Andrzej Udalski

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Andrzej Udalski
Data i miejsce urodzenia 22 stycznia 1957
Łódź
Zawód astronom
Tytuł naukowy profesor nauk fizycznych
Stanowisko dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego
Odznaczenia
Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski

Andrzej Jarosław Udalski (ur. 22 stycznia 1957[1] w Łodzi) – polski astronom i astrofizyk, profesor nauk fizycznych, dyrektor Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego.

Życiorys[edytuj]

W 1975 zdał maturę w VIII Liceum Ogólnokształcącym im. Adama Asnyka w Łodzi[2][3]. Ukończył w 1980 studia na Wydziale Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego. W tym samym roku został zatrudniony w Obserwatorium Astronomicznym tej uczelni. Doktoryzował się w 1988 na UW, a następnie odbył dwuletni staż naukowy na Uniwersytecie York w Toronto. Habilitował się na macierzystej uczelni w 1996 na podstawie rozprawy zatytułowanej Masowa fotometria gwiazd w kierunku centrum Galaktyki. Postanowieniem Prezydenta RP z 28 marca 2000 otrzymał tytuł profesora nauk fizycznych. Na UW został profesorem zwyczajnym, dyrektorem Obserwatorium Astronomicznego Uniwersytetu Warszawskiego i kierownikiem Katedry Astrofizyki Obserwacyjnej.

W 1992 stanął na czele stworzonego przez siebie i funkcjonującego od tego czasu projektu OGLE (Optical Gravitational Lensing Experiment). W latach 1995–1996 brał udział w budowie Teleskopu Warszawskiego w Obserwatorium Las Campanas w Chile. W 2001 samodzielnie zbudował szerokokątną kamerę mozaikową matrycę CCD, zawierającą ponad 65 milionów elementów światłoczułych. Wraz z grupą OGLE jest także współodkrywcą 30 planet pozasłonecznych wykrytych za pomocą techniki mikrosoczewkowania grawitacyjnego.

Jest autorem i współautorem około 400 prac naukowych. Objął funkcję redaktora naczelnego kwartalnikaActa Astronomica”. Został członkiem korespondentem Polskiej Akademii Nauk oraz Polskiej Akademii Umiejętności[1].

W 1996 otrzymał nagrodę Prezesa Rady Ministrów za wybitne osiągnięcia naukowe. W 2002 został laureatem nagrody Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej (tzw. polskiego Nobla) w dziedzinie nauk ścisłych (za rewizję skali odległości we Wszechświecie i odkrycie wielu ciemnych obiektów towarzyszących gwiazdom). W 2009 otrzymał grant w wysokości blisko 2,5 miliona euro w programie Ideas Europejskiej Rady ds. Badań Naukowych wspierającym nowatorskie projekty naukowe[4].

W 2012 prezydent Bronisław Komorowski, za wybitne osiągnięcia w pracy naukowo-badawczej i działalności dydaktycznej, za zasługi na rzecz rozwoju nauki w Polsce i na świecie oraz wspieranie międzynarodowej współpracy naukowej, odznaczył go Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski[5][6].

Kierował zespołem naukowców, który dokonał odkrycia obiektu transneptunowego (471143) 2010 EK139 oraz planety pozasłonecznej OGLE-2005-BLG-390L b.

W 2017 został uhonorowany nagrodą Dan David Prize[7].

Przypisy

  1. a b Andrzej Udalski. pan.pl. [dostęp 2012-09-16].
  2. Absolwenci. W: Osiemdziesięciolecie powołania Społecznego Polskiego Gimnazjum Męskiego w Łodzi obecnego VIII Liceum Ogólnokształcącego im. Adama Asnyka. Biuletyn okolicznościowy z okazji zjazdu wychowanków 31 marca 2001 r.. s. 40.
  3. Naukowcy. VIII Liceum Ogólnokształcące w Łodzi. [dostęp 2013-04-28].
  4. Prof. Andrzej Udalski wyróżniony przez Europejską Radę ds. Badań Naukowych. astronomia.pl, 2009-11-04. [dostęp 2012-09-16].
  5. M.P. 2012 poz. 765
  6. Odznaczenia z okazji Święta 3 Maja. prezydent.pl, 2012-05-03. [dostęp 2012-09-16].
  7. Polski astronom prof. Andrzej Udalski został laureatem nagrody Dan David Prize 2017. wyborcza.pl, 2017-02-09. [dostęp 2017-02-09].

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]