Andrius Kubilius

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrius Kubilius
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 8 grudnia 1956
Wilno
Premier Litwy
Okres od 3 listopada 1999[1]
do 26 października 2000
Przynależność polityczna TS
Poprzednik Irena Degutienė (p.o.)
Następca Rolandas Paksas
Premier Litwy
Okres od 9 grudnia 2008
do 13 grudnia 2012
Przynależność polityczna TS
Poprzednik Gediminas Kirkilas
Następca Algirdas Butkevičius
Odznaczenia
Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Zasługi RP Krzyż Komandorski Orderu Wielkiego Księcia Giedymina (Litwa) Wielki Krzyż Komandorski Orderu Witolda Wielkiego (Litwa) Order Księcia Jarosława Mądrego V klasy

Andrius Kubilius (ur. 8 grudnia 1956 w Wilnie) – litewski fizyk, polityk, działacz opozycji w okresie ZSRR, premier Litwy w latach 1999–2000 i 2008–2012, od 2003 do 2015 przewodniczący Związku Ojczyzny, poseł do Parlamentu Europejskiego IX kadencji.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Po ukończeniu szkoły średniej nr 22 w Wilnie został studentem wydziału fizyki Uniwersytetu Wileńskiego, który ukończył w 1979. W latach 1981–1984 był słuchaczem studiów doktoranckich. Od 1984 do 1990 pracował na Uniwersytecie Wileńskim jako laborant, inżynier i pracownik naukowy.

W 1988 rozpoczął działalność w Sąjūdisie, w którym w latach 1990–1992 pełnił funkcję sekretarza. W 1993 dołączył do Związku Ojczyzny. W latach 2000–2003 był pierwszym zastępcą przewodniczącego Vytautasa Landsbergisa, zastępując go następnie na stanowisku przewodniczącego partii.

W 1992 został wybrany do Sejmu z listy Sąjūdisu. W 1996, 2000 i 2004 uzyskiwał mandat poselski jako kandydat Związku Ojczyzny. W latach 1996–1999 pełnił funkcję pierwszego wiceprzewodniczącego parlamentu, a w latach 1997–1999 przewodniczył Komisji Spraw Europejskich. Od 3 listopada 1999 do 26 października 2000 sprawował po raz pierwszy urząd premiera Litwy.

W kadencji 2000–2004 był liderem pozostającej w opozycji frakcji konserwatystów. W kolejnej kadencji Sejmu pełnił funkcje przewodniczącego frakcji Związku Ojczyzny, przewodniczącego komisji spraw europejskich, a od 2006 wiceprzewodniczącego Sejmu. W wyborach parlamentarnych w 2008 po raz kolejny uzyskał mandat poselski, wygrywając w okręgu jednomandatowym, zaś jego ugrupowanie w tym głosowaniu zdobyło najwięcej mandatów.

27 października 2008, dzień po drugiej turze wyborów, w imieniu Związku Ojczyzny podpisał wstępne porozumienie z przedstawicielami TPP, LiCS i LRLS porozumienie o zawiązaniu centroprawicowej koalicji rządzącej (dysponującej ponad 80 głosami w Sejmie nowej kadencji)[2]. 17 listopada partie te oficjalnie podpisały porozumienie koalicyjne[3], a 20 listopada prezydent Valdas Adamkus podpisał dekret o przedstawieniu Sejmowi kandydatury Andriusa Kubiliusa na urząd premiera[4]. Tydzień później Sejm zaakceptował jego kandydaturę na ten urząd[5], a 28 listopada prezydent mianował go na stanowisko szefa rządu[6]. 9 grudnia Sejm zaakceptował program rządu, co zakończyło ostatecznie proces jego formowania.

Rząd Andriusa Kubiliusa przetrwał całą czteroletnią kadencję. W wyborach w 2012 premier po raz kolejny został wybrany do Sejmu[7], popierające go ugrupowania znalazły się jednak w opozycji. Urzędowanie zakończył ostatecznie 13 grudnia 2012, gdy parlament zaakceptował program rządowy nowego premiera Algirdasa Butkevičiusa.

W wewnątrzpartyjnych wyborach w kwietniu 2013 po raz szósty z rzędu wybrany na przewodniczącego TS-LKD[8]. Ustąpił z tej funkcji w 2015, w kwietniu tegoż roku partyjne wybory na to stanowisko wygrał Gabrielius Landsbergis. W 2016 Andrius Kubilius utrzymał mandat poselski na kolejną kadencję[9]. W 2019 został natomiast wybrany na eurodeputowanego IX kadencji[10].

Odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Jego żona Rasa Kubilienė została skrzypaczką w Litewskiej Narodowej Orkiestrze Symfonicznej. Mają dwóch synów.

Zobacz też[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Rząd rozpoczął funkcjonowanie 11 listopada 1999.
  2. Rządzącą koalicję będzie tworzyła centroprawica. „Kurier Wileński”, 27 października 2008. 
  3. Litwa:porozumienie o tworzeniu koalicji. wprost.pl, 17 listopada 2008. [dostęp 2020-11-05].
  4. Dėl Ministro Pirmininko kandidatūros (lit.). lrs.lt, 22 listopada 2008. [dostęp 2020-11-05].
  5. Andrius Kubilius znów premierem Litwy. interia.pl, 27 listopada 2008. [dostęp 2020-11-05].
  6. President Appoints Andrius Kubilius as Prime Minister (lit.). president.lt, 28 listopada 2008. [dostęp 2020-11-05].
  7. Główna Komisja Wyborcza – Wybory 2012 (lit.). [dostęp 2020-11-05].
  8. Kubilius pokonał Landsbergisa. delfi.lt, 30 kwietnia 2013. [dostęp 2020-11-05].
  9. Główna Komisja Wyborcza – Wybory 2016 (lit.). [dostęp 2020-11-05].
  10. Główna Komisja Wyborcza – Wybory 2019 (lit.). [dostęp 2020-11-05].
  11. Valstybės ordinai – ir A. Butkevičiui, ir A. Kubiliui (lit.). delfi.lt, 16 lutego 2015. [dostęp 2020-11-05].
  12. a b Apdovanotų asmenų duomenų bazė (lit.). lrp.lt. [dostęp 2020-11-05].
  13. Postanowienie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 9 kwietnia 1999 r. o nadaniu orderów (M.P. z 1999 r. nr 22, poz. 314).
  14. УКАЗ ПРЕЗИДЕНТА УКРАЇНИ №250/2017 «Про відзначення державними нагородами України громадян іноземних держав» (ukr.). president.gov.ua, 23 sierpnia 2017. [dostęp 2020-11-05].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]