Amfifilowość

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj

Amfifilowośćzjawisko obserwowane w przypadku niektórych związków chemicznych, polegające na jednoczesnej niepełnej rozpuszczalności danego związku w dwóch różnych rozpuszczalnikach (hydrofilowym i hydrofobowym)[1].

Związki amfifilowe są zwykle długimi cząsteczkami, które na jednym końcu posiadają grupy rozpuszczalne w jednym rozpuszczalniku, a na drugim grupy rozpuszczalne w drugim rozpuszczalniku. Powoduje to, że na granicy faz (w punkcie styku tych dwóch rozpuszczalników lub na powierzchni jednego z nich) cząsteczki takie samorzutnie tworzą monowarstwy, a w obrębie objętości jednego z rozpuszczalników tworzą sferyczne agregaty, w których jeden koniec cząsteczek (ten rozpuszczalny) jest skierowany na zewnątrz, a drugi do środka sfery. Agregaty te nazywają się micelami[1].

Większość związków amfifilowych stosowanych w praktyce ma końce hydrofobowe ("nie lubiące wody") i hydrofilowe ("lubiące wodę")[2], ale zjawisko to nie ogranicza się tylko do układów, w których znajduje się woda.

Zjawisko amfifilowości jest bardzo ważne biologicznie i technologicznie.

Zjawisko amfifilowości jest też odpowiedzialne za powstawanie liotropowych (rozpuszczalnikowych) faz ciekłokrystalicznych[3].

Przypisy

  1. a b Praca zbiorowa, Słownik chemiczny, JerzyJ. Chodkowski (red.), KrystynaK. Jezierska, RomanR. Bugaj, StefaniaS. Drabarek, MarekM. Kalinowski, WładysławW. Malesiński, TadeuszT. Penkala, ZbigniewZ. Przybyłowicz, LechL. Stolarczyk, AndrzejA. Szuchnik i inni, wyd. VI uzupełnione, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1982, 39., ISBN 83-214-0323-9.
  2. a b Encyklopedia Biologia. Agnieszka Nawrot (red.). Kraków: Wydawnictwo GREG, s. 21. ISBN 978-83-7327-756-4.
  3. Praca zbiorowa, Słownik chemiczny, JerzyJ. Chodkowski (red.), KrystynaK. Jezierska, RomanR. Bugaj, StefaniaS. Drabarek, MarekM. Kalinowski, WładysławW. Malesiński, TadeuszT. Penkala, ZbigniewZ. Przybyłowicz, LechL. Stolarczyk, AndrzejA. Szuchnik i inni, wyd. VI uzupełnione, Warszawa: Wiedza Powszechna, 1982, s. 332, ISBN 83-214-0323-9.