Andrzej Baj

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Bay
Andrzej Bay-Wilski
porucznik piechoty porucznik piechoty
Data i miejsce urodzenia

23 listopada 1894
Dołhobrody

Data i miejsce śmierci

1 marca 1969
Warszawa

Przebieg służby
Siły zbrojne

Orzełek II RP.svg Wojsko Polskie

Jednostki

34 Pułku Piechoty

Główne wojny i bitwy

I wojna światowa
wojna polsko-bolszewicka
II wojna światowa

Odznaczenia
Odznaka honorowa za Rany i Kontuzje
Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych (1920-1941, czterokrotnie)
Grób Andrzeja Baja na cmentarzu Powązkowskim

Andrzej Baj ps. „Wilski”, również używający pisowni „Bay” (ur. 23 listopada 1894[1][2], zm. 1 marca 1969 w Warszawie) – porucznik piechoty Wojska Polskiego, członek POW, kawaler Krzyża Niepodległości i Krzyża Walecznych, burmistrz Terespola (1935–1939).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Wiosną 1919 roku wstąpił do organizującego się 34 pułku piechoty. W jego szeregach walczył na wojnie z bolszewikami. 3 lipca 1919 roku wyróżnił się męstwem w boju pod Horodyszczem, w czasie którego został ranny. Dowodził wówczas plutonem, który desantował się z motorówki nr IV, której dowódcą był ppor. mar. Karol Taube z Flotylli Pińskiej[3]. Następnie dowodził kompanią i awansował kolejno na chorążego i podporucznika[4]. W sierpniu 1920 roku wysadził most na Bugu pod Sławatyczami przed atakiem Armii Czerwonej. W 1921 roku został przeniesiony do rezerwy.

Zweryfikowany w stopniu porucznika ze starszeństwem z dniem 1 czerwca 1919 i 6278. lokatą w korpusie oficerów rezerwowych piechoty[5][6]. Posiadał przydział w rezerwie do 34 pp[7][8][9]. W 1934 roku, jako oficer pospolitego ruszenia pozostawał w ewidencji Powiatowej Komendy Uzupełnień Biała Podlaska. Posiadał przydział do Oficerskiej Kadry Okręgowej Nr IX. Był wówczas „przewidziany do użycia w czasie wojny”[10].

W 1935 roku w wyborach samorządowych zostaje wybrany burmistrzem Terespola. Gospodarstwo wraz z młynem zostaje wydzierżawione, a on wraz z żoną przenosi się do Terespola. Był jednym z inicjatorów budowy Hal Targowych w Terespolu[11], nowoczesnej rzeźni miejskiej, wybrukowano kilka odcinków ulic oraz oświetlono miasto, przedłużając sieć elektryczną z Brześcia[12]. Na stanowisku burmistrza pracuje do połowy września 1939 r., a następnie ukrywa się przed Gestapo. Żona przenosi się w tym czasie do rodziny do Warszawy. Na przełomie 1939 i 1940 roku, używając pseudonimów „Wujek” i „Wilski”, organizował struktury Służby Zwycięstwu Polski w powiecie bialskim[13].

Zmarł w 1969 roku w Warszawie. Został pochowany na Starych Powązkach jako Andrzej Bay-Wilski (kwatera 83-4-16)[14].

Ordery i odznaczenia[edytuj | edytuj kod]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 13, tu podano, że urodził się 10 listopada 1894 roku.
  2. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. tu także podano 10 listopada 1894 rok, jako datę urodzenia.
  3. Taube i Żukowski 1931 ↓, s. 7-9.
  4. Dyplom nr 8.
  5. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 546.
  6. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 484.
  7. Spis oficerów rezerwy 1922 ↓, s. 13.
  8. Rocznik Oficerski 1923 ↓, s. 225, 546.
  9. Rocznik Oficerski 1924 ↓, s. 209.
  10. Rocznik Oficerski Rezerw 1934 ↓, s. 260, 1023.
  11. 80 lat Hal Targowych w Terespolu
  12. Górny 1939 ↓, s. 255.
  13. Samodzielony Okręg Lublin AK. Radosław Butryk Butryński. [dostęp 2019-02-26].
  14. Cmentarz Stare Powązki: HELENA BROEL-PLATER, [w:] Warszawskie Zabytkowe Pomniki Nagrobne [online] [dostęp 2019-10-29].
  15. M.P. z 1933 r. nr 255, poz. 273.
  16. Dz. Pers. MSWojsk. ↓, Nr 1 z 26 stycznia 1922 roku, s. 56.
  17. Legitymacja L. 37/6862/Adj. podpisana przez dowódcę 9 Dywizji Piechoty pułkownika Mieczysława Ryś-Trojanowskiego.
  18. Dyplom nr 8 odznaki Dywizji Podlaskiej „Za męstwo” podpisany przez dowódcę dywizji gen. ppor. Antoniego Listowskiego.
  19. Zaświadczenie wystawione 21 marca 1921 roku przez adiutanta 34 pp por. Ignacego Banacha.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]