Andrias

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrias[1]
Tschudi, 1837[2]
Salamandra olbrzymia japońska (A. japonicus)
Salamandra olbrzymia japońska (A. japonicus)
Systematyka
Domena eukarionty
Królestwo zwierzęta
Typ strunowce
Podtyp kręgowce
Gromada płazy
Rząd płazy ogoniaste
Podrząd Cryptobranchoidea
Rodzina skrytoskrzelne
Rodzaj Andrias
Typ nomenklatoryczny

Salamandra scheuchzeri Holl, 1831

Synonimy
Gatunki
  • A. davidianus
  • A. japonicus
  • A. scheuchzeri

Andriasrodzaj płaza beznogiego z rodziny skrytoskrzelnych (Cryptobranchus). Obejmuje największe płazy dzisiejszego świata: salamandra olbrzymia japońska osiąga długość 1,44 metra, natomiast salamandra olbrzymia chińska aż 1,8 m.

Zasięg występowania[edytuj | edytuj kod]

Rodzaj obejmuje gatunki występujące w Japonii i zachodnich Chinach[12].

Systematyka[edytuj | edytuj kod]

Etymologia[edytuj | edytuj kod]

  • Proteocordylus: w mitologii greckiej Proteusz (gr. Πρωτεύς Prōteús, łac. Proteus), był bóstwem morskim, synem Posejdona i Tetydy, który mógł dowolnie zmieniać swój kształt; κορδύλη kordulē „obrzęk, guz”[13].
  • Andrias: gr. ανδρειος andreios „silny, odważny”, od ανηρ anēr, ανδρος andros „mężczyzna”[14].
  • Megalobatrachus (Megalobranchus[a]): gr. μεγας megas, μεγαλη megalē „wielki, duży”; βατραχος batrakhos „żaba”[14]. Gatunek typowy: Megalobatrachus sieboldi Tschudi, 1837 (= Triton japonicus Temminck, 1836).
  • Sieboldia (Sieboldtia[b], Sieboldiana[a]): Philipp Franz Balthasar von Siebold (1796–1866), niemiecki lekarz i botanik[14]. Gatunek typowy: nie podano.
  • Hydrosalamandra: gr. ὑδρο- hudro- „wodny”; ὑδωρ hudōr, ὑδατος hudatos „woda”; σαλαμάνδρα salamandra „salamandra”[14]. Gatunek typowy: Megalobatrachus sieboldi Tschudi, 1837 (= Triton japonicus Temminck, 1836).
  • Tritogenius: gr. τριτων tritōn „traszka”; γενυς genus „policzek”[13]. Nazwa zastępcza dla Andrius.
  • Plicagnathus: łac. plico „spasować, splatać”; gr. γναθος gnathos „żuchwa”[13]. Gatunek typowy: Plicagnathus matthewi Cook, 1917.

Podział systematyczny[edytuj | edytuj kod]

Do rodzaju należą dwa żyjące obecnie gatunki[12]:

oraz wymarłe:

Uwagi[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Niepoprawna, późniejsza pisownia.
  2. Błąd typograficzny.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Andrias, w: Integrated Taxonomic Information System (ang.).
  2. von Tschudi 1837 ↓, s. 545.
  3. C.E. von Eichwald: Zoologia Specialis, quam Expositis Animalis tum Vivis, tum Fossilibus potossimum Rossiae in Universum, et Poloniae in Species, in Usum Lectionum Publicarum in Universitate Caesarea Vilnensi habendarum edidit. T. 3. Vilnius: Josophi Zawadski, 1831, s. 165. (łac.)
  4. von Tschudi 1837 ↓, s. 547.
  5. J.E. Gray. The gigantic Japanese Salamander. „Annals of Natural History”. 1, s. 413, 1838 (ang.). 
  6. L. Agassiz: Anhang.. W: J.J. von Tschudi: Classification der Batrachier: mit Berucksichtigung der fossilen Thiere dieser Abtheilung der Reptilien. Neuchâtel: Petitpierre, 1838, s. brak numeru. (niem.)
  7. F.S. Leuckart. Einege zoologische Bemerkungen. II. Ueber das Gen. Cryptobranchus. „Neue Notizen aus dem Gebiete der Natur- und Heilkunde”. 13, s. kol. 20, 1840 (niem.). 
  8. J. von N.F.X. Gistel: Naturgeschichte des Thierreichs für höhere Schulen. Sttutgart: Hoffmann, 1848, s. xi. (niem.)
  9. J. van der Hoeven: Handboek der Dierkunde. Cz. 2. Amsterdam: J. C. A. Sulpke, 1855, s. 464. (niderl.)
  10. C. Ishikawa. Beiträge zur Kenntniss des Riesen-Salamanders (Megalobatrachus maximus Schlegel). „Proceedings of the Department of Natural History. Tokyo Imperial University”. 1, s. 21, 1904 (niem.). 
  11. H.J. Cook. First recorded amphibian from the Tertiary of Nebraska. „Bulletin of the Geological Society of America”. 28, s. 213, 1917 (ang.). 
  12. a b D. Frost: Andrias Tschudi, 1837 (ang.). W: Amphibian Species of the World 6.0, an Online Reference [on-line]. American Museum of Natural History. [dostęp 2018-04-20].
  13. a b c E.C. Jaeger: Source-book of biological names and terms. Springfield: 1944, s. 1-256. (ang.)
  14. a b c d L. Agassiz: Nomenclator zoologicus: continens nomina systematica generum animalium tam viventium quam fossilium, secundum ordinem alphabeticum disposita, adjectis auctoribus, libris, in quibus reperiuntur, anno editionis, etymologia et familiis, ad quas pertinent, in singulis classibus. Soloduri: Jent et Gassmann, 1842–1846, s. 42. (łac.)
  15. Praca zbiorowa: Zwierzęta: encyklopedia ilustrowana. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN, 2005, s. 421. ISBN 83-01-14344-4.
  16. E. Keller (red.), J.H. Reinchholf, G. Steinbach, G. Diesener, U. Gruber, K. Janke, B. Kremer, B. Markl, J. Markl, A. Shlüter, A. Sigl & R. Witt: Gady i płazy. Warszawa: Świat Książki, 2003, s. 20, seria: Leksykon Zwierząt. ISBN 83-7311-873-X. (pol.)

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  1. J.J. von Tschudi. Über den Homo diluvii testis, Andrias Scheuchzeri. „Neues Jahrbuch für Mineralogie, Geognosie, Geologie und Petrefakten-Kunde”. 5, s. 545–547, 1837. Stuttgart (niem.). </ref>
  2. AmphibiaWeb - Andrias japonicus. Dostęp 2008-04-08.
  3. AmphibiaWeb - Andrias davidianus. Dostęp 2008-04-08.