Andrzej Chryzoberges

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Chryzoberges
Data urodzenia koniec XIV wieku
Data śmierci 1451 lub 1456
Język grecki
Ważne dzieła

Apologia pism Tomasza

Andrzej Chryzoberges lub Chrysoberges, także Andrzej z Rodos, Andrzej z Konstantynopola albo Andrzej z Pery (zm. 1451 lub 1456) – dominikanin, teolog bizantyński.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Andrzej Chryzoberges był młodszym bratem Maksyma Chryzobergesa, i podobnie jak brat dominikaninem[1]. Pochodził z greckiej rodziny prawosławnej. Po nawróceniu wstąpił do klasztoru dominikanów w Pera, na przedmieściu Konstantynopola[2]. Około 1410 roku był nauczycielem filozofii w Padwie, później studiował tam teologię. Był tłumaczem języka greckiego na soborze w Konstancji (1414-1418)[1]. W 1425 roku został legatem papieskim przy dworze bizantyńskim i biskupem Sutri, biskupstwa jednak nie objął[2]. W 1426 roku został generalnym wikarym dominikańskim na Bizancjum i Polskę[1]. W latach 1428-1429 przebywał w Polsce, prawdopodobnie w celu skłonienia króla polskiego Władysława Jagiełły do wojny z husytami. W tym czasie znalazł się też na liście profesorów Akademii Krakowskiej. Podjął się wykładów prawdopodobnie za namową Zbigniewa Oleśnickiego. 2 maja 1432 roku papież Eugeniusz IV mianował Andrzeja arcybiskupem Kolossy na Rodos[2]. Andrzej wziął udział w soborze ferraro-florenckim (1438-1439) jako przedstawiciel Kościoła rzymskiego[1]. 6 lipca 1439 roku podpisał akt unii florenckiej. Jako legat papieski pozyskał dla Kościoła katolickiego metropolitę chaldejskiego Tymoteusza i biskupa maronitów Eliasza. W 1147 roku został arcybiskupem Nikozji na Cyprze[2]. Zmarł w 1451 roku[1] lub w 1456 roku[2].

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

Andrzej Chryzoberges przetłumaczył na język grecki mszał dominikański[3], wydał swoje mowy soborowe i Apologię pism Tomasza (Apologia apodejktiké apὸ ton syngrammátón tu [...] Thomá), zwalczające palamityzm[1]. W rękopisach Biblioteki Watykańskiej zachowały się jego dwie dysputy: ze schizmatykiem J. Bessarionem Apologia peri tes teias usias kai energeias, a także dialog polemiczny skierowany do Marka Eugenika Andreu Rodu kai Marku Efesiu dialogos[2].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e f O. Jurewicz: Historia literatury bizantyńskiej. s. 285.
  2. a b c d e f Witold Malej: Andrzej z Rodos. W: Encyklopedia katolicka. T. 1. s. 452.
  3. Zdaniem W. Hryniewicza mszał dominikański przełożył na grekę Manuel Chryzoloras za namową brata Andrzeja, Maksyma Chryzobergesa. Wacław Hryniewicz: Chryzoberges Maksimos. W: Encyklopedia katolicka. T. 3. s. 339.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]