Anania Szirakaci

Pomnik Anania Szirakaci postawiona przed Matenadaranem

Moneta wydana ku czci Anania Szirakaci

Anania Szirakaci lub Anania z Sziraku (orm. Անանիա Շիրակացի; daty ur. i zg. są nieznane) – matematyk, filozof, astronom ormiański, urodzony w małej miejscowości Anania w regionie Szirak. Uważany jest on za ojca nauk ścisłych w Armenii.

Życiorys

Anania pochodził z miejscowości Szirak, dlatego został nazwany Szirakaci, co oznacza „pochodzący z miejscowości Szirak”. Podstawowe wykształcenie otrzymał w szkole Dprewank, studiował Biblię, a w szczególności Księgę Psalmów Salomona. Następnie nie mógł znaleźć odpowiedniego nauczyciela w Armenii i wyjechał do Cesarstwa Bizantyńskiego. Podjął się nauki matematyki u osoby, który nazywał się Christosatur. Po sześciu miesiącach zrezygnował, ponieważ Christosatur nie władał wystarczającą wiedzą z arytmetyki. Kolejne osiem lat studiował u uczonego, który się nazywał Tiukikos z Bizantyji. Nauczył się nie tylko arytmetyki, ale poznał tajemnice wielu innych nauk.

Potem wrócił do Armenii, otworzył szkołę, pisał podręczniki.

Poglądy filozoficzne

Szirakazi był wybitnym przedstawicielem myśli filozoficznej w Armenii. Wystąpił on z krytyką biblijnej interpretacji pochodzenia zjawisk przyrody; przyroda i wszystkie przedmioty otaczającej nas rzeczywistości składają się z połączenia czterech elementów – ziemi, wody, ognia i powietrza – które przechodzą jeden w drugi. W dziełach swych Szirakazi usiłował przedstawić świat w ruchu i w procesie zmian.

Bibliografia

• A.O. Makowielski, Sz.F. Mamiedow: Myśl filozoficzna narodów Zakaukazia i Azji Środkowej. W: Krótki zarys historii filozofii. Pod redakcją M.T. Jowczuka, T.I. Ojzermana, I.J. Szczipanowa. Przeł. Marian Drużkowski i in. Wyd. II, poprawione i uzupełnione. Warszawa: Książka i Wiedza, listopad 1969, s. 102–107. (pol.).

Linki zewnętrzne

• Aelita Doluchanian, Anania z Sziraku z punktu widzenia innych autorów ze średniowiecza.
• Matenadaran