Andrzej Grasela

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Grasela
Ilustracja
Data i miejsce urodzenia 13 listopada 1880
Roztoki
Data i miejsce śmierci 4 marca 1965
Sanok
Miejsce spoczynku Cmentarz Centralny w Sanoku
Narodowość polska
Stanowisko nauczyciel
Signature of Andrzej Grasela (1945).jpg

Andrzej Grasela (ur. 13 listopada 1880 w Roztokach, zm. 4 marca 1965 w Sanoku) – polski nauczyciel.

Grobowiec Andrzeja i Janiny Grasela

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodził się 13 listopada 1880 w Roztokach jako syn Jana i Katarzyny z domu Garbarz[1][2][3]. Absolwent Państwowego Gimnazjum imienia króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle z 1900[4][2]. Odbył studia na Wydziale Filozoficznym Uniwersytetu Jagiellońskiego w Krakowie[2]. Podjął pracę w szkolnictwie, reskryptem z 22 listopada 1904 jako kandydat zawodu nauczycielskiego został mianowany zastępcą nauczyciela w C. K. Gimnazjum w Złoczowie, gdzie uczył języka łacińskiego i języka polskiego[5][6][1]. Reskryptem z dnia 24 stycznia 1907 otrzymał urlop na drugie półrocze roku szkolnego 1906/1907 celem ułatwienia przygotowania się do egzaminu nauczycielskiego[7], który złożył 20 maja 1908[1]. Dnia 1 września 1908 został mianowany nauczycielem rzeczywistym[1]. W kolejnych latach pracował w filii C. K. Gimnazjum w Stryju[1][8], gdzie podczas I wojny światowej w 1915 został dyrektorem Prywatnego Gimnazjum Żeńskiego. W 1918 był profesorem samodzielnej filii C. K. Wyższego Gimnazjum w Stryju[9]. Został odznaczony austro-węgierskim Krzyżem Jubileuszowym dla Cywilnych Funkcjonariuszów Państwowych[9]. Od 1918 do 1919 był członkiem Polskiej Organizacji Wojskowej w Stryju[2]. W 1919 został aresztowany przez Ukraińców i osadzony w obozie koncentracyjnym[2].

Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości pozostawał nauczycielem w okresie II Rzeczypospolitej. Ze stanowiska profesora II Gimnazjum w Stryju rozporządzeniem Ministra Wyznań Religijnych i Oświecenia Publicznego z 5 września 1931 został powołany na stanowisko dyrektora Państwowego Gimnazjum Męskiego w Sanoku[10][11] i pełnił tę funkcję do 1939[12]. W szkole uczył języka polskiego[13][14][15][16]. Na przełomie 1932/1933 został wybrany przewodniczącym zarządu Koła Przyjaciół Harcerstwa w Sanoku i pełnił tę funkcję w kolejnych latach[17][18][19][20][2]. W dekadzie lat 30. przyczynił się do odnowy infrastruktury szkoły. Był członkiem Rady Szkolnej Okręgowej w Sanoku. Zasiadł w komitecie organizacyjnym I Zjazdu Absolwentów z okazji 50-lecia pierwszej matury w gimnazjum w 1938[21]. W 1934 został zaszeregowany do grup VI w zawodzie[22]. 25 lipca 1934 został wybrany członkiem zarządu Towarzystwa Przyjaciół Ziemi Sanockiej[23][24]. Wiosną 1935 wszedł w skład komitetu organizacyjnego przyszłego koła historyków w Sanoku, tworzono z inicjatywy prof. Kazimierza Hartleba[25]. Przed 1939 w Sanoku był członkiem założycielem Powszechnego Banku Kredytowego (PBK), przewodniczącym Towarzystwa Popierania Budowy Szkół Powszechnych, przewodniczącym koła Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, członkiem wydziału Polskiego Czerwonego Krzyża, sekretarzem grupy „Zrąb”[2].

Po zakończeniu II wojny światowej ponownie był dyrektorem reaktywowanego gimnazjum od 1945 do czerwca 1946. Decyzją Ministerstwa Oświaty został przeniesiony w stan spoczynku z dniem 1 lipca 1947[26]. Od września 1947 pracował jako nauczyciel w szkołach mechanicznych przy sanockiej Fabryce Wagonów, gdzie pełnił funkcję zastępcy dyrektora Władysława Dziduszki: od 1947 do 1949 w charakterze społecznym, od 1949 do 1953 etatowo w randze wicedyrektora ds. pedagogicznych.

Jako emerytowany nauczyciel zamieszkiwał przy ulicy Jarosława Dąbrowskiego 22 w Sanoku[27][28]. Był członkiem Komitetu Organizacyjnego Jubileuszowego Zjazdu Koleżeńskiego b. Wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej Matury[29].

Andrzej Grasela do końca życia zamieszkiwał w Sanoku przy ul. Jarosława Dąbrowskiego 30[3]. Zmarł 4 marca 1965 w Sanoku[3]. Został pochowany na cmentarzu przy ul. Rymanowskiej w Sanoku[3]. Od 25 maja 1907 jego żoną była Janina z domu Wierońska (1888-1969)[2][3][30].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Henryk Kopia: Spis nauczycieli szkół średnich w Galicyi oraz polskiego gimnazyum w Cieszynie. Lwów: Towarzystwo Nauczycieli Szkół Wyższych, 1909, s. 46.
  2. a b c d e f g h Stanisław Łoza (red.): Czy wiesz kto to jest?. Warszawa: Wydawnictwo Głównej Księgarni Wojskowej, 1938, s. 228.
  3. a b c d e Księga Zmarłych 1959–1975 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 63 (poz. 18).
  4. Księga pamiątkowa 70-lecia Państwowego Gimnazjum imienia króla Stanisława Leszczyńskiego w Jaśle 1868-1938. Jasło: 1938, s. 118.
  5. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Złoczowie za rok szkolny 1905. Złoczów: 1905, s. 25, 28.
  6. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Złoczowie za rok szkolny 1906. Złoczów: 1906, s. 17.
  7. Sprawozdanie Dyrekcyi C. K. Gimnazyum w Złoczowie za rok szkolny 1907. Złoczów: 1907, s. 23, 26.
  8. Szematyzm Królestwa Galicyi i Lodomeryi z Wielkim Księstwem Krakowskiem na rok 1911. Lwów: Prezydyum C.K. Namiestnictwa, 1911, s. 581.
  9. a b Hof- und Staatshandbuch der Österreichisch-Ungarischen Monarchie für das Jahr 1918. Wiedeń: 1918, s. 1021.
  10. Ruch służbowy. „Dziennik Urzędowy Kuratorium Okręgu Szkolnego Lwowskiego”, s. 500, nr 9 z 25 września 1931. 
  11. XLV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1931/32. Sanok: 1932, s. 3.
  12. Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne, Szkolnictwo podstawowe i średnie. Nauczycielski ruch związkowy, Państwowe Gimnazjum Męskie im. Królowej Zofii w Sanoku, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, Kraków 1995, s. 576.
  13. XLV. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1931/32. Sanok: 1932, s. 1.
  14. XLVI. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1932/33. Sanok: 1933, s. 1.
  15. XLVII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1933/34. Sanok: 1934, s. 1.
  16. XLVIII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1934/1935. Sanok: 1935, s. 1.
  17. Czesław Mazurczak: Harcerstwo Sanockie 1910–1949. Kraków: Harcerska Oficyna Wydawnicza, 1990, s. 64.
  18. XLVI. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1932/33. Sanok: 1933, s. 21.
  19. XLVII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1933/34. Sanok: 1934, s. 21.
  20. XLVIII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofji w Sanoku za rok szkolny 1934/1935. Sanok: 1935, s. 2, 8.
  21. Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888-1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 4.
  22. XLVII. Sprawozdanie Dyrekcji Państwowego Gimnazjum im. Królowej Zofii w Sanoku za rok szkolny 1933/34. Sanok: 1934, s. 4.
  23. Edward Zając, Oświata i szkolnictwo. Życie kulturalne, Środowisko kulturalne, w: Sanok. Dzieje miasta. Praca zbiorowa pod redakcją Feliksa Kiryka, s. 616.
  24. Zbigniew Koziarz. Towarzystwo Rozwoju i Upiększania Miasta Sanoka (1904–1994). „Rocznik Sanocki”. VII, s. 12, 1995. ISSN 0557-2096. 
  25. Z ruchu kulturalnego w Sanoku. „Kurier Warszawski”. Nr 119, s. 5, 2 maja 1935. 
  26. Józef Stachowicz: Gimnazjum Męskie w latach 1880–1958. W: Księga pamiątkowa Gimnazjum Męskiego w Sanoku 1888-1958. Kraków: Państwowe Wydawnictwo Naukowe, 1958, s. 66.
  27. Józef Stachowicz: Nasi profesorowie na zjeździe. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 86.
  28. Zofia Bandurka: Wykaz imienny zaproszonych i obecnych na Zjeździe – przygotowała mgr Zofia Bandurkówna. W: Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 125.
  29. Dwa dni w mieście naszej młodości. Sprawozdanie ze zjazdu koleżeńskiego wychowanków Gimnazjum Męskiego w Sanoku w 70-lecie pierwszej matury w roku 1958. Warszawa: 1960, s. 6.
  30. Księga Zmarłych 1959–1975 Sanok. Sanok: Parafia Przemienienia Pańskiego w Sanoku, s. 123 (poz. 90).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]