Angara (rakieta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacji, wyszukiwania
Ujednoznacznienie Ten artykuł dotyczy rakiety kosmicznej. Zobacz też: rzeka Angara.
Rodzina rakiet Angara
Rodzina rakiet Angara

Angara – rodzina modułowych rosyjskich rakiet nośnych będących w trakcie budowy. Prace nad nią prowadzi Kosmiczne Centrum Badawczo-Produkcyjne imienia Michaiła Chruniczewa.

Podstawowe warianty rakiety mają startować z kosmodromu Plesieck. Warianty najcięższe, zarówno z Bajkonuru jak i z Plesiecka, a w przyszłości prawdopodobnie także z budowanego nowego kosmodromu Wostocznyj na wschodzie Rosji. Przystosowanie kosmodromu w Plesiecku do nowych rakiet pozwoli uniezależnić się od kazachskiego kosmodromu, oraz od ukraińskich rakiet Zenit-2.

Rodzina rakiet Angara ma budowę modułową. Podstawową jednostkę stanowi tzw. uniwersalny moduł rakietowy (универсальный ракетный модуль, URM), który jest budowany na bazie silnika rakietowego RD-191. Jest to silnik napędzany kerozyną (RP-1) i ciekłym tlenem jako utleniacz, o ciągu 1.920 kN na poziomie morza oraz 2.090 kN w próżni. Projektowany specjalnie dla rakiet Angara, stanowi rozwinięcie modelu RD-170 przeznaczonego dla rakiet Energia. Każdy URM zawiera jeden taki silnik. Zależnie od konfiguracji, pierwsze stopnie rakiet Angara będą zawierały: jeden (modele Angara 1), trzy (Angara A3), pięć (Angara A5) lub siedem (Angara A7) takich modułów. Nie będą natomiast stosowane pomocnicze silniki boczne. Drugimi stopniami będą Briz-KM (w Angarze 1.1) i Block-1 (zwany też URM-2) (w pozostałych modelach). W trzecim stopniu będzie stosowany Briz-M lub KVRB z silnikiem RD-0146. Wersje przeznaczone do wynoszenia na orbitę statków załogowych będą oznaczane dodatkową literą P (Angara A5P i Angara A7P).

Modułowość konstrukcji, podobna do stosowanej w amerykańskim systemie Evolved Expendable Launch Vehicle (EELV), pozwoli na swobodny dobór mocy rakiet do konkretnych potrzeb, oraz uprości i obniży koszty eksploatacji.

Silniki główne i dodatkowe rakiet będą używały mieszanki ciekły tlen/nafta, w miejsce dotychczasowych toksycznych paliw hipergolowych używanych od lat 50. XX wieku, co w razie rozbicia się rakiety wyeliminuje skażenie toksyczne, koszty jego usuwania i wypłacania rekompensat. Ostatni stopień rakiety będzie napędzany mieszankami ciekły tlen/nafta lub ciekły tlen/ciekły wodór.

Dla rakiet Angara proponowane jest odzyskiwanie stopni URM poprzez wyposażenie ich w dodatkowe silniki odrzutowe RD-33 i niewielkie skrzydła, dzięki czemu będą mogły lądować poziomo na lotnisku jak samolot. Prace nad takim pojazdem o nazwie Bajkał są prowadzone przy współpracy z NPO Mołnia, jednak ze względu ma mały priorytet tego projektu nie wydaje się, by były czynione znaczące postępy[1].

Pierwszy start rakiety Angara, najpewniej w wariancie 1.2, spodziewany jest w drugim kwartale 2013 r., z kosmodromu Plesieck[2][3].

Najcięższe warianty Angary będą nośnością porównywalne do rakiet: Delta IV Heavy, Atlas V, Ariane 5 ECA, Chang Zheng 5, Falcon 9, GSLV Mk III.

Specyfikacja rakiet rodziny Angara[4][edytuj | edytuj kod]

Wersja Angara 1.1 Angara 1.2 Angara A3 Angara A5 Angara A5/KVRB Angara A7
1. stopień 1 × URM (RD-191) 1 × URM (RD-191) 3 × URM (RD-191) 5 × URM (RD-191) 5 × URM (RD-191) 7 × URM (RD-191)
2. stopień Briz-KM Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A)
3. stopień (nie używany w lotach na LEO) -- –- Briz-M Briz-M KVRB KVRB
Ciąg (na poziomie morza) 1,92 MN 1,92 MN 5,77 MN 9,61 MN 9,61 MN 13,44 MN
Masa startowa 149,0 Mg 171,5 Mg 478,0 Mg 773,0 Mg 790,0 Mg 1.133 Mg
Wysokość (maksymalna) 34,9 m 41,5 m 45,8 m 55,4 m 64,0 m  ?
Zdolność wynoszenia na orbitę o wys. 200 km (LEO) 2,0 Mg 3,7 Mg 14,6 Mg 24,5 Mg 24,5 Mg 35,0 Mg
Zdolność wynoszenia na GTO –- –- 2,4 Mg 5,4 Mg 6,6 Mg  ?
Zdolność wynoszenia na orbitę geostacjonarną –- –- –- 2,8 Mg 4,0 Mg 7,6 Mg

Przypisy

  1. Vladimir Kirillov: Baikal Reusable Booster (ang.). "Moscov Defense Brief". [dostęp 2012-05-30].
  2. Заместитель Председателя Правительства Российской Федерации Д.О. Рогозин посетил Космический Центр им.М.В.Хруничева (ros.). Центр им. М.В.Хруничева, 2012-05-05. [dostęp 2012-05-06].
  3. Angara family (ang.). Russian Space Web. [dostęp 2010-05-06].
  4. Семейство ракет-носителей «Ангара» (ros.). Центр им. М.В.Хруничева. [dostęp 2012-05-29].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]