Anna Dalassena

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Anna Dalassena
współwładczyni Cesarstwa Bizantyńskiego
Okres od 1081
do 1095
Jako żona Jana Komnena
Dane biograficzne
Dynastia Komnenowie
Data urodzenia ok. 1030
Data śmierci ok. 1101/1102
Ojciec Aleksy Charon
Matka kobieta z rodu Dalassenów
Mąż Jan Komnen
Dzieci Manuel
Izaak
Aleksy I Komnen
Adrian
Nicefor
Maria
Eudoksja
Teodora

Anna Dalassena (ur. ok. 1030, zm. ok. 1101/1102) – córka żołnierza i namiestnika rzymskiego w Italii Aleksego Charona i matki z rodu Dalassenów, nazywana matką Komnenów.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Anna Dalassena wywodziła się po matce ze znakomitego rodu, z którego pochodziło wielu dygnitarzy zajmujących w Italii wysokie stanowiska państwowe. Około 1044 wyszła za mąż za Jana Komnena, z którym miała ośmioro dzieci: Manuela, Izaaka, Aleksego (cesarza bizantyńskiego), Adriana, Nicefora, Marię, Eudoksję i Teodorę.

Anna była kobietą o wielkich ambicjach i talentach politycznych. Gdy jej szwagier, Izaak I Komnen zrezygnował z tronu cesarskiego, przeciwstawiła się mężowi, który nie chciał przejąć władzy po bracie. Po śmierci Jana Komnena stała się głową rodu Komnenów. Zajęła się wychowaniem nieletnich dzieci, angażując nauczycieli i duchownych opiekunów dla synów. Zaaranżowała korzystne dla rodu Komnenów związki małżeńskie swoich córek.

Aktywnie uczestniczyła w zamachu stanu na przełomie marca i kwietnia 1081, w czasie którego syn Anny Aleksy Komnen otrzymał tytuł cesarza. Po objęciu władzy Aleksy mianował matkę współwładczynią Cesarstwa. W latach 1081–1095 podczas częstych nieobecności syna pełniła faktyczną władzę w państwie. Pod koniec życia Dalassena odsunęła się od dworu i udała się do założonego przez siebie klasztoru pod wezwaniem Chrystusa Pantepoptesa.

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

  • Dudek J., Obraz przeszłości rodu Komnenów według „Materiałów historycznych” Nicefora Bryenniosa i „Aleksjady” porfirogenetki Anny, [w:] D.A. Sikorski, A.M. Wyrwa (red.), Cognitioni Gestorum. Studia z dziejów średniowiecza dedykowane Profesorowi Jerzemu Strzelczykowi, Wydawnictwo DiG, Poznań – Warszawa 2006, ​ISBN 83-7181-438-0​, s. 287–289.