Amfiktionia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Amfiktionia (stgr. ἀμφικτυονία od ἀμφι-κτίονες „mieszkający dokoła”) [1] – w starożytnej Grecji związek polis (państw-miast) greckich zawarty dla ochrony określonego miejsca kultu religijnego.

Do zadań amfiktionii należała opieka nad sanktuarium i jego majątkiem, regulowanie kwestii religijnych i kultowych, także organizowanie igrzysk związanych z miejscem kultu. Były to organizacje o charakterze prywatno-kultowym. Ich członkowie płacili składki na cele ochrony świątyni wspólnego bóstwa oraz na organizację uroczystości religijnych. Spotykali się na regularnych zjazdach, podczas których omawiano sprawy pozostające w kręgu wspólnych zainteresowań. Cykliczność takich spotkań doprowadziła z czasem do wykształcenia się swoistego międzyrządowego zgromadzenia plenarnego, zbierającego się na regularnych konferencjach.

Dla rozwiązywania sporów między amfiktionami powoływany był sąd rozjemczy[2].

Już w VIII w. p.n.e. istniała amfiktionia przy świątyni Posejdona na wysepce Kalauria w Zatoce Sarońskiej. Do najbardziej znanych należały:

W historii prawa międzynarodowego amfiktionie uważane są za pierwowzory współczesnych organizacji międzynarodowych. Istotną ich rolą było łagodzenie ówczesnych obyczajów wojennych poprzez zakazy surowego traktowania pokonanych miast-członków związku (np. burzenia lub odcięcia wody). Nierzadko jednak były gruntem dla politycznych rozgrywek jako narzędzie w ręku silniejszych członków uzależniających od siebie mniejsze miasta.

W ramach amfiktionii podjęto też wczesną próbę unifikacji systemu monetarnego, emitując ok. 388 p.n.e. wspólną dla wszystkich państw członkowskich monetę związkową z wyobrażeniem bóstw delfickich – Demeter i Apollona[3].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Słownik Wyrazów Obcych
  2. Lexikon der Antike (red. Johannes Irmscher). Leipzig: Bibliographisches Institut, 1971, s. 37.
  3. Robert Flacelière: Życie codzienne w Grecji za czasów Peryklesa. Warszawa: PIW, 1985, s. 112.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • David Sacks: Encyklopedia świata starożytnych Greków. Warszawa: Książka i Wiedza, 2001, s. 39
  • Słownik kultury antycznej. Grecja – Rzym (red. L. Winniczuk). Warszawa: Wiedza Powszechna, 1988, s. 30
  • Remigiusz Bierzanek, Janusz Symonides: Prawo międzynarodowe publiczne. Warszawa 2004
  • Stanisław E. Nahlik: Prawo międzynarodowe i stosunki międzynarodowe, zeszyt I. Kraków 1981