przywracają do życia. W odcinkach pojawiają się także wątki dwóch nieśmiertelnych kobiet – torturującej swoją służbę madame Delphine LaLaurie (Kathy Bates) oraz praktykującej voodoo Marie Laveau (Angela Bassett). W 1834 roku LaLaurie zostaje zamknięta przez Laveau w trumnie, z której odkopuje ją w 2013 roku Fiona. Delphine nie może się odnaleźć w nowej rzeczywistości, a Laveau, królowa voodoo, toczy wojnę z zakonem czarownic. Seria obejmuje także wątki: służącego czarownic, Spaldinga (Denis O’Hare), wiedźmy Misty Day (Lily Rabe), rywalizacji Fiony i członkini Rady Czarownic, Myrtle Snow (Frances Conroy), a także romansu Fiony z Katem z Nowego Orleanu (Danny Huston).

Sezon 4: Freak Show (2014–2015)[edytuj]

Akcja odbywa się w 1952 roku w miasteczku Jupiter na Florydzie. Fabuła skupia się na jednym z ostatnich freak shows, czyli trup cyrkowych, składających się z osób z deformacjami ciała, traktowanych przez społeczeństwo jako dziwolągi. Grupie przewodzi niespełniona piosenkarka Elsa Mars (Jessica Lange), która nie jest w stanie pogodzić się z podupadającą popularnością trupy. Wśród członków freak show znajdują się: bliźniaczki syjamskie Bette i Dot Tattler (Sarah Paulson), kobieta z brodą – Ethel Darling (Kathy Bates), jej cierpiący na ektrodaktylię syn Jimmy Darling (Evan Peters), siłacz Dell Toledo (Michael Chiklis) oraz jego posiadająca troje piersi żona, Desiree Dupree (Angela Bassett). Dwoje naukowców, Stanley (Denis O’Hare) i Maggie Esmeralda (Emma Roberts), chce uprowadzić któregoś z członków grupy i umieścić w muzeum jako eksponat. W międzyczasie niezrównoważony psychicznie Dandy Mott (Finn Wittrock) pragnie zostać właścicielem trupy, w czym wspiera go nadopiekuńcza matka, Gloria (Frances Conroy). W odcinkach przewijają się także wątki: prześladowań wobec bohaterów, ich wewnętrznych konfliktów, zbrodni klauna Twisty'ego (John Carroll Lynch) w obrębie Jupiter oraz marzeń Elsy o wielkiej karierze wokalnej.

Sezon 5: Hotel (2015–2016)[edytuj]

Główna akcja odbywa się w 2015 roku w Los Angeles. Wszystkie wątki skupiają się wokół hotelu Cortez, który jest nawiedzony i w którym straszą duchy osób niegdyś w nim zabitych. Przed wielu laty założył go James Patrick March (Evan Peters), który torturował gości. Aktualnie właścicielką hotelu jest wampirzyca, hrabina Elizabeth Johnson (Lady Gaga). W skład personelu wchodzą recepcjonistka Iris (Kathy Bates) i transgenderyczny barman Liz Taylor (Denis O’Hare). W hotelu zamieszkuje detektyw John Lowe (Wes Bentley), prowadzący sprawę mordercy, dla którego źródło inspiracji stanowi Dekalog. Równocześnie rozwija się wątek rozwodu Johna z Alex (Chloë Sevigny), ich zaginionego syna, Holdena (Lennon Henry), a także relacji z uwodzącą go narkomanką Sally McKenną (Sarah Paulson). W międzyczasie Elizabeth ma romanse z różnymi bohaterami – synem Iris, Donovanem (Matt Bomer), modelem Tristanem Duffym (Finn Wittrock) i Willem Drake'em (Cheyenne Jackson), który zakupił hotel. W odcinkach pojawiają się także wspomnienia jej romansów z przeszłości – z Marchem, gwiazdą filmową Rudolfem Valentino (Finn Wittrock) i aktorką Ramoną Royale (Angela Bassett), która współcześnie chce zabić hrabinę.

Sezon 6: Roanoke (2016)[edytuj]

 Osobny artykuł: American Horror Story: Roanoke.

Pierwsza część sezonu realizowana jest w formie programu dokumentalnego My Roanoke Nightmare, w którym Matt Miller (André Holland), jego żona Shelby (Lily Rabe) i siostra Lee Harris (Adina Porter) opowiadają swoją historię z czasów, gdy mieszkali w domu w Karolinie Północnej. Ich przeżycia są w dokumencie odtwarzane dzięki grze aktorów, a zdjęcia odbyły się w tym samym miejscu. Dom, położony w okolicy XVI-wiecznej kolonii Roanoke, jest nawiedzony. Bohaterowie są prześladowani przez duchy mieszkańców Roanoke, na czele których stoi Tomasyn White (znana jako Jatka) wraz z synem Ambrosem (odtwarzanym przez Wesa Bentleya). Muszą się także zmierzyć z okoliczną rodziną kanibali, Polkami, oraz uwodzącą Matta leśną wiedźmą Scathach (odtwarzaną przez Lady Gagę). Ostatecznie udaje im się przeżyć i uciec z Karoliny Północnej.

W drugiej części sezonu producent programu, Sidney Aaron James (Cheyenne Jackson), realizuje jego kontynuację, Return to Roanoke: Three Days in Hell. Jest to reality show, w którym do domu powracają Millerowie, Lee oraz aktorzy z dokumentu: Dominic Banks (Cuba Gooding Jr.), Audrey Tindall (Sarah Paulson), Monet Tumusiime (Angela Bassett) i Rory Monahan (Evan Peters). Podczas trzydniowego pobytu przychodzi im się zmierzyć z nawiedzonym domem, duchami Roanoke, Scathach i Polkami. Ponadto, są prześladowani przez Agnes Mary Winstead (Kathy Bates), odtwórczynię roli Jatki w poprzednim programie, która – chora na schizofrenię – utożsamia się ze swoją bohaterką i pragnie zamordować uczestników oraz ekipę telewizyjną.

Przyszłe sezony[edytuj]

4 października 2016 stacja telewizyjna FX zamówiła siódmy sezon, który zostanie wyemitowany w 2017 roku. Producent serialu, Ryan Murphy, zdradził, że pojawią się w nim postacie z Freak Show[1].

Murphy ogłosił również, że zostanie zrealizowany sezon w formie crossovera między Murder House a Sabatem. Zaznaczył jednak, że nie będzie to sezon siódmy[2].

Obsada i bohaterowie[edytuj]

     – rola główna
     – rola drugoplanowa
     – występ gościnny
     – brak występu
Od lewej: Jessica Lange, która zagrała główne róle w czterech sezonach, oraz jedyni aktorzy, którzy wystąpili we wszystkich sześciu sezonach: Evan Peters, Sarah Paulson i Lily Rabe.
Od lewej: Denis O’Hare i Frances Conroy, którzy wystąpili w pięciu sezonach, oraz Kathy Bates i Angela Bassett, które wystąpiły w czterech sezonach.
Od lewej: Finn Wittrock, Wes Bentley, Taissa Farmiga i Jamie Brewer, którzy wystąpili w trzech sezonach.
Aktor Sezon
1 2 3 4 5 6
Connie Britton
Dylan McDermott
Evan Peters
Taissa Farmiga
Denis O’Hare
Jessica Lange
Sarah Paulson
Lily Rabe
Zachary Quinto
Frances Conroy
Jamie Brewer
Alexandra Breckenridge
Ben Woolf
Christine Estabrook
Matt Ross
Anthony Ruivivar
Adina Porter
Joseph Fiennes
Lizzie Brocheré
James Cromwell
Chloë Sevigny
Naomi Grossman
Robin Bartlett
Robin Weigert
Emma Roberts
Kathy Bates
Angela Bassett
Gabourey Sidibe
Danny Huston
Leslie Jordan
Grace Gummer
Mare Winningham
Ashlynn Ross
Michael Chiklis
Finn Wittrock
John Carroll Lynch
Wes Bentley
Matt Bomer
Cheyenne Jackson
Lady Gaga
Cuba Gooding Jr.
André Holland

Lista odcinków[edytuj]

Seria Tytuł polski Tytuł oryginalny Odcinki Pierwsza emisja
(FX, Stany Zjednoczone)
Pierwsza emisja
(Fox, Polska)
Pierwszy odcinek Ostatni odcinek Pierwszy odcinek Ostatni odcinek
1 Murder House Murder House 12 5 października 2011 21 grudnia 2011 12 listopada 2011 28 stycznia 2012
2 Asylum Asylum 13 17 października 2012 23 stycznia 2013 26 października 2012 25 stycznia 2013
3 Sabat Coven 13 9 października 2013 29 stycznia 2014 20 października 2013 9 lutego 2014
4 Freak Show Freak Show 13 8 października 2014 21 stycznia 2015 9 października 2014 22 stycznia 2015
5 Hotel Hotel 12 7 października 2015 13 stycznia 2016 8 października 2015 14 stycznia 2016
6 Roanoke Roanoke 10[3] 14 września 2016 16 listopada 2016[4] 15 września 2016 17 listopada 2016

Nawiązania między seriami[edytuj]

Choć każda seria tworzy odrębną całość, w serialu wielokrotnie pojawiły się nawiązania do wydarzeń lub postaci z poprzednich serii.

W czwartej serii (Freak Show):

  • jedną członkiń trupy jest Pepper (Naomi Grossman), jedna z bohaterek Asylum; w odcinku „Sieroty” zostaje pokazane, jak została umieszczona w Briarcliff
  • w odcinku „Sieroty” pojawia się także inna bohaterka z Asylum, Mary Eunice McKee (Lily Rabe), pracownica Briarcliff
  • w odcinku „Burze oklasków” pojawia się bohater z Asylum, doktor Arthur Arden. Stanowi część retrospekcji z Republiki Weimarskiej z lat 30. XX wiek, gdy nazywał się Hans Grüper i odciął Elsie Mars nogi. W Asylum, gdzie był głównym bohaterem, grał go James Cromwell, zaś we Freak Show w młodego Ardena wcielił się jego syn, John Cromwell

W piątej serii (Hotel):

  • drugoplanową postacią jest Marcy (Christine Estabrook), pośredniczka w obrocie nieruchomościami, która pojawiała się także w Murder House
  • w odcinku „Pokój nr 33” Elizabeth udaje się do domu z Murder House, gdzie bohater tej serii, Charles Montgomery (Matt Ross), wykonuje na niej aborcję
  • w odcinku „Królewska bitwa” pojawia się Queenie (Gabourey Sidibe), bohaterka Sabatu
  • w odcinku „Zostań naszym gościem” pojawia się Billie Dean Howard (Sarah Paulson), bohaterka Murder House; tym samym Paulson, wcielająca się w Hotelu w Sally McKennę, gra dwie różne postacie w tym samym odcinku

W szóstej serii (Roanoke):

  • w odcinku „Rozdział 10” pojawia się Lana Winters (Sarah Paulson), bohaterka Asylum; tym samym Paulson gra w Roanoke trzy różne postacie (Audrey, Shelby i Lanę)[5][6].
  • akcja toczy się wokół kolonii Roanoke, o której opowiadała Billie Dean Howard w Murder House
  • Edward Philippe Mott jest przodkiem Glorii i Dandy'ego Mottów z Freak Show
  • Scathach jest pierwszą „Najwyższą” sabatu czarownic z Sabatu
  • pojawia się Piggy Man, jeden z duchów przedstawionych w Murder House
  • bohaterowie używają zaklęcia Croatoan, używanego także przez Violet w Murder House

Linki zewnętrzne[edytuj]

Przypisy

  1. Michael Ausiello: American Horror Story Renewed for (Top-Secret, Duh) Season 7 at FX (ang.). W: TV Line [on-line]. 2016-10-04. [dostęp 2016-10-04].
  2. Joanna Robinson: Ryan Murphy Announces Massive American Horror Story Cross-Over Season (ang.). W: Vanity Fair [on-line]. 2016-10-03. [dostęp 2016-11-12].
  3. Joanna Robinson: Ryan Murphy Reveals the Real Reason Behind American Horror Story’s Radical Re-invention (ang.). W: Vanity Fair [on-line]. 2016-09-14. [dostęp 2016-09-14].
  4. Shows A-Z - american horror story on fx (ang.). W: The Futon Critic [on-line]. [dostęp 2015-09-05].
  5. Derba Birnbaum: ‘American Horror Story’ Crossover: ‘Asylum’s’ Lana Winters to Appear on ‘Roanoke’ (ang.). W: Variety [on-line]. 2016-10-31. [dostęp 2016-11-04].
  6. Joanna Robinson: The Final Twist of American Horror Story Is. . .The People vs. O.J. Simpson (ang.). W: Vanity Fair [on-line]. 2016-11-10. [dostęp 2016-11-10].