Anders Arborelius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Anders Arborelius
Kardynał prezbiter
Ilustracja
Anders Arborelius (2019)
Herb duchownego In Laudem Gloriæ
Ku chwale Majestatu
Kraj działania Szwecja
Data i miejsce urodzenia 24 września 1949
Sorengo
Biskup diecezjalny sztokholmski
Okres sprawowania od 1998
Przewodniczący
Konferencji Episkopatu Skandynawii
Okres sprawowania 2005–2015
Wyznanie katolicyzm
Kościół rzymskokatolicki
Inkardynacja karmelici bosi
Śluby zakonne 8 grudnia 1977
Prezbiterat 8 września 1979
Nominacja biskupia 17 listopada 1998
Sakra biskupia 29 grudnia 1998
Kreacja kardynalska 28 czerwca 2017
Franciszek
Kościół tytularny Santa Maria degli Angeli e dei Martiri
Faksymile
Odznaczenia
Kawaler Wielkiego Krzyża Orderu Grobu Świętego
Strona internetowa
Sukcesja apostolska
Data konsekracji 29 grudnia 1998
Miejscowość Sztokholm
Miejsce Katedra św. Eryka
Konsekrator Hubertus Brandenburg
Współkonsekratorzy William Kenney
Alfons Nossol

Lars Anders Arborelius[1] (wym. [ˈânːdɛʂ arbʊˈrěːlɪɵs]; ur. 24 września 1949 w Sorengo) – szwedzki duchowny rzymskokatolicki, karmelita bosy, konwertyta, biskup diecezjalny sztokholmski od 1998, przewodniczący Konferencji Episkopatu Skandynawii w latach 2005-2015, kardynał prezbiter od 2017.

W wieku 20 lat przeszedł na wiarę katolicką, a dwa lata później wstąpił do klasztoru. Studiował filozofię w Brugii i Rzymie. 8 września 1979 przyjął święcenia kapłańskie. Mianowany przez papieża Jana Pawła II biskupem Sztokholmu, sakrę przyjął 29 grudnia 1998.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Młodość, kapłaństwo[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 24 września 1949 w Sorengo w Szwajcarii[2], w szwedzkiej rodzinie, a dorastał w Lund[3]. Wychowywał się jako luteranin i zawsze wykazywał duże zainteresowanie życiem kontemplacyjnym, mówiąc: „Zawsze tęskniłem za życiem modlitwy i cichej adoracji”[4]. Po półtora roku zauważył, że „prawda została mi dana przez wiarę katolicką" i nawrócił się na katolicyzm w wieku 20 lat[5]. Początkowo, po nawróceniu, chciał zostać księdzem diecezjalnym, ale po przeczytaniu autobiografii św. Teresy z Lisieux, w 1971 roku wstąpił do zakonu karmelitów bosych[2][5]. W 1977 złożył śluby wieczyste w Brugii w Belgii, gdzie następnie uzyskał stopień naukowy z filozofii i teologii. Studiował również języki nowożytne (angielski, hiszpański i niemiecki) na Uniwersytecie w Lund[2][6].

Po uzyskaniu stopnia doktora na Papieskim Wydziale Teologicznym Teresianum w Rzymie, przyjął święcenia kapłańskie w Malmö 8 września 1979[2][3].

Biskup[edytuj | edytuj kod]

17 listopada 1998 papież Jan Paweł II mianował go na biskupa Sztokholmu, a konsekrację przyjął z rąk Huberta Brandenburga 29 grudnia 1998 w katedrze św. Eryka w Sztokholmie[2][3]. Jak mówił, decyzja Jana Pawła II o udzieleniu święceń zdziwiła go, ale poddał się jej, ponieważ śluby zakonne nakazują posłuszeństwo[7]. Współkonsekratorami byli William Kenney oraz Alfons Nossol[8]. Jako dewizę wybrał In Laudem Gloriae (Ku chwale Majestatu)[9]. Według niego „jest wyrazem wszystkiego, czym jest. W naszych czasach często zapomina się, że nasz obowiązek - i nasz przywilej - to czcić i chwalić Boga. Człowiek nie jest przez to ograniczony, wręcz przeciwnie, rośnie, staje się bardziej wolny i szczęśliwszy”[10].

Zastąpił Brandenburga na stanowisku katolickiego biskupa Sztokholmu, obecnie jedynej katolickiej diecezji w Szwecji, pokrywającej obszar całego kraju[11]. Został pierwszym etnicznym Szwedem i drugim skandynawskim biskupem katolickim od czasów reformacji protestanckiej[2][3][4]. W październiku 2005 został przewodniczącym Konferencji Episkopatu Skandynawii i piastował to stanowisko do 9 września 2015, kiedy przewodniczącym został Czesław Kozon, a on sam został wiceprzewodniczącym[12][13].

Anders Arborelius w Sztokholmie, 25 kwietnia 2015.
Anders Arborelius i Dioscorus Benyamin Ataş, biskup Syryjskiego Kościoła Ortodoksyjnego, 20 maja 2015.
Herb biskupi Andersa Arboreliusa.

W 2006 roku głosił rekolekcje dla brygidek, których zapis wydano później pt. „Świętowanie chwały”. Wykładał prawdy teologiczne, opierając się na życiorysie Elżbiety od Trójcy Przenajświętszej[7].

W 2007 roku wystosował apel do rządu, aby nie czynił Szwecji „rajem aborcyjnym”, po propozycji otwarcia szpitali dla kobiet z krajów, w których obowiązują surowsze ograniczenia aborcyjne: „Czujemy się zobowiązani do rekomendowania naszym chrześcijańskim wyborcom, aby nie głosowali na Sojusz w następnych wyborach w 2010 roku. Jako chrześcijanie mamy obowiązek bronić nienaruszalności życia ludzkiego”[14].

W 2008 roku otrzymał święcenia kawalerskie Orderu Grobu Świętego z rąk Edwarda Bloma[potrzebny przypis].

W 2011 roku, potwierdzono, że w latach 1940-1970 trzech księży katolickich wykorzystywało seksualnie dzieci. Jeden z nich nie żyje, drugi nie jest już księdzem, a trzeciego nie zidentyfikowano. Ponieważ sprawa przedawniła się, nie można ich już ścigać, a Kościół nie planował podejmowania dalszych kroków prawnych. Arborelius skomentował sytuację tymi słowami[15][16]:

Przemoc wobec nieletniego jest okropną zbrodnią, która powoduje cierpienia na całe życie. Dla mnie, nie ma żadnego przedawnienia w przypadku wykorzystywania dzieci. Kościół katolicki nigdy nie może wynagrodzić poszkodowanych, ale tym śledztwem chcemy zapewnić im zadośćuczynienie, na jakie zasługują[15].

26 maja 2012 podczas kazania o Maryi przedstawił przykład zwiastowania oraz narodzenia Jezusa[17].

W 2015 roku wziął udział w filmie dokumentalnym The Indian Priest, o indyjskim księdzu misjonarzu[18].

21 maja 2017 papież Franciszek ogłosił, że uczyni Arboreliusa pierwszym szwedzkim kardynałem[19][20]. Tuż po ogłoszeniu mówił, że przypuszcza, iż decyzja papieża jest konsekwencją jego ubiegłorocznej wizyty w Szwecji, choć trwała zaledwie dwa dni[13]. Przyznał też, że nikt go nie uprzedził o nominacji. Kiedy mu o niej powiedział jeden z księży, nie chciał wierzyć, bo Szwecja nie miała dotąd kardynałów[13].

To naprawdę pierwszy taki przypadek w historii całej Europy Północnej. Nawet w średniowieczu, kiedy byliśmy na wskroś katoliccy, nie było u nas kardynałów. Widać, że Franciszek ma zamiłowanie do peryferii. W ten sposób chce pokazać, że również nasza wspólnota, choć mała, jest ważna w oczach Boga. I ważne jest nasze doświadczenie, wyniesione z tego środowiska bardzo zsekularyzowanego, w którym Kościół nie tylko istnieje, ale się rozwija. Liczba katolików wzrasta. To doświadczenie może być interesujące dla innych krajów o tradycji katolickiej[13].

Kardynał[edytuj | edytuj kod]

Anders Arborelius podczas konsystorza, 28 czerwca 2017.

Podczas konsystorza z 28 czerwca 2017 został kreowany kardynałem prezbiterem z kościółem tytularnym Santa Maria degli Angeli e dei Martiri[21]. Powiedział, że myśli, że Franciszek uznaje rolę Szwecji w przyjmowaniu imigrantów i promowaniu dialogu międzywyznaniowego[22]. W swoich wypowiedziach często opowiadał się za przyjmowaniem imigrantów, twierdząc, że dzięki nim Kościół się rozwija[23]:

Dla Kościoła katolickiego migracja stała się elementem opatrznościowym. Dzięki świadectwu wiary przybyszy, także rodowitym Szwedom łatwiej przychodzi przyjmowanie katolicyzmu. Przez wieki byliśmy prześladowani, ale teraz mamy te same prawa. To znak, że nasza wspólnota katolicka może żyć w wolności w tym zsekularyzowanym świecie. W Szwecji jest obecnie ok. 3 proc. katolików. Pośród znaczącej sekularyzacji widać ziarna nadziei, wiary i miłosierdzia. Świadectwo wiary migrantów jest bardzo mocne. Wielu z nich pochodzi z Bliskiego Wschodu, gdzie byli mocno prześladowani. Szwecja przez lata gościnnie otwierała drzwi dla migrantów, obecna polityka zaczyna je jednak zamykać. Coraz trudniej do nas przybyć np. uchodźcom z Iraku. Warto pamiętać, że w naszym kraju żyje największa w Europie wspólnota chaldejskich katolików[23].

Latem 2017 roku zaproponował papieżowi utworzenie specjalnego organu doradczego złożonego z kobiet, mówiąc, że „bardzo ważne jest, aby znaleźć szerszy sposób zaangażowania kobiet na różnych poziomach w kościele. Rola kobiet jest bardzo, bardzo ważna w społeczeństwie, w ekonomii, ale w kościele czasami jesteśmy nieco w tyle”[24][25]. 26 października 2017 odwiedził Centrum Matki Bożej Pokoju, ośrodek poświęcony opiece nad niepełnosprawnymi dziećmi. Podczas wizyty spotkał się z pacjentami i personelem. Zatrzymał się szczególnie na oddziale protez i ortotyki, który oferuje bezpłatne usługi, zwłaszcza dla ofiar wojny w Syrii lub Iraku, które straciły część ciała[26]. 23 grudnia 2017 papież uczynił go członkiem Papieskiej Rady ds. Popierania Jedności Chrześcijan, a 6 sierpnia 2019 członkiem Kongregacji ds. Kościołów Wschodnich[27][28].

W 2017 roku szwedzki magazyn informacyjny Fokus nazwał go „Szwedem Roku”[a][29][30]. Komentując, Arborelius powiedział Radiu Watykańskiemu, że ludzie czasami pytają go, czy naprawdę jest Szwedem: „Cieszę się z nominacji i myślę, że Fokus wykazał się odwagą, wybierając mnie. To znak, że Kościół katolicki staje się coraz bardziej rzeczywistością w Szwecji i częścią szwedzkiej kultury. To część procesu integracji, że można być Szwedem i jednocześnie kardynałem”[30].

W 2020 roku, w obliczu pandemii COVID-19 powiedział, że działania diecezji sztokholmskiej były „nieco bardziej surowe”, niż te rządowe: „Wielu imigrantów jest również katolikami i stracili pracę, stracili mieszkanie”[31]. W liście do premiera Stefana Löfvena, Arborelius wraz z innymi duchownymi chrześcijańskimi wezwał rząd do ochrony migrantów i bezdomnych, którzy są najbardziej narażeni na zakażenie lub cierpią z powodu skutków ekonomicznych: „Prawa człowieka muszą mieć zastosowanie do wszystkich ludzi żyjących w naszym kraju bez różnicy. Kościoły i większość społeczeństwa obywatelskiego robi, co w ich mocy. Kościoły, podobnie jak wirus, nie rozróżniają obywateli i obcokrajowców”[31].

Publikacje[edytuj | edytuj kod]

Autor książek dotyczących tematyki karmelitańskiej, religijnej, mistycznej, w tym:

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. Uzasadnienie jury: „Dziewiętnaście lat temu Szwed roku wszedł w rolę, której żaden Szwed nie odegrał od XVI wieku. W tym roku został pierwszym Szwedem, który nosił czerwony biret. Szwed roku przeszedł już do historii, ale on jest także osobą, która od momentu nominacji w 1998 r. uczestniczyła w szwedzkiej debacie publicznej. Reprezentowanie Kościoła katolickiego w kraju, którego tożsamość jest głównie świecka, a poza tym luterańska, wymaga nieustraszonej postawy. Jako biskup diecezji Sztokholm, Szwed roku, również odgrywa istotną rolę w zbliżaniu rodowitych Szwedów i Szwedów imigrantów. Szwedem roku jest Anders Arborelius, biskup i kardynał”.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Cdl. Anders Arborelius: Even Our Ordinary Lives Participate in the Mystery of Christ. [dostęp 2021-01-01].
  2. a b c d e f Announcement of Consistory on 28 June for the creation of new cardinals, 21.05.2017 (ang.). press.vatican.va, 2017-05-21. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  3. a b c d Maria Teresa Pontara Pederiva: Anders Arborelius, the Carmelite bishop who believes in young people (ang.). lastampa.it, 2017-05-29. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  4. a b Carol Glatz: First Swedish bishop since the Reformation to be made a cardinal (ang.). catholicherald.co.uk, 2017-05-25. [dostęp 2021-01-01].
  5. a b Jared Litke: An Interview with Bishop Anders Arborelius (ang.). news.stthomas.edu, 2001-12-15. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  6. Cardinal Arborelius (ang.). katolskakyrkan.se. [dostęp 2021-01-01].
  7. a b JAKUB JAŁOWICZOR: Papista wśród biskupek (pol.). gosc.pl, 2018-01-04. [dostęp 2021-01-29]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  8. Fünf Fragen an: Anders Arborelius OCD, Bischof von Stockholm (niem.). rogatekloster.wordpress.com, 2016-03-11. [dostęp 2021-01-01].
  9. The Cardinals of the Holy Roman Church. [dostęp 2021-01-01].
  10. +Anders Arborelius, O.C.D. – bishop of the Catholic Diocese of Stockholm (ang.). 2016-10-31. [dostęp 2021-01-29].
  11. Angelo Stagnaro: Catholics Gain Toehold in Sweden — 500 Years After Luther (ang.). ncregister.com, 2016-08-09. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  12. Diocese of Stockholm (ang.). gcatholic.org. [dostęp 2021-02-12]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  13. a b c d Konrad Sawicki: Anders Arborelius. Był protestantem - został katolickim kardynałem (pol.). pl.aleteia.org, 2017-06-28. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  14. Bishops concerned over Sweden becoming "abortion paradise" (ang.). cathnews.com, 2007-03-05. [dostęp 2021-01-29]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  15. a b Swedish Catholic Church confirms child abuse (szw.). sverigesradio.se, 2011-02-26. [dostęp 2021-01-29].
  16. Priests in Sweden join the ranks of paedophiles (ang.). thelocal.se, 2011-02-27. [dostęp 2021-01-29].
  17. Bishop Anders Arborelius preaches (ang.). 2012-05-26. [dostęp 2021-01-29].
  18. Anders Arborelius (ang.). prabook.com. [dostęp 2021-01-29].
  19. Anna Mattsson: Anders Arborelius förste svensk att utses till kardinal (szw.). expressen.se, 2017-05-21. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  20. Regina Coeli: Papa Francesco annuncia la nomina di cinque nuovi cardinali (wł.). rainews.it, 2017-05-21. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  21. Hannah Brockhaus: Pope Francis to Five New Cardinals: Jesus ‘Calls You to Serve Like Him and With Him’ (ang.). ncregister.com, 2017-06-28. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  22. Pope will elevate Sweden’s sole bishop to College of Cardinals (ang.). cruxnow.com, 2017-05-26. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  23. a b Kościół w Szwecji rozwija się dzięki migrantom. ekai.pl, 2018-08-28. [dostęp 2021-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  24. Patsy McGarry: Catholic Church’s idea of gender equality may be too little, too late (ang.). irishtimes.com, 2017-08-21. [dostęp 2021-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  25. James F. Keenan: If we want to reform the church, let's make women cardinals (ang.). ncronline.org, 2018-08-08. [dostęp 2021-01-29]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  26. Remy Brun: Visit of Cardinal Anders Arborelius to Our Lady of Peace Center (ang.). lpj.org, 2017-10-30. [dostęp 2021-01-29].
  27. Resignations and Appointments, 23.12.2017 (ang.). press.vatican.va, 2017-12-23. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  28. Resignations and Appointments, 06.08.2019 (ang.). press.vatican.va, 2019-08-06. [dostęp 2021-01-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  29. Swede of the year: Anders Arborelius (ang.). fokus.se, 2017-12-15. [dostęp 2021-01-01].
  30. a b Cardinal Arborelius named 'Swede of the year' (ang.). archivioradiovaticana.va, 2017-12-15. [dostęp 2021-01-29]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  31. a b Junno Arocho Esteves: Sweden's approach to pandemic a risk to elderly, minorities, cardinal says (ang.). ncronline.org, 2020-05-11. [dostęp 2021-01-28]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  32. Shepherds and members of the Order, honored by the Pope’s trust (ang.). oessh.va. [dostęp 2021-01-01].
  33. Elena Dini: The Order offers a path of sanctification for everyone (ang.). holysepulchre.va. [dostęp 2021-01-01].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]

Poprzednik
Gerhard Schwenzer
Przewodniczący Konferencji Episkopatu Skandynawii
20052015
Następca
Czesław Kozon