Andrzej Kajetan Wróblewski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy Andrzeja Wróblewskiego (ur. 1933), fizyka. Zobacz też: inne osoby nazywające się Andrzej Wróblewski.
Andrzej Kajetan Wróblewski
Ilustracja
Prof. Andrzej Kajetan Wróblewski podczas wykładu
Data i miejsce urodzenia 7 sierpnia 1933
Warszawa
Zawód fizyk
Tytuł naukowy profesor nauk fizycznych
Uczelnia Uniwersytet Warszawski
Wydział Wydział Fizyki
Stanowisko rektor Uniwersytetu Warszawskiego (1989–1993)
Odznaczenia
Medal Komisji Edukacji Narodowej Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski Oficer Orderu Narodowego Zasługi (Francja)

Andrzej Kajetan Wróblewski (ur. 7 sierpnia 1933 w Warszawie[1]) – polski fizyk doświadczalny, profesor nauk fizycznych, profesor zwyczajny oraz dziekan Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego (1986–1989), rektor Uniwersytetu Warszawskiego (1989–1993), członek rzeczywisty Polskiej Akademii Nauk (od 1991), wiceprezes Polskiej Akademii Umiejętności (od 2009), badacz fizyki cząstek elementarnych i historii fizyki.

Życiorys[edytuj]

Jest absolwentem Liceum im. Władysława IV w Warszawie[2]. W 1955 r. ukończył studia fizyczne na Wydziale Matematyczno-Fizyczno-Chemicznym Uniwersytetu Warszawskiego, na którym pracował od 1954. W 1961 r. obronił pracę doktorską Badanie hiperonów Λ0 metodą emulsji jądrowych[3] napisaną pod kierunkiem Mariana Danysza[2]. W 1964 otrzymał stopień doktora habilitowanego na podstawie pracy Produkcja cząstek dziwnych w oddziaływaniach π--p przy energii 10 GeV[2], w 1971 został profesorem nadzwyczajnym, w 1979 profesorem zwyczajnym Uniwersytetu Warszawskiego. W latach 1975–1981 był dyrektorem Instytutu Fizyki Doświadczalnej, w latach 1986–1989 dziekanem Wydziału Fizyki, w latach 1989–1993 rektorem Uniwersytetu Warszawskiego[1].

Działalność naukowa[edytuj]

Jego specjalnościami są fizyka cząstek elementarnych (fizyka wysokich energii) oraz historia fizyki. Prowadzi prace dotyczące mechanizmu produkcji hadronów (znalazł m.in. związek między średnią krotnością produkowanych cząstek i dyspersją ich rozkładu). Autor pojęcia formuły Wróblewskiego[3].

W miesięczniku Wiedza i Życie zamieszcza felietony o znanych uczonych, pod nazwą Uczeni w anegdocie. Na jej podstawie powstały książki o tym samym tytule[3].

Jest autorem pojęcia lista filadelfijska, którym w Polsce określa się listę czasopism naukowych tworzoną przez Institute for Scientific Information[4]. Opracował pierwsze zasady kategoryzacji polskich instytucji naukowych w oparciu o wskaźniki parametryczne[3].

Członkostwa i funkcje[edytuj]

Towarzystwa naukowe i akademie nauk:

Komisje, komitety i rady:

Nagrody[edytuj]

Wyróżnienia:

Odznaczenia:

Wybrane publikacje[edytuj]

Autor ponad dwustu artykułów z fizyki wysokich energii[3] oraz kilku książek:

Tłumaczenia:

  • 1957: G. W. K. Ford., E. Parkins., H. S. Isbin, O reaktorach jądrowych, PWN, wraz ze Stanisławem Zasadą – z angielskiego,
  • 1960: A.P. French, Zasady fizyki współczesnej, PWN – z angielskiego,
  • 1961: N. P. Barabaszow, A. A. Michajłow, J. N. Lipski, Atlas odwrotnej strony Księżyca, PWN – z rosyjskiego,
  • 1967: Otto Struve, Velta Zebergs, Astronomia XX wieku, PWN – z angielskiego,
  • 1968: Bruno Rossi, Promieniowanie kosmiczne, seria „Biblioteka Problemów”, PWN – z angielskiego.

Redakcje prac zbiorowych i innych:

  • 1959–1964: redaktor naczelny czasopisma Urania[7]
  • 1980: Z powrotem na Ziemię. Spór o pochodzenie cywilizacji ludzkich, seria „Rodowody Cywilizacji”, Państwowy Instytut Wydawniczy, ​ISBN 83-0600167-2​,
  • 1996: Świat nauki współczesnej. Tom 1, przekł. z fr. Agata Bernat et al., PWN, ​ISBN 83-0111805-9​,
  • 1996: 75 lat fizyki na Hożej. Praca zbiorowa, wraz z Martą Kicińską-Habior, Wydawnictwa Uniwersytetu Warszawskiego, ​ISBN 83-9053340-5​,
  • 1997: 75 lat fizyki na Hożej. Spis publikacji z lat 1971-1995, wraz z Martą Kicińską-Habior, WUW, ​ISBN 83-9053341-3​,
  • 2016: Nauki ścisłe i przyrodnicze na Uniwersytecie Warszawskim, WUW, ​ISBN 978-83-2352122-8​, ​ISBN 978-83-2351791-7​,
  • 2016: Portrety uczonych : profesorowie Uniwersytetu Warszawskiego, 6 tomów: 1816–1915; 1915–1945 A-Ł, M-Ż; po 1945 A-K, L-R, S-Ż; WUW.

Przedmowy, posłowia, wkład w prace zbiorowe:

Przypisy

  1. a b c d e Kto jest kim w Polsce. Informator biograficzny. Edycja IV, wyd. Interpress, Warszawa 2001, s. 1056
  2. a b c Jan Królikowski: Laudacja na odnowieniu doktoratu prof. dr. hab. Andrzeja Kajetana Wróblewskiego, Uniwersytet Warszawski 23.05.2011 (pol.). ifd.fuw.edu.pl. [dostęp 2017-03-06].
  3. a b c d e f g Prof. Andrzej Kajetan Wróblewski doktorem h.c. Uniwersytetu Jana Kochanowskiego, naukawpolsce.pap.pl, 23 czerwca 2017 [dostęp 2017-06-23].
  4. Andrzej Kajetan Wróblewski: Kryteria są jasne. W: "Forum Akademickie" [on-line]. forumakad.pl, 1999. [dostęp 2013-11-21].
  5. Biogram na stronie członkowie.pan.pl
  6. Prof. Andrzej K. Wróblewski doktorem honoris causa Politechniki Warszawskiej. gazeta.pl, 2011-04-18. [dostęp 2011-04-18].
  7. Historia Uranii, www.urania.edu.pl [dostęp 2017-09-15].

Bibliografia[edytuj]