Amir Perec

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
(Przekierowano z Amir Peretz)
Skocz do: nawigacja, szukaj
Amir Perec
עמיר פרץ
2006 05 10 Peretz cropped.JPG
Data urodzenia 9 marca 1952
Minister obrony, wicepremier
Okres od 4 maja 2006
do 18 czerwca 2007
Poprzednik Sza’ul Mofaz
Następca Ehud Barak
Przewodniczący partii
Okres od 9 listopada 2005
do 12 czerwca 2007
Przynależność polityczna Izraelska Partia Pracy
Poprzednik Szimon Peres
Następca Ehud Barak

Amir Perec (hebr.: עמיר פרץ; arab.: عمير بيريتس; ur. 9 marca 1952) – izraelski polityk, były minister obrony. W latach 2005-2007 był liderem Partii Pracy (9 listopada 2005 roku pokonał w wyborach wewnątrzpartyjnych poprzedniego przewodniczącego partii, Szimona Peresa, ale 12 czerwca 2007 roku musiał ustąpić miejsca Ehudowi Barakowi). Perec jest także byłym prezesem federacji związków zawodowych Histadrut. Poprowadził Partię Pracy wyborach parlamentarnych 2006 roku w Izraelu do zajęcia drugiego miejsca i zdobycia 20 miejsc w Knessecie. Wszedł w skład koalicyjnego rządu Ehuda Olmerta (z partii Kadima) jako minister obrony. Zastąpiony przez Baraka na stanowisku lidera partyjnego, złożył rezygnację ze stanowiska w gabinecie.

Wczesne lata[edytuj | edytuj kod]

Urodził się jako Armand Perec w mieście Boujad, w Maroku. Jego ojciec był przewodniczącym miejscowej społeczności żydowskiej i właścicielem stacji benzynowej. Rodzina dokonała aliji (wyemigrowała do Izraela) w 1956. Osiedlili się w mieście Sderot, gdzie Perec ukończył szkołę średnią.

Służył w Izraelskich Siłach Obronnych jako oficer zaopatrzeniowy w 202 Brygadzie, służbę zakończył w stopniu kapitana. W czasie wojny Jom Kippur w 1973 był ciężko ranny. Spędził rok w szpitalu na rehabilitacji. Po opuszczeniu szpitala, zakupił farmę we wiosce Nir Akiva. Ciągle poruszając się na wózku, rozpoczął hodowlę warzyw i kwiatów na eksport. W tym czasie spotkał swoją obecną żonę Ahlamę i wziął z nią ślub. Mają czwórkę dzieci.

Kariera polityczna[edytuj | edytuj kod]

Amir Perec na plakacie wyborczym w 2006 r.

W 1983 roku, w wieku 30 lat, za namową przyjaciół, Perec wystartował w wyborach na burmistrza Sderot, jako kandydat Partii Pracy. Zwyciężył, przełamując lokalną hegemonię polityków Likudu i Narodowej Partii Religijnej (Mafdal). Był to początek pewnej "fali" odzyskiwania przez lewicę lokalnych władz w późnych latach '80. Jako burmistrz szczególny nacisk położył na edukację i pracę nad ponownym zespoleniem podzielonego ruchu kibucowego.

Histadrut[edytuj | edytuj kod]

W 1984 roku, po nieudanej próbie przejęcia stanowiska przewodniczącego w Histadrucie, Perec połączył siły z Haimem Ramonem. Obaj wystartowali z niezależnej listy w celu wyeliminowania kandydata ówczesnego szefa Partii Pracy, Icchaka Rabina. Wygrali, a Perec został zastępcą Ramona. To spowodowało jego izolację w łonie Partii Pracy. W 1988 roku Perec został wybrany na członka Knesetu.

Perec został przewodniczącym Histadrutu w grudniu 1995, gdy Ramon wszedł w skład rządu po zabójstwie Rabina. We wczesnych latach swego przywództwa był postrzegany jako osoba "w gorącej wodzie kąpana", chętnie używająca groźby strajku generalnego w rozmowach z pracodawcami. Czasami do ogłoszenia strajku generalnego wystarczyła mu jedna nieopatrzna wypowiedź, jak to było z ministrem finansów Yaakovem Nemanem w 1996 roku. W późniejszych latach Perec stał się dużo bardziej zrównoważonym przywódcą, np. w czasie gdy ministrem finansów był Binjamin Netanjahu, współpraca pomiędzy nim a Perecem układała się całkiem dobrze. Dzięki niej doszło do reform, które "pchnęły" Izrael w kierunku bardziej liberalnej ekonomiki gospodarczej. W tym czasie Perec zasłynął m.in. powiedzeniem iż najbardziej skuteczny strajk to taki, który nigdy nie nastąpi.

Am Ehad[edytuj | edytuj kod]

W 1999 Perec zrezygnował z członkostwa w Partii Pracy i utworzył własne ugrupowanie, Am Ehad ("Jeden Naród"). Otrzymało ono dwa miejsca w Knessecie po wyborach w 1999 roku oraz trzy po wyborach w 2003. z biegiem czasu, na skutek spadku popularności Partii Pracy z powodu jej uczestnictwa w rządzie Likudu i wolnorynkowych reform ministra finansów Netaniahu, poparcie dla Pereca pośród klasy pracującej Izraela rosło. Na początku 2004 roku opisywano go nawet jako "białego rycerza, który uratuje Partię Pracy z opresji". Po długich negocjacjach z Szimonem Peresem i innymi liderami tego ugrupowania, Am Ehad połączył się z Partią Pracy latem 2004 roku.

Powrót do Partii Pracy[edytuj | edytuj kod]

Po połączeniu, Perec ubiegał się o stanowisko przewodniczącego, opowiadając się za zakończeniem współpracy z Likudem przewodzonym przez Ariela Szarona i powrotem do tradycyjnej socjalnej polityki Partii Pracy. 9 listopada 2005 pokonał w wewnątrzpartyjnych wyborach Peresa, stosunkiem 42 do 40% oddanych głosów. Trzecie miejsce zajął były minister obrony Binjamin Ben Eli’ezer. Po tym zwycięstwie, Perec zrezygnował ze swojego stanowiska w Histadrucie i skupił się na kampanii w wyborach parlamentarnych, chcąc zostać premierem.

Wybory w 2006[edytuj | edytuj kod]

Billboardy wyborcze z podobizną Peretza w styczniu 2006 r., napis głosi: "Ki Higiyah Hazman" - "Ponieważ Nastał Czas"

W wyborach z 28 marca 2006 roku Partia Pracy zajęła drugie miejsce, zdobywając 20 mandatów. Zwyciężyła Kadima pod przywództwem p.o. premiera Ehuda Olmerta. Ugrupowanie Pereca po negocjacjach dotyczących kwestii socjalnych (głównie zwiększenia w Izraelu wysokości płacy minimalnej) weszło do rządu razem z partią emerytów Gil i religijnym Szasem. Amir Perec został ministrem obrony.

Perec przejął tekę od poprzedniego ministra obrony, Sza’ula Mofaza. Został także wicepremierem. Już pierwszego dnia sprawowania swego urzędu, Perec wydał polecenie przeprowadzenia ataku rakietowego w wyniku którego zginęło pięciu członków Ludowego Frontu Wyzwolenia Palestyny. 9 czerwca, kiedy to siedmiu Palestyńczyków zostało zabitych przez eksplozję na plaży w Strefie Gazy, Perec w odpowiedzi na zarzuty pod adresem armii izraelskiej, przeprosił za jej działania. Później, kiedy okazało się, iż sprawa nie jest tak oczywista, jak to się na początku zdawało, wycofał swe przeprosiny.

Ruch (Ha-Tenu’a)[edytuj | edytuj kod]

6 grudnia 2012 opuścił szeregi Partii Pracy i przystąpił do nowej partii stworzonej przez Cippi Liwni - Ruch (Ha-Tenu’a)[1], a w wyborach w 2013 zdobył po raz kolejny mandat posła. W rządzie Binjamina Netanjahu został ministrem ochrony środowiska[2]. Zrezygnował ze stanowiska 11 listopada 2014 w sprzeciwie wobec, zbyt liberalnych jego zdaniem, planów budżetowych rządu[3].

W wyborach parlamentarnych 2015 roku zdobył mandat z ramienia Unii Syjonistycznej - sojuszu Ruchu i Partii Pracy.

Poglądy i przekonania[edytuj | edytuj kod]

Perec jest zadeklarowanym zwolennikiem państwa socjalnego. W kampanii wyborczej powiedział m.in. "w przeciągu dwóch lat po objęciu przeze mnie stanowiska, usunę nędzę wśród dzieci w Izraelu"[4][5]. Jednakże często także podkreśla swoje poparcie dla wolnego rynku. Za takie przesunięcie w okolice ekonomicznej tzw. "trzeciej drogi", a także z powodu ciepłej osobowości, często jest porównywany do prezydenta Brazylii, Luiza Inacio Luli da Silvy. Czasem także mówiono o nim "izraelski Wałęsa", nawiązując do sumiastych wąsów i roli "trybuna ludu".

W sprawach związanych ze stosunkami z Palestyńczykami i krajami arabskimi, Perec uważany był za zajmującego "gołębią" pozycję[5]. Był jednym z pierwszych członków ruchu pacyfistycznego Pokój Teraz[6]. Wchodził też w latach 80., w skład "Ósemki" – grupy posłów Partii Pracy, przewodzonej przez Jossiego Beilina dążących do założenia stałej instytucji zajmującej się sprawami procesu pokojowego z Palestyńczykami.

Perec łączy proces pokojowy z wewnętrznymi sprawami socjalnymi Izraela. Twierdzi, iż wciąż nierozwiązany konflikt z Palestyńczykami jest przyczyną najbardziej trapiących problemów socjalnych, takich jak np. rosnąca nierówność społeczna. Postuluje, aby fundusze przeznaczane na budowę nowych osiedli żydowskich przeznaczać na rozwiązywanie wewnętrznych problemów izraelskiego społeczeństwa[7].

Wygląda jednak na to, iż po wejściu do rządu i objęciu stanowiska ministra obrony, jego poglądy w sprawie Palestyńczyków zmieniły się. Było to widoczne zwłaszcza podczas kofliktu z Libanem, jak również działań wojsk izraelskich skierowanych przeciwko Hamasowi, prowadzonych w Strefie Gazy. W wyniku ataku lotnictwa na Kanę w Libanie, w którym zginęło wiele dzieci, arabski deputowany do Knesetu, Ibrahim Sarsur nazwał Pereca "mordercą dzieci". Inny Arab w izraelskim parlamencie, Ahmad Tibi powiedział do niego natomiast "jesteś człowiekiem wojny, nie jesteś już człowiekiem pokoju"[8].

Przypisy

  1. Dominik Wach: Izrael: Amir Perec odchodzi z Partii Pracy (pol.). Portal Spraw Zagranicznych. [dostęp 2015-05-17].
  2. Skład nowego rządu Izraela (pol.). Ambasada Izraela w Warszawie. [dostęp 2015-05-17].
  3. Times of Israel Staff and Lazar Berman: Minister quits over budget, says Israel needs alternative to Netanyahu (ang.). Times of Israel. [dostęp 2015-05-17].
  4. 'We're tired of blood' (ang.). [dostęp 12 czerwca 2009].
  5. 5,0 5,1 General secretary of the Israeli unions becomes leader of the Israeli Labour Party (ang.). [dostęp 12 czerwca 2009].
  6. Liban II: Pierwsza wojna prowadzona przez Pokój Teraz, Haaretz, 2 sierpnia 2006
  7. Wywiad w Haaretz
  8. Peretz: No pilot ordered to fire at civilians – Yedioth Ahronoth. 31 lipca 2006

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]