Andrzej Perepeczko

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Andrzej Perepeczko
Ilustracja
Andrzej Perepeczko (2013)
Imię i nazwisko

Andrzej Wincenty Perepeczko

Data i miejsce urodzenia

5 czerwca 1930
Lwów

Język

polski

Alma Mater

Państwowa Szkoła Morska w Gdyni
Politechnika Gdańska

Dziedzina sztuki

proza

Andrzej Wincenty Perepeczko (ur. 5 czerwca 1930 we Lwowie) – polski marynarz, pisarz i publicysta, oficer floty handlowej, wieloletni wykładowca w Wyższej Szkole Morskiej w Gdyni.

Rodzina[edytuj | edytuj kod]

Rodzina Perepeczków to gałąź rodziny Brałkowskich herbu Nowina. Przodek pisarza wziął czynny udział w powstaniu listopadowym, za co został później skazany na śmierć przez powieszenie. Rodzinny majątek (Brałkowszczyzna) w ramach przeprowadzanych przez władze rosyjskie po powstaniu represji został skonfiskowany. Syn powstańca – Florian Brałkowski został siłą wcielony do wojska i dla zrusyfikowania zmieniono mu nazwisko na Perepeczko; po 25 latach służby wojskowej osiadł on na Wileńszczyźnie (w okolicach Oszmiany).

Ojciec Andrzeja Perepeczki, Florian Perepeczko był porucznikiem Wojska Polskiego, 6. Dywizjonu Samochodowego we Lwowie. Urodzony się w 1903 roku Jekaterinodarze, w wieku 16 lat trafił do oddziałów generała Żeligowskiego. W wojnie polsko-bolszewickiej walczył w szeregach 14. Pułku Ułanów. Ukończył oficerską szkołę kawalerii w Grudziądzu.

Andrzej Perepeczko jest spokrewniony z aktorem Markiem Perepeczką (w czasie okupacji mieszkał u ojca Marka Perepeczki – swojego stryja).

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Urodzony 5 czerwca 1930 roku we Lwowie[1]. Naukę szkolną rozpoczął w 1936 roku w Szkole Rodziny Wojskowej, kolejne klasy ukończył w szkole imienia Józefa Piłsudskiego.

Wybuch II wojny światowej zastał rodzinę Perepeczków na wakacjach na Huculszczyźnie w leśniczówce Szybene, niedaleko ówczesnej granicy polsko-węgierskiej, skąd najpierw ewakuowano ich przez Lwów i Warszawę do Modlina, a następnie do wsi Luszawa nad Wieprzem (niedaleko Kocka). Andrzej Perepeczko pod koniec wojny został członkiem Szarych Szeregów. Po powstaniu warszawskim znalazł się w Stobiecku Szlacheckim pod Radomskiem, gdzie zastał go koniec okupacji niemieckiej. W Radomsku uczęszczał do gimnazjum, jednak po udanym zamachu, którego dokonano na życie dyrektora szkoły, będącego jednocześnie członkiem sądów doraźnych, postanowił wyjechać do Gdańska w obawie przed ewentualną odpowiedzialnością za swoje oficerskie pochodzenie.

W Gdańsku ukończył Liceum Budowy Okrętów („Conradinum”)[1]; po drugim roku nauki w tej szkole (13 września 1948 roku) dostał się w ramach praktyki zawodowej na statek. Następnie ukończył Wydział Mechaniczny Państwowej Szkoły Morskiej w Gdyni i Politechniki Gdańskiej. W latach 1950–1953 przeszedł przez wszystkie szczeble okrętowej służby mechanicznej, od palacza do mechanika wachtowego.

Ze względów politycznych został pozbawiony prawa pływania na statkach i wysiedlony z Wybrzeża. W 1953 roku w ramach służby wojskowej został wcielony do 1. Batalionu Pracy, stacjonującego w Oświęcimiu i skierowany jako żołnierz do przymusowej pracy w kopalni węgla kamiennego. Nałożono również na niego zakaz pływania, który zdjęto dopiero po odwilży na przełomie lat 1956 i 1957.

Od roku 1962 był wykładowcą w Państwowej Szkole Morskiej w Gdyni (później Wyższa Szkoła Morska). W 1987 roku uzyskał dyplom morski oficera mechanika I klasy. Od 1988 był profesorem WSM. W latach 1991–1994 pełnił funkcję dziekana Wydziału Mechanicznego tej uczelni. Od roku 1994 przebywa na emeryturze. Już na emeryturze obronił pracę doktorską z historii na Uniwersytecie Gdańskim.

Debiutował anonimowo pod pseudonimem „Absolwent” w konkursie na powieść, ogłoszonym przez Wydawnictwo Morskie w październiku 1956 roku. Książka nosiła tytuł Kurs na świt. Nawiązywał on do nieoficjalnego „hymnu” Wydziału Mechanicznego Państwowej Szkoły Morskiej. Publikował również na łamach pisma „Morze” jako prozaik. Otrzymał w 1970 roku nagrodę im. Mariusza Zaruskiego. W roku 2002 otrzymał Medal Księcia Mściwoja II.

Autor szeregu książek, m.in. dla dzieci i młodzieży; dużą popularność zyskał cykl, w którym głównym bohaterem jest chłopiec o przezwisku Dzika Mrówka.

Mieszka w Gdańsku.

Twórczość[edytuj | edytuj kod]

  • Kurs na świt (Wydawnictwo Morskie 1966)
  • Opowieści z mesy (Wydawnictwo Morskie 1967, 1972)
  • Listy z morza (Wydawnictwo Morskie 1968)
  • Z obu stron... (Wydawnictwo Morskie 1969)
  • Bój o Atlantyk (Wydawnictwo Morskie 1972, seria „Wojny Morskie”)
  • Wojna za kręgiem polarnym (Wydawnictwo Morskie 1973, seria „Wojny Morskie”)
  • Chłopcy z Morskiej Szkoły (Wydawnictwo Morskie 1974)
  • Biała fregata. Kronika „Daru Pomorza” 1929-1972 (Wydawnictwo Morskie 1974)
  • O panowaniu na Morzu Śródziemnym” (Wydawnictwo Morskie 1974, seria „Wojny Morskie)
  • Dzika Mrówka i tam-tamy (Wydawnictwo Morskie 1977, 1982)
  • Komandosi w akcji (Wydawnictwo Morskie 1978, 1982)
  • Od Mers el-Kebir do Tulonu (Wydawnictwo Morskie 1979, seria „Wojny Morskie”)
  • Dzika Mrówka pod żaglami (Wydawnictwo Morskie 1981, Wydawnictwo Cypniew 1996)
  • Oni dwaj przez cały ten rejs (KAW 1983)[2]
  • Podwodny świat Dzikiej Mrówki (Wydawnictwo Morskie 1983[3], 1984[3])
  • Wojtek Warszawiak (MAW 1984)[4]
  • Dzika Mrówka i Jezioro Złotego Lodu (Wydawnictwo Morskie 1986)[5]
  • Dzika Mrówka i tajemnica U-2002 (Wydawnictwo Morskie 1987)[6]
  • Pana Jędrusia wyprawa po zielone runo (Wydawnictwo Morskie 1989)[7]
  • Coronel I Falklandy (Wydawnictwo Morskie 1990, seria „Wojny Morskie”)[8]
  • Pięciu z szalupy nr 3 (Graf 1991)[9]
  • Bitwa u ujścia Rio de la Plata (Wyd. Lampart 1994)[10]
  • Morze Śródziemne w ogniu (Wyd. Lampart 1995)[11]
  • Okrętowe maszyny i urządzenia pomocnicze (współautor: Zygmunt Górski; Wyd. Trademar 1997)[12]
  • Niemieckie krążowniki typu Admiral Hipper cz. 1 (AJ-Press, 2003)[13]
  • Niemieckie krążowniki typu Admiral Hipper cz. 2 (AJ-Press, 2004)
  • Niemieckie krążowniki typu Admiral Hipper cz. 3 (AJ-Press, 2004)[14]
  • Z błękitów mórz w mrok kopalni (AJ-Press, 2006)
  • Groźne bliźniaki (Wyd. VIK 2007, z serii „Miniatury Morskie”)[15]
  • Opowieści mórz popołudniowych (2008)[16]
  • U-booty II wojny światowej (2012, Instytut wydawniczy Erica ISBN 978-83-62329-41-0)
  • Dzika Mrówka i wenecki Doża Dandolo (2014, wydawnictwo Siesta DeLibro, ISBN 978-83-939721-0-4)
  • Dzika Mrówka na kurierskim szlaku (2015, wyd. Literatura, ISBN 978-83-7672-388-4)
  • Dzika Mrówka i tajemnice gdańskiego wybrzeża (2017, wyd. Bernardinum, ISBN 978-83-7823-869-0)

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

  • 2015 – Laureat Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury[17]

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Jubileusz Andrzeja Perepeczki. „Morza, Statki i Okręty”. 3/2005. X (51), s. 81, maj-czerwiec 2005. ISSN 1426-529X. 
  2. Andrzej Perepeczko, Oni dwaj przez cały ten rejs, wyd. 1, Gdańsk: Krajowa Agencja Wydawnicza, 1983, ISBN 83-03-00020-9, OCLC 10593931 [dostęp 2022-02-05].
  3. a b Andrzej Perepeczko, Podwodny świat Dzikiej Mrówki, Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1983, ISBN 83-215-6623-5, OCLC 76325893 [dostęp 2022-02-05].
  4. Andrzej Perepeczko, Wojtek Warszawiak, Warszawa: Młodzieżowa Agencja Wydawnicza, 1984, ISBN 83-203-1957-9, OCLC 69277861 [dostęp 2022-02-05].
  5. Andrzej Perepeczko, Dzika Mrówka i Jezioro Złotego Lodu, wyd. Wyd. 1, Gdańsk: Wyd. Morskie, 1986, ISBN 83-215-6629-4, OCLC 24879682 [dostęp 2022-02-05].
  6. Andrzej Perepeczko, Dzika Mrówka i tajemnica U-2002, Gdańsk: Wydawnictwo Morskie, 1987, ISBN 83-215-6632-4, OCLC 749578199 [dostęp 2022-02-05].
  7. Andrzej Perepeczko, Pana Jędrusia wyprawa po zielone runo, wyd. 1, Gdańsk: Wyd. Morskie, 1989, ISBN 83-215-5208-0, OCLC 23806825 [dostęp 2022-02-05].
  8. Andrzej Perepeczko, Coronel i Falklandy, Gdańsk: Wyd. Morskie, 1990, ISBN 83-215-3285-3, OCLC 69519388 [dostęp 2022-02-05].
  9. Andrzej Perepeczko, Pięciu z szalupy nr3, wyd. 1, Gdansk: Graf, 1991, ISBN 83-85130-60-8, OCLC 50734763 [dostęp 2022-02-05].
  10. Andrzej Perepeczko, Bitwa u ujścia Rio de la Plata, Warszawa: Lampart, 1994, ISBN 83-902554-0-5, OCLC 749618230 [dostęp 2022-02-05].
  11. Andrzej Perepeczko, Morze Śródziemne w ogniu, Warszawa: Lampart, 1995, ISBN 83-902554-3-X, OCLC 69636044 [dostęp 2022-02-05].
  12. Zygmunt Górski, Okrętowe maszyny i urządzenia pomocnicze. T. 1, Gdynia: Trademar, 1997, ISBN 83-905412-3-8, OCLC 749486079 [dostęp 2022-02-05].
  13. Andrzej Perepeczko, Niemieckie krążowniki typu Admiral Hipper. Cz. 1, Gdańsk: Aj-Press, [cop. 2003], ISBN 83-7237-123-7, OCLC 749444992 [dostęp 2022-02-05].
  14. Andrzej Perepeczko, Niemieckie krążowniki typu Admiral Hipper. Cz. 3, Gdańsk: Aj-Press, [cop. 2004], ISBN 83-7237-155-5, OCLC 749929649 [dostęp 2022-02-05].
  15. Andrzej Perepeczko, Groźne bliźniaki, Warszawa: Wydawnictwo VIK, 2007, ISBN 978-83-87782-24-5, OCLC 751494933 [dostęp 2022-02-05].
  16. Andrzej Perepeczko, U-booty II wojny światowej, wyd. 2, Warszawa: Instytut Wydawniczy Erica, 2012, ISBN 978-83-62329-41-0, OCLC 804668162 [dostęp 2022-02-05].
  17. Laureaci Nagrody Prezydenta Miasta Gdańska w Dziedzinie Kultury, gdansk.pl, 23 czerwca 2016 [dostęp 2016-06-23] [zarchiwizowane z adresu 2021-11-05] (pol.).

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Andrzej Perepeczko, Z błękitów mórz w mrok kopalni, Wydawnictwo AJ-Press, 2006