Androfilia i gynofilia

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania

Androfilia i gynofilia - terminy używane w behawioryzmie, żeby opisać orientację seksualną; alternatywa dla dychotomii heteroseksualności i homoseksualności. Androfilia to pociąg do mężczyzn i/lub męskości; gynofilia do kobiet i/lub kobiecości.[1][2]Ambifilia to ich kombinacja występująca w jednej osobie, odpowiednik biseksualności.[1]

Terminy są używane obiektywnie, żeby określić przedmiot pociągu osoby bez identyfikowania płci/tożsamości płciowej. W ten sposób można uniknąć ukrytych założeń inherentnych dla normatywnego ujęcia seksualności, oraz uniknąć problemów podczas opisywania seksualności kultur spoza Zachodu albo podczas opisywania seksualności osób transpłciowych, niebinarnych i interpłciowych.

Użycie historyczne[edytuj | edytuj kod]

Androfilia[edytuj | edytuj kod]

Termin ten był oryginalnie wprowadzony do dyskursu naukowo-literackiego przez Magnusa Hirschfelda opisującego homoseksualne zachowania na przykładzie starożytnej Grecji i miał na celu odróżnienie typowych zachowań seksualnych dorosłego mężczyzny z chłopcem/młodzieńcem (pederastia) od rzadziej występujących w ówczesnej Grecji i kulturowo mniej akceptowanych form pożycia seksualnego między dwoma dorosłymi mężczyznami. W 1906 r. zaproponował wprowadzenie czteroczęściowej klasyfikacji dla mężczyzn homoseksualnych[3]:

  • pedofilia – pociąg seksualny do mężczyzn przed okresem pokwitania,
  • efebofilia – pociąg seksualny do mężczyzn od okresu pokwitania do wczesnych lat 20,
  • androfilia – pociąg seksualny do mężczyzn od lat 20 do 50,
  • gerontofilia – pociąg seksualny do mężczyzn starszych.

Według szacunków Hirschfelda androfile to około 45% populacji mężczyzn homoseksualnych. Takim sam udział mają efebofile[3].

Inną formą popularnego użycia tego terminu była wydana w 2007 książka Jacka Malebranche'a : Androphilia, A Manifesto: Rejecting the Gay Identity, Reclaiming Masculinity[4].

Gynofilia[edytuj | edytuj kod]

Słowo pojawiło się w starożytnej Grecji. W Idylli 8, wers 60, Teokryt użył γυναικοφίλιας jako eufemizmu opisującego pociąg Zeusa do kobiet.[5][6][7]

Zygmund Freud użył terminu gynofiliczna żeby opisać przypadek Dory.[8] Używał tego słowa także w korespondencji.[9][10] Alternatywną pisownią jest gynefilia, a rzadkim synonimem gyneseksualność/gynoseksualność.[11]

Psycholog Nancy Chodorow proponowała, żeby przededypalny moment of psychologicznego i libidialnego skupienia na matce, doświadczany przez dziewczynki i chłopców, nazwać gynoseksualność lub matriseksualność (przez wzgląd na ekskluzywność wobec matki).[12]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Diamond M (2010). Sexual orientation and gender identity. In Weiner IB, Craighead EW eds. The Corsini Encyclopedia of Psychology, Volume 4. p. 1578. John Wiley and Sons, ​ISBN 978-0-470-17023-6
  2. PL. Vasey, DP. VanderLaan. Kin selection and the evolution of male androphilia.. „Arch Sex Behav”. 38 (2), s. 170-1, Apr 2009. DOI: 10.1007/s10508-008-9443-9. PMID: 19005747. 
  3. a b Karen Franklin. Hebephilia: quintessence of diagnostic pretextuality.. „Behavioral Science & the Law”. 28 (6), s. 4, kwiecień 2010. DOI: 10.1002/bsl.934. ISSN 1099-0798. PMID: 21110392. 
  4. "Androphilia, A Manifesto: Rejecting the Gay Indentity, Reclaiming Masculinity", J. Malebranche, ​ISBN 978-0-9764035-8-6
  5. Cholmeley RJ (1901). The idylls of Theocritus. G. Bell & sons, p. 98
  6. Rummel, Erika (1996). Erasmus on women, p. 82 University of Toronto Press, ​ISBN 978-0-8020-7808-7
  7. Brown GW (1979). Depression--a sociologist's view. Trends in Neurosciences Volume 2, 1979, Pages 253-256 {{{tytuł}}}, DOI10.1016/0166-2236(79)90099-7.
  8. Kahane C (2004). Freud and the passions of the voice. In O'Neill J (2004). Freud and the Passions. Penn State Press, ​ISBN 978-0-271-02564-3
  9. Sigmund Freud to Sándor Ferenczi, March 25, 1908: "I have often seen it so: a woman unsatisfied by a man naturally turns to a woman and tries to invest her long-suppressed gynecophilic component with libido."
  10. Freud to Wilhelm Fliess, March 23, 1900: "A good-natured and fine person, at a deeper layer gynecophilic, attached to the mother."
  11. Money, John (1986). Venuses penuses: sexology, sexosophy, and exigency theory. Prometheus Books, ​ISBN 978-0-87975-327-6
  12. Chodorow, Nancy (1999). The reproduction of mothering: psychoanalysis and the sociology of gender. University of California Press, ​ISBN 978-0-520-22155-0