Anna d’Este

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Anna d’Este
Ilustracja
Dane biograficzne
Dynastia

d’Este

Data urodzenia

16 listopada 1531

Data śmierci

17 maja 1607

Mąż

Franciszek de Guise

Mąż

Jacques, książę Nemours

Anna d’Este (ur. 16 listopada 1531, zm. 17 maja 1607) – księżniczka z Ferrary, dzięki małżeństwom księżna de Guise i Nemours; centralna postać francuskich wojen religijnych w XVI w.

Życiorys[edytuj | edytuj kod]

Była najstarszą córką księcia Ferrary, Modeny i Reggio Herkulesa II d'Este (syna Lukrecji Borgia i wnuka papieża Aleksandra VI) i jego żony Renée (córki króla francuskiego Ludwika XII)[1]. Dorastała w Ferrarze, gdzie otrzymała doskonałe wykształcenie. Uczyła się w towarzystwie Olimpii Fulvi Moraty, która towarzyszyła jej na dworze[2]. Matka Anny była kalwinistką[3], a ojciec, późniejsi dwaj mężowie i synowie mniej lub bardziej radykalnymi katolikami.

W 1548, po długich negocjacjach, zawarła małżeństwo z francuskim księciem Franciszkiem z Aumale, synem księcia de Guise[3]. Kontrakt małżeński podpisano w Ferrarze 28 września. Małżeństwo zawarto w Saint-Germain-en-Laye koło Paryża 16 grudnia. Po ślubie nigdy nie wróciła do Włoch.

Jej pozycja na dworze francuskim była bardzo silna: przez małżeństwo weszła do potężnego rodu de Guise, a z powodu włoskich korzeni była blisko związana z królową (później królową matką) Katarzyną Medycejską[1]. Po śmierci teścia w 1550 zarządzała majątkami rodziny i fortuną rodu z pomocą teściowej, Antoniny de Burbon-Vendôme. Występowała jako przedstawicielka ojca w kontaktach między Ferrarą a Francją.

W lutym 1563 jej mąż został zamordowany. Podczas gdy morderca został szybko ujęty i skazany na karę śmierci, Anna szukała możliwości pozwania lidera francuskich hugentonów, Gasparda de Coligny, którego uważała za odpowiedzialnego za śmierć męża. W ciągu następnych 3 lat wnosiła petycje do króla i pozwy sądowe. W styczniu 1566 rada królewska uznała oskarżonego niewinnym[3]. Większość współczesnych uważała ją za stojącą za zamachem na Coligny’ego (22 sierpnia 1572), który stał się sygnałem do rozpoczęcia nocy św. Bartłomieja.

W dniu 29 kwietnia 1566 poślubiła Jacquesa (Jakuba) Sabaudzkiego, księcia Nemours i Genevois w Sabaudii[1]. Odtąd większość czasu spędzała w Annecy lub w między księstwem Genevois a dworem francuskim. Pośredniczyła między mężem a księciem Sabaudii podczas sporów politycznych. Piastowała stanowisko na dworze francuskim. Promowała kariery swoich synów, pomagała klientom w utrzymaniu się. Uczestniczyła w najważniejszych oficjalnych uroczystościach na dworze.

Po śmierci męża (1585) zamieszkała w Paryżu, w należącym do niej Hôtel de Nemours, na lewym brzegu Sekwany, przy dzisiejszej Rue Séguier[1].

Wraz z utworzeniem Ligi Katolickiej, w której jej synowie odgrywali ważną rolę, jej znaczenie wzrosło. W grudniu 1588 Henryk III nakazał zamordować jej dwóch najstarszych synów, a samą Annę uwięzić. Po uwolnieniu dołączyła do rodziny w Paryżu i aktywnie uczestniczyła w politycznych akcjach Ligi Katolickiej[3].

Podczas oblężenia Paryża przez Henryka IV została ogłoszona przez Ligę Katolicką "królową-matką". Po powrocie Burbonów do wiary katolickiej uznała Henryka IV za króla. Próbowała przekonać synów do tego samego. W 1594 wyjechała do Paryża, aby złożyć królowi hołd.

Spędziła swoje ostatnie lata jako superintendante de la maison (ochmistrzynią dworu) królowej Marii Medycejskiej[3]. W chwili śmierci była księżną Nemours, Genevois i Chartres, hrabiną Gisors i damą Montargis, Caen, Bayeux i Falaise[1]. Gdy zmarła, wartość jej majątku ruchomego szacowano na ponad 4000 liwrów. Jej wnętrzności i serce pochowano w Paryżu i Joinville, a ciało przewieziono do Annecy, gdzie złożono je obok drugiego męża. Żaden z grobowców nie zachował się.

Potomstwo[edytuj | edytuj kod]

Z małżeństwa z Franciszkiem de Guise:

  • Henry (Henryk), książę Joinville, później książę de Guise (1550–1588)
  • Catherina (Katarzyna), księżna Montpensier (1551–1596), zamężna z Ludwikiem, księciem Montpensier
  • Charles (Karol), markiz, a potem książę Mayenne (1554–1611)
  • Louis (Ludwik), arcybiskup Reims, później kardynał de Guise (1555–1588)
  • Antoine (1557–1560)
  • François (1559–1573)
  • Maximilien (1562–1567/68)

Z małżeństwa z Jacquesem de Savoie (1531–1585):

  • Charles Emmanuel, książę Genevois, później książę Nemours (1567–1595)
  • Marguerite (1569–1572)
  • Henryk I, markiz Saint-Sorlin, później książę Nemours (1572–1632)
  • Robert Lavoye Nemours (1577 – 1661)[4].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b c d e Extrait de l’inventaire après décès d’Anne d’Este (1531-1607), dressé à l’hôtel (...) – Cour de France.fr, cour-de-france.fr [dostęp 2021-11-20].
  2. Marian B. Michalik, Maria Żmigrodzka, Kronika kobiet, wyd. 1, Warszawa: Wyd. „Kronika”, 1993, ISBN 83-900331-5-1, OCLC 49931249 [dostęp 2021-11-20].
  3. a b c d e Anne d’Este – SiefarWikiFr, siefar.org [dostęp 2021-11-20].
  4. Livre de comptes d’Anne d’Este de l’année 1593 – Cour de France.fr, cour-de-france.fr [dostęp 2021-11-20].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]