Andrew Wakefield
Andrew Wakefield przemawiający podczas marszu organizowanego przez STOP NOP w Warszawie, 2 czerwca 2019. | |
| Data urodzenia | |
|---|---|
Andrew Wakefield (ur. 1957[1]) – były brytyjski lekarz gastroenterolog i działacz ruchu antyszczepionkowego[2][3][4], pozbawiony prawa wykonywania zawodu lekarza w Wielkiej Brytanii z powodu nieuczciwych i nieetycznych praktyk[5]. W 1998 r. opublikował w „The Lancet” zdyskredytowaną pracę badawczą, sugerującą związek między szczepionkami MMR a autyzmem i zaburzeniami jelit[1][6].
Życiorys
[edytuj | edytuj kod]Urodził się w 1957 r. w rodzinie lekarzy[1]. W 1981 r. ukończył studia medyczne w Londynie[1]. W 1985 r. otrzymał stypendium, które umożliwiło mu pracę nad przeszczepami jelita cienkiego w kanadyjskim Toronto. Pod koniec lat 80. powrócił do Wielkiej Brytanii[1]. Jest żonaty.
W 1998 opublikował wraz z 12 innymi naukowcami (Wakefield był pierwszym autorem) w czasopiśmie naukowym „The Lancet” artykuł, w którym zamieścił wyniki badań, które rzekomo wskazywały na związek między stosowaniem u dzieci szczepionki MMR a wystąpieniem u nich autyzmu i zapalenia jelit[7]. W badaniu wzięło udział zaledwie 12 dzieci[7][1].
W wyniku dziennikarskiego śledztwa przeprowadzonego przez Briana Deera z The Sunday Times okazało się, że wyniki badania zostały sfałszowane[8][9]. Wakefield otrzymał za swoją publikację 435 000 funtów od prawników działających na zlecenie rodziców, którzy domagali się odszkodowań od koncernów farmaceutycznych za rzekome szkody wywołane przez szczepionki[10][6]. Publikacja została wycofana przez czasopismo Lancet w 2010[11], a sam Wakefield za swoje nieetyczne działania otrzymał naganę od brytyjskiego General Medical Council oraz zakaz wykonywania zawodu lekarza w Wielkiej Brytanii[12].
W 2014 roku badanie przeprowadzone na 1,2 mln dzieci wykazało brak jakiegokolwiek związku między szczepionką na MMR a autyzmem[13].
W 2016 roku wyreżyserował pseudonaukowy film Vaxxed.
Jest działaczem ruchu antyszczepionkowego, propaguje stwierdzenia o niebezpieczeństwie szczepionek[4]. W 2020 r. głosił, że szczepionki „nas zabiją”[4].
Przypisy
[edytuj | edytuj kod]- ↑ a b c d e f Rebecci Smith, Andrew Wakefield - the man behind the MMR controversy [online], The Telegraph, 29 stycznia 2010 [dostęp 2025-06-07] (ang.).
- ↑ Jennifer Couzin-Frankel, British Medical Journal Charges Fraud in Autism-Vaccine Paper [online], Science, 6 stycznia 2011 [dostęp 2025-06-07] (ang.).
- ↑ Jessica Glenza, Disgraced anti-vaxxer Andrew Wakefield aims to advance his agenda in Texas election, The Guardian, 26 lutego 2018, ISSN 0261-3077 [dostęp 2025-06-07] (ang.).
- ↑ a b c Andrew Wakefield uses coronavirus pandemic to push discredited anti-vaccine claims, The Telegraph, 26 maja 2020, ISSN 0307-1235 [dostęp 2025-06-07] (ang.).
- ↑ Sarah Boseley, Andrew Wakefield struck off register by General Medical Council, The Guardian, 24 maja 2010, ISSN 0261-3077 [dostęp 2025-06-07] (ang.).
- ↑ a b Sarah Boseley, How disgraced anti-vaxxer Andrew Wakefield was embraced by Trump's America, The Guardian, 18 lipca 2018, ISSN 0261-3077 [dostęp 2025-06-07] (ang.).
- ↑ a b A.J. Wakefield, S.H. Murch, A. Anthony, J. Linnell, D.M. Casson, Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children, „The Lancet”, 351 (9103), 1998, s. 637–641, DOI: 10.1016/S0140-6736(97)11096-0, PMID: 9500320.
- ↑ Scott Hensley: Study Linking Childhood Vaccine And Autism Was Fraudulent. www.npr.org, 2011. [dostęp 2013-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2011-01-07)].
- ↑ Brian Deer, How the case against the MMR vaccine was fixed, „British Medical Journal”, 342, 2011, art. nr c5347, DOI: 10.1136/bmj.c5347, PMID: 21209059.
- ↑ Jessie Hewitson: Autism : how to raise a happy autistic child. London: 2018, s. loc. 232, section: Andrew Wakefield. ISBN 978-1-4091-7628-2.
- ↑ Retraction – Ileal-lymphoid-nodular hyperplasia, non-specific colitis, and pervasive developmental disorder in children, „The Lancet”, 375 (9713), 2010, s. 445, DOI: 10.1016/S0140-6736(10)60175-4, PMID: 20137807.
- ↑ James Meikle and Sarah Boseley: MMR row doctor Andrew Wakefield struck off register. guardian.co.uk. [dostęp 2013-10-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2010-05-27)].
- ↑ Hewitson 2018 ↓, s. loc. 232.
Linki zewnętrzne
[edytuj | edytuj kod]- Margit Kossobudzka, Dramat według dr. Andrew Wakefielda [online], wyborcza.pl, 25 lutego 2011 [dostęp 2017-07-20].
Magdalena Fikus, O pewnej manipulacji (w nauce), Miesięcznik „Delta”, marzec 2021 [dostęp 2021-03-04].