Angara (rakieta)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy rakiety kosmicznej. Zobacz też: rzeka Angara.
Angara
Rodzina rakiet Angara
Rodzina rakiet Angara
Producent PKCBP im. Michaiła Chruniczewa
Rodzina rakiet Angara
Przeprowadzone starty 2
Nieudane starty 0
Udane starty 100%
Data pierwszego startu 9 lipca 2014
Data ostatniego startu 23 grudnia 2014
Wymiary
Człony
Rodzina rakiet Angara

Angara – rodzina rosyjskich rakiet nośnych, które mają zastąpić dotychczas wykorzystywane rakiety: Sojuz, Proton, Zenit i Rokot[1]. Prace nad nią prowadzi Państwowe Produkcyjno-Badawcze Centrum Kosmiczne im. M. Chruniczewa.

Pierwszy udany start rakiety z rodziny Angara odbył się 9 lipca 2014 roku z kosmodromu Plesieck[2]. Był to lot suborbitalny wariantu Angara-1.2PP złożonego z komponentów rakiet Angara-1 i Angara-A3/5. 23 grudnia miał miejsce udany start rakiety Angara-A5 z kosmodrom Plesieck[3]

Docelowo podstawowe rakiety Angara mają startować z kosmodromu Plesieck. Warianty najcięższe z kosmodromów Bajkonur i Plesieck, a w przyszłości także z nowego kosmodromu Wostocznyj.

Charakterystyka[edytuj]

Rodzina rakiet Angara ma budowę modułową. Konstrukcja taka pozwala na swobodny dobór mocy rakiet w zależności od potrzeb oraz upraszcza i obniża koszty eksploatacji. Najcięższe warianty Angary będą nośnością porównywalne do rakiet: Delta IV Heavy, Atlas V, Ariane 5 ECA, Chang Zheng 5, Falcon 9, GSLV Mk III.

Podstawową jednostkę w rakietach Angara stanowi tzw. uniwersalny moduł rakietowy (универсальный ракетный модуль, URM), który jest zbudowany na bazie silnika RD-191. Paliwo dla tego typu napędu stanowi kerozyna (RP-1) i ciekły tlen (utleniacz). Silnik RD-191 dysponuje ciągiem 1920 kN na poziomie morza oraz 2090 kN w próżni. Zaprojektowany został specjalnie dla rakiet Angara i stanowi rozwinięcie silnika RD-170. Każdy moduł URM zawiera jeden silnik.

Zależnie od konfiguracji, pierwsze stopnie rakiet Angara będą zawierały: jeden (Angara 1), trzy (Angara A3), pięć (Angara A5) lub siedem (Angara A7) modułów URM. Nie będą natomiast stosowane pomocnicze silniki boczne. Drugimi stopniami będą człony Briz-KM (Angara 1.1) i Block-1 (zwany też URM-2). W trzecim stopniu będzie stosowany człon Briz-M lub KVRB z silnikiem RD-0146. Wersje przeznaczone do wynoszenia na orbitę statków załogowych będą oznaczane dodatkową literą P (Angara A5P i Angara A7P).

Silniki główne i dodatkowe rakiet będą spalały ciekły tlen i naftę. Ostatni stopień rakiety będzie wykorzystywał jako paliwo ciekły tlen i naftę lub ciekły tlen i ciekły wodór.

Dla rakiet Angara proponowane jest odzyskiwanie stopni URM poprzez wyposażenie ich w dodatkowe silniki odrzutowe RD-33 i niewielkie skrzydła. Dzięki temu moduły będą mogły lądować na lotnisku jak samolot. Prace nad takim pojazdem o nazwie Bajkał są prowadzone przy współpracy z NPO Mołnia[4].

Specyfikacja rakiet rodziny Angara[5][edytuj]

Wersje w budowie[edytuj]

Wersja Angara 1.2 Angara A5
1. stopień 1 x URM 5 x URM
2. stopień Blok I URM-2
3. stopień (nie używany w lotach na LEO) Briz-M/KVTK
Ciąg (na poziomie morza) 1,92 MN 9,61 MN
Masa startowa 171,5 Mg 759,0 Mg
Wysokość (maksymalna) 41,5 m 55,4 m
Zdolność wynoszenia na orbitę o wys. 200 km (LEO) 3,8 Mg 24,5 Mg
Zdolność wynoszenia na GTO 5,4 / 7,5 Mg
Zdolność wynoszenia na orbitę geostacjonarną 3,0 / 4,6 Mg

Wersje zaniechane lub proponowane[edytuj]

Wersja Angara 1.1 Angara A3 Angara A5P Angara A5V Angara A7
1. stopień 1 × URM (RD-191) 3 × URM (RD-191) 5 × URM (RD-191) 5 × URM (RD-191) 7 × URM (RD-191)
2. stopień Briz-KM Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A) Blok I (RD-0124A)
3. stopień (nie używany w lotach na LEO) -- Briz-M Briz-M KVRB KVRB
Ciąg (na poziomie morza) 1,92 MN 5,77 MN 9,61 MN 9,61 MN 13,44 MN
Masa startowa 149,0 Mg 478,0 Mg 773,0 Mg 790,0 Mg 1133 Mg
Wysokość (maksymalna) 34,9 m 45,8 m 55,4 m 64,0 m  ?
Zdolność wynoszenia na orbitę o wys. 200 km (LEO) 2,0 Mg 14,6 Mg 24,5 Mg 24,5 Mg 35,0 Mg
Zdolność wynoszenia na GTO –- 2,4 Mg 5,4 Mg 6,6 Mg  ?
Zdolność wynoszenia na orbitę geostacjonarną –- –- 2,8 Mg 4,0 Mg 7,6 Mg
Uwagi Zaniechana Proponowana Proponowana Proponowana Proponowana

Wykaz startów[edytuj]

Wersja Data Ładunek Uwagi
Angara 1.2PP 9 lipca 2014 Symulator masy Start testowy, suborbitalny
Angara 5 23 grudnia 2014 Symulator masy Start testowy

Zobacz też[edytuj]

Przypisy

  1. Angara poleciała (pol.). altair.com.pl, 2014-07-12. [dostęp 2014-07-12].
  2. Udany pierwszy start nowej rosyjskiej rakiety nośnej Angara (pol.). kosmonautyka.pl, 2014-07-09. [dostęp 2014-07-09].
  3. Putin triumfuje. [dostęp 2014-12-23].
  4. Vladimir Kirillov: Baikal Reusable Booster (ang.). "Moscov Defense Brief". [dostęp 2012-05-30].
  5. Семейство ракет-носителей «Ангара» (ros.). Центр им. М.В.Хруничева. [dostęp 2012-05-29].

Bibliografia[edytuj]