Anakonda zielona

Anakonda zielona
	Eunectes murinus
	(Linnaeus, 1758)
	Systematyka
Domena	eukarionty
Królestwo	zwierzęta
Typ	strunowce
Podtyp	kręgowce
Gromada	gady
Rząd	łuskonośne
Podrząd	węże
Rodzina	dusicielowate
Podrodzina	boa
Rodzaj	Eunectes
Gatunek	anakonda zielona
Synonimy
	Boa murina Linnaeus, 1758; Boa scytale Linnaeus, 1758; Boa gigas Latreille, 1802; Boa aboma Daudin, 1803; Boa anacondo Daudin, 1803; Boa aquatica Wied-Neuwied, 1823; Eunectes barbouri Dunn & Conant 1936; Eunectes murina — Ihering, 1911; Eunectes akayima Rivas, De La Quintana, Mancuso, Pacheco, Rivas, Mariotto, Salazar-Valenzuela, Baihua, Baihua, Burghardt, Vonk, Hernandez, García-Pérez, Fry & Corey-Rivas, 2024;
	Boa murina Linnaeus, 1758; Boa scytale Linnaeus, 1758; Boa gigas Latreille, 1802; Boa aboma Daudin, 1803; Boa anacondo Daudin, 1803; Boa aquatica Wied-Neuwied, 1823; Eunectes barbouri Dunn & Conant 1936; Eunectes murina — Ihering, 1911; Eunectes akayima Rivas, De La Quintana, Mancuso, Pacheco, Rivas, Mariotto, Salazar-Valenzuela, Baihua, Baihua, Burghardt, Vonk, Hernandez, García-Pérez, Fry & Corey-Rivas, 2024;
	Kategoria zagrożenia (CKGZ)
	; najmniejszej troski
	Zasięg występowania
	Systematyka w Wikispecies
	Multimedia w Wikimedia Commons

Anakonda zielona (Eunectes murinus) – gatunek węża z podrodziny boa (Boinae) w rodzinie dusicielowatych (Boidae), znany także jako anakonda olbrzymia. Jeden z największych węży na świecie, ale nie najdłuższy. Jest szeroko rozprzestrzeniony w północnej połowie Ameryki Południowej.

Systematyka

Anakondę zieloną po raz pierwszy została opisana naukowo 1758 przez Linneusz pod nazwą Boa murina, z wskazaniem lokalizacji typowej „Ameryka”. Rodzaj Eunectes został utworzony 1830 roku przez niemieckiego ornitologa i herpetologa Johanna Georga Waglera, a anakonda zielona została do niego włączona jako gatunek typowy^[5].

W przeszłości rozróżniano dwa podgatunki anakondy zielonej: Eunectes murinus murinus (Linnaeus) i Eunectes murinus gigas (Latrielle). Te nazwy zostały utworzone przez Emmetta Dunna i Rogera Conanta w 1936^[5]. Ostatecznie gatunek jest uznawany za monotypowy, a (po prześledzeniu historii typów noszonych nazw) jako typowa lokalizacja wskazany jest Trynidad^[6].

Etymologia

Nazwa rodzajowa Eunectes pochodzi od greckich słów: Eu („dobry”) i nectes („pływak”). Epitet gatunkowy murina (obecnie murinus) pochodzi z łaciny i oznacza kolor „mysioszary”, co prawdopodobnie stanowi odniesienie do ubarwienia wyściółki jamy ustnej anakond (która jest zazwyczaj jasnoszara do ciemnoszarej) lub do wybarwienia ciała niektórych anakond^[5].

Zasięg występowania

Wąż ten zamieszkuje głównie dorzecza Amazonki i Orinoko (występuje na terenie prawie całej Brazylii, Kolumbii i Wenezueli, jak również w rejonie Gujana, na Trynidadzie, we wschodnim Peru i Ekwadorze, północnej Boliwii i Paragwaju)^[2]^[4].

Charakterystyka

Ciało anakondy zielonej ma na wierzchu barwę oliwkowozieloną z okrągłymi czarnymi lub ciemnobrązowymi plamkami^[7]^[8], a na brzuchu żółtą z czarnymi kratkami. Za oczami widoczny jest jeden czerwony i jeden czarny pasek. Ta cecha ułatwia odróżnienie tego gatunku od innych anakond^[7].

Według „Wisconsin Herpetological Association” anakondy mogą osiągać nawet 250 kg masy ciała^[9]^[a], ale autorzy publikacji „Observations on the Natural History of the green anaconda (Eunectes murinus, Linnaeus, 1758) from the Venezuelan Llanos” (C. Amorós, R. Manrique, 2008) zauważyli, że rekordowa masa ciała anakondy odnotowana w 2004 w Księdze Rekordów Guinnessa dotyczyła pomiaru 227 kg^[7]. „Mały słownik zoologiczny. Gady i płazy” określa długość zwierzęcia na 9 m, wyjątkowo – do 10 m^[8], ale Księga Rekordów Guinnessa z 2004 roku podaje całkowitą długość 8,45 m^[7], a Head i współpracownicy (2009) wskazali, że najdłuższa zmierzona anakonda, której pomiar jest weryfikowalny, mierzyła ok. 7 m długości^[11]. Stosunkowo często opisywane bardzo długie wymiary zabitych anakond (np. 12 czy 14 m) mogły dotyczyć wypreparowanych skór tych zwierząt, które po oddzieleniu od ciała, zasoleniu i rozciągnięciu, mogą zwiększyć długość nawet o 30% w stosunku do faktycznej długości danego węża^[7].

Informację o weryfikowalnych długościach ciała anakond zielonych przynosi publikacja Alfonso-Rojas et al (2025), i wskazuje, że średnią długość ciała tych zwierząt wynosi 4–5 m, przy weryfikowalnych maksymalnych długościach od 6 m do 7,2 m. Anakonda zielona jest największym gatunkiem z rodzaju Eunectes^[12].

Potrafi pływać z szybkością 20 km/godz. i trwać w zanurzeniu 20 min^[13].

Pożywienie i polowanie

Anakondy czają się na zdobycz w wodzie lub jej pobliżu, po czym znienacka atakują. Ściskając silnymi mięśniami, doprowadzają do zatrzymania krążenia krwi: gdy zwierzę próbuje się wyrwać lub złapać oddech, wąż zaciska sploty silniej. Po zabiciu połykają zdobycz w całości, zaczynając od głowy. Po obfitym posiłku anakonda nie czuje głodu przez kilka tygodni, a bez szkody dla zdrowia może nie jeść przez wiele miesięcy.

Rozród

Przed okresem godów węże te zapadają w sen zimowy. Choć de facto w tej części świata zima nie występuje, podczas grudnia i stycznia opady są nieco mniejsze i anakondy chowają się do głębokich jezior, gdzie czerpią powietrze z wielkich pęcherzy powietrza. Samice odizolowane od samców mogą rozmnażać się partenogenetycznie^[14]. Samica rodzi mioty liczące przeciętnie 20-40 osobników, choć naukowcy odnotowali mioty składające się nawet 82 młodych^[15].

Uwagi

↑ Publikacja „Body sizes and diversification rates of lizards, snakes, amphisbaenians and the tuatara” (Feldman i in., 2015) podaje nawet maksymalną masę ciała 345 kg^[10].

Przypisy

↑ Eunectes murinus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h P. Uetz & J. Hallermann, Eunectes murinus, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-06-10] (ang.).
↑ Jesús A.J.A. Rivas Jesús A.J.A. i inni, Disentangling the Anacondas: Revealing a New Green Species and Rethinking Yellows, „Diversity”, 16 (2), 2024, s. 127, DOI: 10.3390/d16020127 [dostęp 2025-12-08] (ang.).
↑ ^a ^b Eunectes murinus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).
↑ ^a ^b ^c Pete Strimple. The green anaconda, Eunectes murinus (Linnaeus). „Litteratura Serpentium”. 13 (2), s. 46, 1993. European Snake Society. ISSN 0926-3527. (ang.).
↑ Wolfgang Wüster, Hinrich Kaiser, Marinus S Hoogmoed, Luis M P Ceríaco, Lutz Dirksen, Christophe Dufresnes, Frank Glaw, Axel Hille, Jörn Köhler, Thore Koppetsch, Konstantin D Milto, Glenn M Shea, David Tarkhnishvili, Scott A Thomson, Miguel Vences, Wolfgang Böhme. How not to describe a species: lessons from a tangle of anacondas (Boidae: Eunectes Wagler, 1830). „Zoological Journal of the Linnean Society”. 201 (4), s. 1-26, 2024. The Linnean Society of London. DOI: 10.1093/zoolinnean/zlae099. ISSN 1096-3642. (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d ^e César L. Barrio Amorós, Róger Manrique. Observations on the Natural History of the green anaconda (Eunectes murinus, Linnaeus, 1758) from the Venezuelan Llanos; An Ecotouristic perspective. „Iguana”. 15 (2), s. 94, 2008. International Reptile Conservation Foundation (IRCF). (ang.).
↑ ^a ^b Włodzimierz Juszczyk: Mały słownik zoologiczny. Gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 26.
↑ EricE. Roscoe EricE., Green Anacondas (Eunectes murinus) and (Eunectes akayima), Wisconsin Herpetological Association, 2023, s. 1 (ang.).
↑ Anat Feldman, Niv Sabath, R. Alexander Pyron, Itay Mayrose, Shai Meiri. Body sizes and diversification rates of lizards, snakes, amphisbaenians and the tuatara. „Global Ecology and Biogeography”. 25 (2), s. 4, 2015. John Wiley & Sons. DOI: 10.1111/geb.12398. ISSN 1466-8238. (ang.).
↑ Jason J.J.J. Head Jason J.J.J. i inni, Giant boid snake from the Palaeocene neotropics reveals hotter past equatorial temperatures, „Nature”, 457 (7230), 2009, s. 715–717, DOI: 10.1038/nature07671 [dostęp 2025-12-08] (ang.).
↑ Alfonso-Rojas, A. F., Carrillo-Briceño, J. D., Sánchez, R., Sánchez-Villagra, M. R., & Head, J. J.. An early origin of gigantism in anacondas (Serpentes: Eunectes) revealed by the fossil record. „Journal of Vertebrate Paleontology”, s. 1-14, 2025. Society of Vertebrate Paleontology. DOI: 10.1080/02724634.2025.2572967. ISSN 0272-4634. (ang.).
↑ Największy wąż świata [online], Biuro Rekordów .
↑ HirokiH. Shibata HirokiH., ShuichiS. Sakata ShuichiS., YuzoY. Hirano YuzoY., EijiE. Nitasaka EijiE., AiA. Sakabe AiA., Facultative parthenogenesis validated by DNA analyses in the green anaconda (Eunectes murinus), „PLOS One”, 12 (12), 2017, e0189654, DOI: 10.1371/journal.pone.0189654, PMID: 29236745, PMCID: PMC5728508 [dostęp 2025-12-08] (ang.).
↑ Rita de Cássia Lamonica, Henrique Abrahão-Charles, Mariana Fiuza de Castro Loguercio, Oscar Rocha-Barbosa. Growth, Shedding and Food Intake in Captive Eunectes murinus (Linnaeus, 1758). „International Journal of Morphology”. 25 (1), s. 103, 2007. ISSN 0717-9502. (ang.).

Linki zewnętrzne

RobertR. Smolka RobertR., Eunectes murinus – anakonda zielona [online], www.terrarium.com.pl, 25 listopada 2025 [dostęp 2025-12-08] .
Anakonda zielona (Eunectes murinus Linnaeus, 1758) – hodowla w niewoli

[uwaga1-11] Publikacja „Body sizes and diversification rates of lizards, snakes, amphisbaenians and the tuatara” (Feldman i in., 2015) podaje nawet maksymalną masę ciała 345 kg^[10].

[itis-1] Eunectes murinus, [w:] Integrated Taxonomic Information System (ang.).

[rd-2] ↑ ^a ^b ^c ^d ^e ^f ^g ^h P. Uetz & J. Hallermann, Eunectes murinus, [w:] The Reptile Database [online] [dostęp 2025-06-10] (ang.).

[riv&inni-3] Jesús A.J.A. Rivas Jesús A.J.A. i inni, Disentangling the Anacondas: Revealing a New Green Species and Rethinking Yellows, „Diversity”, 16 (2), 2024, s. 127, DOI: 10.3390/d16020127 [dostęp 2025-12-08] (ang.).

[iucn-4] Eunectes murinus, [w:] The IUCN Red List of Threatened Species (ang.).

[Strimple-5] Pete Strimple. The green anaconda, Eunectes murinus (Linnaeus). „Litteratura Serpentium”. 13 (2), s. 46, 1993. European Snake Society. ISSN 0926-3527. (ang.).

[Wüster-6] Wolfgang Wüster, Hinrich Kaiser, Marinus S Hoogmoed, Luis M P Ceríaco, Lutz Dirksen, Christophe Dufresnes, Frank Glaw, Axel Hille, Jörn Köhler, Thore Koppetsch, Konstantin D Milto, Glenn M Shea, David Tarkhnishvili, Scott A Thomson, Miguel Vences, Wolfgang Böhme. How not to describe a species: lessons from a tangle of anacondas (Boidae: Eunectes Wagler, 1830). „Zoological Journal of the Linnean Society”. 201 (4), s. 1-26, 2024. The Linnean Society of London. DOI: 10.1093/zoolinnean/zlae099. ISSN 1096-3642. (ang.).

[Amorós-7] César L. Barrio Amorós, Róger Manrique. Observations on the Natural History of the green anaconda (Eunectes murinus, Linnaeus, 1758) from the Venezuelan Llanos; An Ecotouristic perspective. „Iguana”. 15 (2), s. 94, 2008. International Reptile Conservation Foundation (IRCF). (ang.).

[Juszczyk-8] Włodzimierz Juszczyk: Mały słownik zoologiczny. Gady i płazy. Warszawa: Wiedza Powszechna, 1986, s. 26.

[WHA-9] EricE. Roscoe EricE., Green Anacondas (Eunectes murinus) and (Eunectes akayima), Wisconsin Herpetological Association, 2023, s. 1 (ang.).

[Feldman-10] Anat Feldman, Niv Sabath, R. Alexander Pyron, Itay Mayrose, Shai Meiri. Body sizes and diversification rates of lizards, snakes, amphisbaenians and the tuatara. „Global Ecology and Biogeography”. 25 (2), s. 4, 2015. John Wiley & Sons. DOI: 10.1111/geb.12398. ISSN 1466-8238. (ang.).

[Head-12] Jason J.J.J. Head Jason J.J.J. i inni, Giant boid snake from the Palaeocene neotropics reveals hotter past equatorial temperatures, „Nature”, 457 (7230), 2009, s. 715–717, DOI: 10.1038/nature07671 [dostęp 2025-12-08] (ang.).

[Alfonso-Rojas-13] Alfonso-Rojas, A. F., Carrillo-Briceño, J. D., Sánchez, R., Sánchez-Villagra, M. R., & Head, J. J.. An early origin of gigantism in anacondas (Serpentes: Eunectes) revealed by the fossil record. „Journal of Vertebrate Paleontology”, s. 1-14, 2025. Society of Vertebrate Paleontology. DOI: 10.1080/02724634.2025.2572967. ISSN 0272-4634. (ang.).

[biuro-14] Największy wąż świata [online], Biuro Rekordów .

[Shibata-15] HirokiH. Shibata HirokiH., ShuichiS. Sakata ShuichiS., YuzoY. Hirano YuzoY., EijiE. Nitasaka EijiE., AiA. Sakabe AiA., Facultative parthenogenesis validated by DNA analyses in the green anaconda (Eunectes murinus), „PLOS One”, 12 (12), 2017, e0189654, DOI: 10.1371/journal.pone.0189654, PMID: 29236745, PMCID: PMC5728508 [dostęp 2025-12-08] (ang.).

[de_Cássia_Lamonica-16] Rita de Cássia Lamonica, Henrique Abrahão-Charles, Mariana Fiuza de Castro Loguercio, Oscar Rocha-Barbosa. Growth, Shedding and Food Intake in Captive Eunectes murinus (Linnaeus, 1758). „International Journal of Morphology”. 25 (1), s. 103, 2007. ISSN 0717-9502. (ang.).

[1]

[2]

[3]

[4]

[5]

[6]

[7]

[8]

[9]

[a]

[11]

[12]

[13]

[14]

[15]

[10]