Andrea Camilleri

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrea Camilleri
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 6 września 1925
Porto Empedocle
Data i miejsce śmierci 17 lipca 2019
Rzym
Narodowość włoska
Język włoski
Alma Mater Accademia Nazionale di Arte Drammatica Silvio D’Amico
Ważne dzieła

Seria z Montalbano

podpis

Andrea Camilleri (ur. 6 września 1925 w Porto Empedocle, zm. 17 lipca 2019 w Rzymie[1]) – włoski reżyser teatralny oraz pisarz, autor powieści kryminalnych. Twórca postaci komisarza Salvo Montalbano.

Urodził się i wychował na Sycylii (gdzie w 1945 wstąpił do partii komunistycznej), jednak mieszkał i pracował w Rzymie. W latach 1948–1950 studiował reżyserię – spektakle (Becketta, Ionesco) wystawiał od wczesnych lat 50. Współpracował z telewizją RAI, wykładał na uczelniach teatralnych i filmowych. Był autorem wierszy, opowiadań i eksperymentalnych powieści, sławę przyniósł mu cykl powieści kryminalnych rozgrywających się w fikcyjnym sycylijskim miasteczku Vigata. Swego głównego bohatera, miejscowego komisarza policji, obdarzył nazwiskiem będącym włoską wersją nazwiska katalońskiego pisarza Manuela Vázqueza Montalbána. Pierwsza powieść z Montalbano ukazała się w 1994.

Główny bohater powieści kryminalnych – Salvo Montalbano – jest smakoszem. W każdej książce trafimy na opisy jego posiłków, a czasem nawet na skrótowy przepis na danie kuchni południowo-włoskiej. Montalbano jest w stanie nadłożyć sporo drogi do celu jeśli przy okazji odwiedzi mało znaną, ale „powalającą”, lokalną restaurację.

Polskie przekłady[edytuj | edytuj kod]

Seria z Montalbano[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Kształt wody (La forma dell’acqua 1994)
  • Pies z terakoty (Il cane di terracotta 1996)
  • Złodziej kanapek (Il ladro di merendine 1996)
  • Głos skrzypiec (La voce del violino 1997)
  • Wycieczka do Tindari (La gita a Tindari 2000)
  • Zapach nocy (L’odore della notte 2001)
  • Obietnica komisarza Montalbano (Il giro di boa 2003)
  • Cierpliwość pająka (La pazienza del ragno 2004)
  • Papierowy księżyc (La luna di carta 2005)
  • Sierpniowy żar (La vampa d’agosto 2006)
  • Skrzydła sfinksa (Le ali della sfinge 2006)
  • Ślad na piasku (La pista di sabbia 2007)
  • Pole garncarza (Il campo del vasaio 2008)
  • Wiek wątpliwości (L’età del dubbio 2008)
  • Taniec mewy (La danza del gabbiano 2009)
  • Polowanie na skarb (La caccia al tesoro 2010)
  • Gra luster (Il gioco degli specchi 2011)

Opowiadania[edytuj | edytuj kod]

  • Miesiąc z komisarzem Montalbano (Un mese con Montalbano 1998, zbiór 30 opowiadań)
  • Pomarańczki komisarza Montalbano (Gli arancini di Montalbano 1999, zbiór 20 opowiadań)
  • Śmierć na otwartym morzu (Morte in mare aperto 2014, zbiór 8 opowiadań)

Poza cyklem z Montalbano[edytuj | edytuj kod]

  • Kryjówka (Il tuttomio 2013)
  • Z chłopa król (Il re di Girgenti 2001)
  • Zniknięcie Patò (La scomparsa di Patò: romanzo 2000)
  • Piwowar z Preston (Il birraio di Preston 1995)
  • Pensjonat „Ewa” (La pensione Eva 2006)
  • Kolor słońca (Il colore del sole 2007)
  • Szary kostium (Il tailleur grigio 2011)
  • Sezon łowiecki (La stagione della caccia 1992)
  • Królowa Pomorza (La Regina di Pomerania 2012)
  • Owce i pasterz (Le pecore e il pastore 2007)
  • Kobiety (Donne 2014)

Nietłumaczone na polski[edytuj | edytuj kod]

Seria z Montalbano[edytuj | edytuj kod]

Powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Acqua in bocca (2010, z Carlo Lucarellim)
  • Il sorriso di Angelica (2010)
  • Una lama di luce (2012)
  • Una voce di notte (2012)
  • Un covo di vipere (2013)
  • La piramide di fango (2014)
  • La giostra degli scambi (2015)
  • L'altro capo del filo (2016)
  • La rete di protezione (2017)
  • Il metodo Catalanotti (2018)
  • Il cuoco dell'Alcyon (2019)
  • Riccardino (inedito - niewydane)[2]

Opowiadania[edytuj | edytuj kod]

  • Quindici giorni con Montalbano (1999, wybór 15 opowiadań ze zbioru: Miesiąc z komisarzem Montalbano)
  • La paura di Montalbano (2002, zbiór 6 opowiadań)
  • La prima indagine di Montalbano (2004, zbiór 3 opowiadań)
  • Racconti di Montalbano (2008, zbiór 19 opowiadań, w tym: 18 znanych z innych antologii, 1 nowe)

Tematyczne antologie opowiadań różnych autorów wydane w serii: ... in giallo

  • Capodanno in giallo (2012, motyw przewodni: zagadki kryminalne z okazji Nowego Roku, opowiadanie: Una cena speciale)
  • Ferragosto in giallo (2013, motyw przewodni: zagadki kryminalne z okazji święta 15 sierpnia, opowiadanie: Notte di Ferragosto)
  • Un anno in giallo (2017, motyw przewodni: zagadki kryminalne na każdy miesiąc roku, opowiadanie: La calza della befana)
  • Una giornata in giallo (2018, motyw przewodni: zagadki kryminalne rozwiązywane w jeden dzień, opowiadanie: Ventiquattr'ore di ritardo)

Wydania zbiorcze powieści[edytuj | edytuj kod]

  • Storie di Montalbano (2002, zbiór 6 pierwszych powieści z cyklu oraz 3 zbiorów opowiadań: Miesiąc z komisarzem Montalbano, Pomarańczki komisarza Montalbano, La paura di Montalbano)
  • Il commissario Montalbano. Le prime indagini (2008, zbiór 3 pierwszych powieści z cyklu: Kształt wody, Pies z terakoty, Złodziej kanapek)
  • Ancora tre indagini per il commissario Montalbano (2009, zbiór 3 kolejnych powieści z cyklu: Głos skrzypiec, Wycieczka do Tindari, Zapach nocy)
  • Altri casi per il commissario Montalbano (2011, zbiór 3 kolejnych powieści z cyklu: Obietnica komisarza Montalbano, Cierpliwość pająka, Papierowy księżyc)
  • Tre indagini a Vigàta (2012, zbiór 3 kolejnych powieści z cyklu: Sierpniowy żar, Skrzydła sfinksa, Ślad na piasku)

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. È morto Andrea Camilleri, papà di Montalbano, scrittore e maestro nato per raccontare storie (wł.). repubblica.it. [dostęp 2019-07-17].
  2. Rebecca West, Giuseppe Savoca, Per la lingua di Montale. Atti dell'incontro di studio (Firenze, 26 novembre 1987) con appendice di liste alla concordanza montaliana, „Italica”, 68 (1), 1991, s. 91, DOI10.2307/479447, ISSN 0021-3020, JSTOR479447 [dostęp 2019-01-04].

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]