Anna Rynkowska

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Skocz do: nawigacja, szukaj
Anna Rynkowska

Anna Rynkowska (ur. 3 lutego 1903 w Łodzi, zm. 30 października 1984 w Łodzi) – historyk, archiwista, historyk Łodzi, regionalista, publicysta, działacz społeczny.

Rodzina i nauka[edytuj]

Urodziła się w Łodzi, w rodzinie robotniczej. Była córką Jana Staniszewskiego i Marianny z Bugajków, przybyłych do Łodzi z guberni kaliskiej pod koniec XIX w.

W latach 1911–1915 uczęszczała do szkoły powszechnej w Łodzi. Wyróżniającej się uczennicy jej dotychczasowa nauczycielka pomogła dostać się do elitarnego gimnazjum Janiny Prysewiczówny w Łodzi. Anna Rynkowska wspominała, że temu gimnazjum, a szczególnie koleżankom, zawdzięczała wiele. Wspólnie uczyły się rysunku, malarstwa i obcych języków, które to umiejętności przydały się jej w późniejszej pracy naukowej. Czynnie znała 6 języków obcych. Egzamin dojrzałości z wynikiem więcej niż dobrym złożyła w 1922.

Mąż - Józef Rynkowski, był również łódzkim nauczycielem. W r. szk. 1934/1935 pracował w Szkole Powszechnej nr 36, przy ul. Drewnowskiej 88[1].

Studia i praca zawodowa[edytuj]

Po ukończeniu gimnazjum, w 1922 roku, Anna Rynkowska podjęła pracę nauczycielki w Szkole Powszechnej nr 28, przy ul. Franciszkańskiej 76 i pracowała w niej do 12 grudnia 1939[2].

Ucząc w szkole podnosiła cały czas swoje kwalifikacje. W latach 1922–1933 ukończyła 3 kursy metodyczne oraz dwuletni Wyższy Kurs Nauczycielski. Rozpoczęła też studia na Uniwersytecie Warszawskim na Wydziale Prawa sądząc, że ten kierunek studiów umożliwi jej naukę na odległość. Możliwość ukończenia studiów wyższych pojawiła się dopiero w 1930, gdy wstąpiła na Wydział Nauk Humanistycznych Wolnej Wszechnicy Polskiej – Oddział w Łodzi. Studia te, pod kierunkiem Natalii Gąsiorowskiej, ukończyła w 1936 z wynikiem bardzo dobrym. Stopień magistra uzyskała w 1937 na Uniwersytecie Warszawskim. Studia doktoranckie przerwała wojna.

W czasie okupacji została wysiedlona do Głowna, gdzie wspólnie z mężem Józefem Rynkowskim – znanym pedagogiem łódzkim, zorganizowali tam i prowadzili tajne nauczanie.

Po wojnie była współorganizatorem Katedry Historii Społeczno-Gospodarczej Polskiej i Powszechnej na Uniwersytecie Łódzkim, gdzie jednocześnie pełniła obowiązki st. asystenta i adiunkta u prof. Natalii Gąsiorowskiej (jeszcze przed wojną była asystentem w Katedrze Historii Społeczno-Gospodarczej Oddziału Łódzkiego Wolnej Wszechnicy Polskiej kierowanej właśnie przez Natalię Gąsiorowską). W 1947 pod jej kierunkiem napisała doktorat Działalność gospodarcza władz Królestwa Polskiego na terenie Łodzi przemysłowej w latach 1821–1831 (druk 1951).

W latach 1950–1973 była kustoszem, pracownikiem Archiwum Państwowego w Łodzi. Jako pracownik naukowy archiwum przez 20 lat gromadziła i opracowywała akta przemysłowe i bankowe. Była organizatorem i kierownikiem Oddziału Akt Gospodarczych. W latach 1967–1971 była lektorem języka włoskiego na Uniwersytecie Łódzkim.

Działalność pozazawodowa[edytuj]

Była współzałożycielką łódzkiego oddziału Stowarzyszenia Archiwistów i Bibliotekarzy, a następnie współzałożycielką i pierwszą przewodniczącą Oddziału Łódzkiego Stowarzyszenia Archiwistów Polskich. Aktywny działacz Oddziału Łódzkiego Polskiego Towarzystwa Historycznego (członek zarządu w latach 1948–1952). Współpracowała z Łódzkim Towarzystwem Naukowym. Członek włoskiego towarzystwa Accademia Adamo Mickiewicz di Storia e Literatura Polacca e Slava.

Działalność naukowa[edytuj]

Współpracownik Polskiego słownika biograficznego, od 1969 członek Komitetu Redakcyjnego.

W jej dorobku naukowym wyróżnić można dwa nurty. Pierwszy z nich dotyczy historii regionalnej, ze szczególnym uwzględnieniem dziejów Łodzi i regionu łódzkiego. Poza wymienionym doktoratem opublikowała m.in: Działalność gospodarcza władz Królestwa Polskiego na terenie Łodzi przemysłowej w latach 1821–1831 (1951), Przemysł lniany w Łodzi w latach 1822–1832 (1938), Osada fabryczna Mania i jej dzierżawcy (1980), Przedsiębiorstwo Ludwika Geyera w latach 1828–1870 (1975), pionierską monografię Ulica Piotrkowska (1970) oraz artykuły o innych ośrodkach, m.in.: Rozwój przemysłu w Kaliszu w latach 1815–1831 (1951), Sytuacja ekonomiczna i społeczna robotników kaliskich w XIX wieku (1962). Drugi nurt wiązał się z badaniami nad Wiosną Ludów, efektem były prace: Wiosna Ludów w Italii, [w:] W stulecie Wiosny Ludów (tom II, 1949), Wojciech Darasz (1808–1852), [w:] tamże, tom IV (1951) oraz przygotowany do druku tom wspomnień W. Darasza, Pamiętnik emigranta (1953). Zajmowała się również wydawaniem źródeł: Początki rozwoju kapitalistycznego miasta Łodzi 1820–1824, [w:] Materiały do historii miast, przemysłu i klasy robotniczej w okręgu łódzkim (tom IV, 1960).

W pracy naukowej uzyskała stopień docenta. Od 1969 roku była członkinią Rady Ochrony Dóbr Kultury przy Wydziale Kultury i Sztuki Urzędu Miasta Łodzi.

Jest autorką monografii Ulica Piotrkowska, wydanej przez Wydawnictwo Łódzkie w 1970 w nakładzie 3275 egzemplarzy[3].

Działalność popularyzatorska[edytuj]

Odrębne miejsce w dorobku Anny Rynkowskiej zajmuje działalność popularyzatorska z dziedziny historii, szczególnie historii gospodarczej Łodzi. Dużo czasu poświęciła popularyzacji wiedzy o dziejach Łodzi publikując artykuły w przewodnikach i folderach, a także w prasie – przez wiele lat publikowała na łamach prasy łódzkiej m.in. w „Panoramie” – dodatku do „Dziennika Łódzkiego” i w „Odgłosach”. Wygłaszała odczyty w TWP. Przez wiele lat była opiekunem zabytków jako członek Łódzkiej Rady Ochrony Dóbr Kultury.

Wyróżnienia i odznaczenia[edytuj]

Za całokształt prac naukowych, zawodowych i społecznych otrzymała odznaczenia państwowe i resortowe:

Za prace badawcze nad dziejami Łodzi została „Łodzianką roku 1971”.

Zmarła 30 października 1984. Pochowana została 2 listopada 1984 na cmentarzu na Dołach (kwatera XII, rząd 18, grób 1).

Pamięć Anny Rynkowskiej została uczczona w 1994 poprzez nazwanie jej imieniem alei łączącej al. Kościuszki i ul. Wólczańską[4].

Przypisy

  1. Spis szkół powszechnych i nauczycieli m. Łodzi i powiatu. R. szk. 1934/1835. Łódź 1943, s. 7
  2. Spis szkół powszechnych i nauczycieli miasta Łodzi i powiatu w r. szk. 1934/1935.
  3. Ulica Piotrkowska, Anna Rynkowska; Katalog Biblioteki Narodowej
  4. Słownik nazewnictwa miejskiego Łodzi

Bibliografia[edytuj]

Linki zewnętrzne[edytuj]