Anna Radziwiłłówna

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Ten artykuł dotyczy księżnej mazowieckiej. Zobacz też: Anna Radziwiłł – ujednoznacznienie.
Anna Radziwiłłówna
Ilustracja
Herb
Trąby
Rodzina Radziwiłł
Ojciec Mikołaj Radziwiłłowicz
Matka Zofia Anna Monwid
Mąż

Konrad III Rudy

Dzieci

Zofia
Anna
Stanisław
Janusz III

Anna Radziwiłłówna (ur. 1476, zm. 14 lub 15 marca 1522 w Liwie) – księżna mazowiecka, regentka Mazowsza w latach 1503-1518.

Życiorys[edytuj]

Córka wojewody wileńskiego i kanclerza wielkiego litewskiego Mikołaja Radziwiłłowicza oraz Zofii Monwidówny.

W 1496 lub 1497 została żoną księcia mazowieckiego Konrada III Rudego, wnosząc mu 20 000 dukatów posagu. Dała, dotychczas bezdzietnemu, księciu dwie córki i dwóch synów, co skłoniło go do domagania się od Jagiellonów zwrotu Płocka oraz uznania praw dziedzicznych do księstwa czerskiego oraz (otrzymanego w dożywocie) księstwa warszawskiego.

29 października 1503 po nagłej śmierci męża została regentką Mazowsza i przeciwstawiła się dążeniom króla Polski do inkorporacji tej dzielnicy do Korony. W 1504 na sejmie piotrkowskim uzyskała od Aleksandra Jagiellończyka nadanie ziemi warszawskiej, ciechanowskiej, łomżyńskiej i nowogrodzkiej dla swoich synów Stanisława i Janusza. W ich imieniu sprawowała do 1518 regencję, która zakończyła się dopiero w wyniku rozruchów szlachty zaniepokojonej niekończącymi się rządami księżnej wdowy. Fakt objęcia formalnych rządów przez młodych książąt nie zmienił wiele i Anna zachowała aż do swej śmierci w 1522 realną władzę. W latach 1511-1517 zabiegała o utworzenie biskupstwa warszawskiego, ale sprzeciwił się temu Zygmunt I Stary. 28 grudnia 1514 nadała Ostrowi Mazowieckiej przywilej czterech jarmarków rocznie i jednego targu tygodniowo, co wpłynęło korzystnie na rozwój tego miasta.

Księżna Anna Radziwiłłówna pochowana została w kościele św. Anny w Warszawie.

6 czerwca 2004 w Ostrowi Mazowieckiej odsłonięty został pomnik księżnej autorstwa Mirosławy Skoczek.

Bibliografia[edytuj]