Anna Grodzka

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Anna Grodzka
Anna Grodzka (2014)
Anna Grodzka (2014)
Data i miejsce urodzenia 16 marca 1954
Otwock
Zawód polityk, przedsiębiorca, działaczka społeczna
Stanowisko posłanka na Sejm VII kadencji (2011–2015)

Anna Grodzka (ur. 16 marca 1954 w Otwocku jako Krzysztof Bogdan Bęgowski) – polska działaczka społeczna, przedsiębiorca i polityk, współzałożycielka Fundacji Trans-Fuzja, posłanka na Sejm VII kadencji.

Biografia

Życie prywatne

Anna Grodzka jest osobą transseksualną. Po urodzeniu jej płeć została określona jako męska, nosiła imiona Krzysztof Bogdan[1][2][3][4][5] i nazwisko Bęgowski[1][6]. W dzieciństwie została adoptowana[5] przez Józefa i Kazimierę[1], o czym dowiedziała się w 2007[5].

Jako Krzysztof Bęgowski od końca lat 70. była w związku małżeńskim z kobietą[7], od 2007 rozwiedziona[3][5]. Na sądowe ustalenie prawidłowej płci i fizyczny proces zmiany płci zdecydowała się dopiero, gdy jej syn ze związku małżeńskiego[3] był już dorosły. Operację przeszła w klinice w Bangkoku[8]. Jej procesowi zmiany płci (formalnie zakończonemu w 2010[5]) został poświęcony film dokumentalny Trans-akcja wyprodukowany w 2010 przez HBO[9][10].

Działalność zawodowa i polityczna

Anna Grodzka udzielająca wywiadu w Sejmie
Andrzej Rozenek, Anna Grodzka i Robert Biedroń w czasie akcji poparcia dla homoseksualnych dzieci w Rosji

Ukończyła studia z zakresu psychologii klinicznej na Uniwersytecie Warszawskim[11]. Uzyskała stopień wojskowy starszego sierżanta podchorążego[7]. W okresie PRL działała w Zrzeszeniu Studentów Polskich (m.in. jako instruktor polityczny młodych kadr[12]) i PZPR (m.in. zasiadając podczas stanu wojennego w egzekutywie Podstawowej Organizacji Partyjnej na UW[12]). Od 1980 była etatowym pracownikiem ZSP, od 1984 zatrudniona w przedsiębiorstwie Alma Press[13], w 1986 objęła w nim stanowisko dyrektorskie[12]. W połowie 1986 pełniła funkcję kierownika grupy podczas wyjazdu na Kubę w ramach Brygady Młodzieży Polskiej im. Karola Roloffa-Miałowskiego[1].

Po 1989 prowadziła własną działalność gospodarczą, pracując w branży wydawniczej, reklamowej i poligraficznej, była producentem wykonawczym drugiego sezonu serialu Defekt z 2005[14]. W latach 2003–2006 zasiadała w radzie nadzorczej rozgłośni Radio dla Ciebie[15]. Działała w Socjaldemokracji RP, następnie do września 2011 była członkinią Sojuszu Lewicy Demokratycznej w Warszawie[3]. Wstąpiła także do Stowarzyszenia „Ordynacka”[16]. W wyborach samorządowych z 1998 bez powodzenia startowała do sejmiku mazowieckiego z listy Sojuszu Lewicy Demokratycznej[17].

W 2011 kandydowała w wyborach do Sejmu RP. Na liście wyborczej Ruchu Palikota w okręgu krakowskim zajęła pierwsze miejsce (wskutek startu z ramienia tej partii została usunięta z SLD we wrześniu 2011[3]). W wyniku głosowania z 9 października uzyskała mandat poselski, otrzymując 19 451 głosów[18]. Została tym samym pierwszą w Polsce i pierwszą w Europie osobą publicznie ujawniającą swój transseksualizm, którą wybrano do parlamentu na szczeblu krajowym[19][20][a].

W Sejmie VII kadencji została wiceprzewodniczącą klubu poselskiego Ruchu Palikota, a także wiceprzewodniczącą Komisji Kultury i Środków Przekazu, członkinią sejmowej Komisji Sprawiedliwości i Praw Człowieka[21], a także wiceprzewodniczącą Parlamentarnej Grupy Kobiet[22]. W trakcie kadencji wstąpiła do partii, a po jej przekształceniu w październiku 2013 została działaczką Twojego Ruchu. W czerwcu 2014 przeszła z Twojego Ruchu do Partii Zieloni, pozostając w klubie poselskim TR[23]. 23 września tego samego roku poinformowała, że została wykluczona z klubu poselskiego TR[24].

Anna Grodzka zarejestrowała swój komitet wyborczy w wyborach prezydenckich w 2015, nie zdołała jednak zebrać 100 tys. podpisów poparcia umożliwiających wystartowanie w tych wyborach[25]. Po roku działalności w Partii Zieloni wystąpiła z tego ugrupowania[26]. W 2015 nie ubiegała się o poselską reelekcję. Została uznana przez tygodnik „Polityka” za jednego z kilkunastu „najlepszych posłów” VII kadencji Sejmu[27].

Działalność społeczna

W 2008 brała udział w założeniu Fundacji Trans-Fuzja[28]. Organizacja ta postawiła sobie za cel upowszechnianie wiedzy o transpłciowości, a także podejmowanie działań na rzecz wsparcia osób transseksualnych i transwestytycznych[29]. Od 2009 do 2011 pełniła w niej funkcję prezesa[30]. Później została przewodniczącą rady fundacji[31]. Do końca 2011 była wiceprzewodniczącą Komisji Dialogu Społecznego ds. Równego Traktowania przy Prezydencie m.st. Warszawy[32]. Została również członkinią rady Fundacji Dziennikarskiej Medium Publiczne[33] oraz członkinią rady programowej stowarzyszenia Kongres Kobiet[34]. W 2012 była wśród fundatorów Fundacji LGBT Bussiness Forum[35]. Współtworzyła i została przewodniczącą Stowarzyszenia na rzecz Zrównoważonego Rozwoju Społecznego „Społeczeństwo FAIR”[31].

Wyróżniona nagrodą „Okulary Równości” Fundacji im. Izabeli Jarugi-Nowackiej (2012)[36]. W 2013 napisała książkę autobiograficzną Mam na imię Ania[37].

Uwagi

  1. Pierwszą na świecie deputowaną, która przeszła pełny proces zmiany płci, była Georgina Beyer z Nowej Zelandii. Vladimir Luxuria prowadzi życie co do zasady jako kobieta, jednak prawnie pozostaje nadal mężczyzną, a siebie określa jako „ani mężczyznę, ani kobietę” (zob. Gay rights enter Italian election (ang.). bbc.co.uk, 24 lutego 2006. [dostęp 2013-06-15].). Brytyjka Nikki Sinclaire została w 2009 wybrana do Parlamentu Europejskiego, jednak informacje o swoim transseksualizmie upubliczniła dopiero w 2013 (zob. MEP Nikki Sinclaire reveals she had a sex change at the age of 23 (ang.). metro.co.uk, 17 listopada 2013. [dostęp 2014-01-07].).

Przypisy

  1. a b c d Informacje w BIP IPN. [dostęp 2014-02-03].
  2. Igor Ryciak. Z parady do Sejmu. „Newsweek”. 40, s. 38–39, 7 października 2011. [dostęp 2013-06-15]. 
  3. a b c d e Leszek Konarski: Krakowski test tolerancji. „Przegląd” nr 39/2011. [dostęp 2013-06-15].
  4. To nie moje ciało. kobiecyporadnik.pl. [dostęp 2013-06-15].
  5. a b c d e Piotr Pacewicz: Skazana na płeć. gazeta.pl, 12 kwietnia 2010. [dostęp 2013-06-15].
  6. Największa tajemnica posłanki Anny Grodzkiej z Ruchu Palikota. se.pl, 22 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
  7. a b Była przystojnym facetem. wprost.pl, 3 lutego 2013. [dostęp 2013-12-07].
  8. Posłanka Palikota o zmianie płci: To było jak poród. dziennik.pl, 13 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
  9. Trans-akcja. hbo.pl. [dostęp 2013-06-15].
  10. Trans-akcja w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2011-10-11].
  11. Grodzka: Polityka bez wartości. krytykapolityczna.pl, 20 czerwca 2011. [dostęp 2013-06-15].
  12. a b c Anna Grodzka: od PZPR, przez biznes, do Ruchu Palikota. tvn24.pl, 6 lutego 2013. [dostęp 2013-06-15].
  13. Sejm Rzeczypospolitej Polskiej. VII kadencja. Przewodnik, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2012, s. 136.
  14. Krzysztof Bęgowski w bazie filmpolski.pl. [dostęp 2013-07-22].
  15. Krzysztof Bogdan Bęgowski. imsig.pl. [dostęp 2013-06-15].
  16. Kwaśniewski z „Ordynacką” planują kongres lewicy. polskieradio.pl, 3 listopada 2011. [dostęp 2013-06-15].
  17. Maciej Gąsiorowski: Grodzka w polityce od lat. wsumie.pl, 8 stycznia 2014. [dostęp 2014-01-08].
  18. Serwis PKW – Wybory 2011. [dostęp 2013-06-15].
  19. Ewa Siedlecka: Jedyna transpłciowa parlamentarzystka na świecie. wyborcza.pl, 11 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
  20. Magda Wrzos-Lubaś: Anna Grodzka: Stworzę prawo o określaniu płci. gazetakrakowska.pl, 6 października 2011. [dostęp 2013-06-15].
  21. Strona sejmowa posła VII kadencji. [dostęp 2013-06-15].
  22. Parlamentarna Grupa Kobiet – czym się zajmie, kto w prezydium?. dziennik.pl, 26 stycznia 2012. [dostęp 2012-01-30].
  23. Anna Grodzka odchodzi z Twojego Ruchu. rp.pl, 27 czerwca 2014. [dostęp 2014-06-28].
  24. Anna Grodzka poza klubem Twojego Ruchu. onet.pl, 24 września 2014. [dostęp 2014-09-24].
  25. Anna Grodzka kończy kampanię prezydencką. „Należało się tego spodziewać”. dziennik.pl, 26 marca 2015. [dostęp 2015-03-30].
  26. Anna Grodzka odchodzi z Partii Zieloni. polskieradio.pl, 23 czerwca 2015. [dostęp 2015-06-23].
  27. Trzynaścioro najlepszych posłów ostatniej kadencji. polityka.pl, 24 września 2015. [dostęp 2016-05-04].
  28. Anna Grodzka. wysokieobcasy.pl. [dostęp 2013-06-15].
  29. Płeć jako pomyłka. transfuzja.org. [dostęp 2013-06-15].
  30. Statut fundacji. transfuzja.org. [dostęp 2013-06-15].
  31. a b Informacje w wyszukiwarce podmiotów w KRS. [dostęp 2016-05-04].
  32. Protokół z IX posiedzenia Komisji Dialogu Społecznego ds. Równego Traktowania działającej przy Gabinecie Prezydenta m.st. Warszawy. um.warszawa.pl, 11 stycznia 2011. [dostęp 2013-06-15].
  33. O nas. mediumpubliczne.pl. [dostęp 2016-05-04].
  34. Rada Programowa Kongresu Kobiet. kongreskobiet.pl. [dostęp 2016-05-04].
  35. Statut Fundacji LGBT Business Forum. lgbt.biz.pl. [dostęp 2016-05-04].
  36. Laureaci i laureatki 2011. jaruga-nowacka.pl. [dostęp 2016-05-04].
  37. Recenzja: „Mam na imię Ania” Anna Grodzka. onet.pl, 19 listopada 2013. [dostęp 2016-05-04].