André Malraux

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
André Malraux
André Malraux, 1974, photo41.jpg
Data i miejsce urodzenia 3 listopada 1901
Paryż
Data i miejsce śmierci 23 listopada 1976
Créteil
Minister informacji Francji
Okres od 1945
do 1946
1. Minister kultury Francji
Okres od 10 lipca 1959
do 20 czerwca 1969
SignatureAndréMalraux.jpg
Odznaczenia
Oficer Orderu Narodowego Legii Honorowej (Francja) Order Zwycięstwa (Francja) Krzyż Wojenny 1939–1945 (Francja) Medal Wojskowy (Francja) Medal Oporu z Rozetą (Francja) Krzyż Wielki Orderu Maja (Argentyna) Krzyż Wielki II Klasy Odznaki Honorowej za Zasługi Wielki Krzyż Orderu Korony (Belgia) Wielki Oficer Narodowego Orderu Dahomeju (Benin) Wielki Oficer Orderu Krzyża Południa (Brazylia) Wielki Oficer Orderu Narodowego (Czad) Krzyż Wielki Orderu Danebroga (Dania) Wielka Wstęga Orderu Republiki (Egipt) Krzyż Wielki Orderu Lwa Finlandii Wielki Oficer Orderu Gwiazdy Równika (Gabon) Krzyż Wielki Orderu Jerzego I (Grecja) Wielki Oficer Orderu Narodowego (Górna Wolta) Krzyż Wielki Orderu Quetzala (Gwatemala) Krzyż Wielki Narodowego Orderu Honoru i Zasługi (Haiti) Wielka Wstęga Orderu Wschodzącego Słońca (Japonia) Wielka Wstęga Orderu Gwiazdy Jordanii Krzyż Wielki Królewskiego Orderu Sahametrei (Kambodża) Wielki Oficer Orderu Zasługi (Kongo) Wielka Wstęga Narodowego Orderu Cedru (Liban) Krzyż Wielki Orderu Korony Dębowej (Luksemburg) Wielki Ofier Orderu Narodowego (Madagaskar) Krzyż Wielki Orderu Ouissama Alaouite'a (Maroko) Wielki Oficer Orderu Zasługi Narodowej (Mauretania) Krzyż Orderu Orła Azteków (Meksyk) Wielki Oficer Orderu Narodowego (Niger) Krzyż Wielki Królewskiego Norweskiego Orderu Świętego Olafa Krzyż Wielki Orderu Słońca Peru Kawaler Orderu św. Jakuba od Miecza (Portugalia) Krzyż Wielki II Klasy Orderu Zasługi RFN Wielki Oficer Orderu Zasługi (Republika Środkowoafrykańska) Wielki Oficer Orderu Zasługi (Senegal) Kawaler 1. klasy Orderu Gwiazdy Polarnej (Szwecja) Kawaler Wielkiego Krzyża Orderu Białego Słonia (Tajlandia) Wielki Oficer Narodowego Orderu Zasługi (Togo) Wielka Wstęga Orderu Oswobodziciela (Wenezuela) Distinguished Service Order (Wielka Brytania) Order Zasługi Republiki Włoskiej II Klasy (1951-2001) Wielki Oficer Narodowego Orderu Wybrzeża Kości Słoniowej Wielka Wstęga Orderu Portretu Władcy (Iran)

André Malraux (ur. 3 listopada 1901 w Paryżu, zm. 23 listopada 1976 w Créteil) – francuski pisarz, eseista, z wykształcenia orientalista i archeolog.

Życiorys[edytuj]

Malraux był zbyt młody, by wziąć udział w walkach I wojny światowej. Jego rodzice rozwiedli się, gdy był jeszcze dzieckiem. Wychowywała go matka, ojciec popełnił samobójstwo w 1930.

W 1923 przybył do Indochin wraz z żoną – Clarą Goldschmidt, jako członek wyprawy badawczej. Aresztowano go i skazano na karę więzienia za wydarcie ze ścian jednej ze świątyń kilku posągów Buddy. Po apelach niektórych francuskich intelektualistów wyrok zawieszono.

Malraux miał poglądy zdecydowanie lewicowe. Od młodości był krytykiem kolonializmu. W Indochinach wydawał nielegalną gazetę. W czasie pobytu w Chinach pracował dla Kuomintangu.

Po powrocie do Francji opublikował swoje pierwsze powieści. Na początku lat 30. XX w. był już znanym i cenionym pisarzem. W 1933 zdobył nagrodę Goncourtów za książkę Dola człowiecza. Akcja powieści rozgrywa się w 1927, w ogarniętym wojną domową Szanghaju.

Działał w międzynarodowym ruchu antyfaszystowskim. Napisał książkę o obozach koncentracyjnych (Czas pogardy). Walczył w wojnie domowej w Hiszpanii, był współorganizatorem republikańskiego lotnictwa. Na podstawie własnych przeżyć w Hiszpanii napisał kolejną powieść zatytułowaną Nadzieja.

W czasie kampanii obronnej Francji w 1940 dostał się do niewoli, kiedy jego czołg został rozbity. Został zwolniony i brał udział w ruchu oporu, nie unikając aresztowania. Po wyzwoleniu bronił m.in. Strasburga podczas niemieckiej kontrofensywy, dowodząc wówczas brygadą.

Po zakończeniu wojny został ministrem informacji w rządzie de Gaulle’a. Po ustąpieniu generała z funkcji w styczniu 1946, Malraux pozostał przy jego boku i wrócił wraz z nim do władzy w 1958. Był zaliczany do tzw. lewicowych (lub liberalnych) gaullistów.

Od 10 lipca 1958 do 20 czerwca 1969 pełnił urząd (pierwszego w historii Francji) ministra kultury. Posiadał rangę ministra stanu (wicepremiera), a na posiedzeniach gabinetu zasiadał zawsze po prawej stronie prezydenta. Ustąpił z rządu po rezygnacji de Gaulle’a.

Zmarł na zapalenie płuc – podczas szalejącej epidemii grypy przyjął zbyt silną dawkę szczepionki, z czego wywiązała się śmiertelna choroba.

Twórczość (wybór)[edytuj]

Odznaczenia[edytuj]

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Cidadãos Estrangeiros Agraciados com Ordens Portuguesas (port.). presidencia.pt. [dostęp 12 listopada 2012].
  2. Malraux Dott. Andrè (wł.). Presidenza della Republica. [dostęp 12 listopada 2012].

Bibliografia[edytuj]