Anne Sullivan

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Anne Sullivan
Ilustracja
Anne Sullivan w 1887 roku.
Data i miejsce urodzenia 14 kwietnia 1866 r.
Feeding Hills, Agawam, Massachusetts
Data i miejsce śmierci 20 października 1936 r.
Forest Hills, Queens, Nowy Jork
Miejsce spoczynku Katedra Św. Piotra i Pawła w Waszyngtonie
Zawód, zajęcie Nauczycielka
Małżeństwo John Albert Macy (1905–1932)

Anne Sullivan Macy (ur. jako Johanna Mansfield Sullivan 14 kwietnia 1866 w Feeding Hills, Agawam, w Massachusetts, zm. 20 października 1936 w Forest Hills, Queens, w Nowym Jorku) – amerykańska nauczycielka, mentorka i towarzyszka Helen Keller przez prawie 50 lat[1]. Przeszła do historii dzięki autorskiemu sposobowi nauczania dzieci z niepełnosprawnymi narządami słuchu i wzroku. Otworzyła ona tym samym drogę do wykształcenia wielu spisanym dotąd „na straty” osobom.

W wieku pięciu lat Sullivan przeszła jaglicę, chorobę zakaźną oczu, która uczyniła ją częściowo ślepą i odebrała jej możliwość normalnego czytania i pisania. Była uczennicą Szkoły Perkinsa dla Niewidomych (z ang. Perkins School for the Blind)[2]. Wkrótce po ukończeniu 20 roku życia została nauczycielką Keller[3].

Dzieciństwo[edytuj | edytuj kod]

Zgodnie z aktem chrztu jej pełne nazwisko brzmiało Johanna Mansfield Sullivan. Do historii przeszła jednak jako Anne lub też Annie, jak zwykło było nazywać się ją w dzieciństwie. Była ona najstarszą z piątki dzieci (dwójka z nich zmarła w wieku niemowlęcym) Thomasa i Alice (z d. Cloesy) Sullivan, którzy wyemigrowali do Stanów Zjednoczonych z Irlandii podczas okresu Wielkiego głodu[4].

W wieku 5 lat Sullivan przeszła infekcję oka – jaglicę, która prawie całkowicie odebrała jej wzrok. Gdy Anne miała 8 lat, jej matka zmarła na gruźlicę[4], zaś ojciec w dwa lata po śmierci żony opuścił dzieci nie radząc sobie z samotnym ojcostwem. Anne wraz ze swoją siostrą i młodszym bratem Jamesem (Jimmie'm) trafili do podupadłego i zatłoczonego przytułku dla niewidomych w Tewksbury, Massachusetts[2]. Jimmie zmarł na gruźlicę cztery miesiące później. Anne pozostała w Tewksbury po jego śmierci i przeszła dwie nieudane operacje oka.

Z powodu napływających raportów o okrucieństwie wobec mieszkających w Tewksbury niewidomych, m.in. przemocy seksualnej oraz kanibalizmu, komisja nadzorująca działalność charytatywną w stanie Massachusetts (z ang. the Massachusetts Board of State Charities) wszczęła w 1875 r. dochodzenie w tej sprawie[5]. Śledztwo poprowadzili Franklin Benjamin Sanborn, późniejszy przewodniczący komisji, oraz Samuel Gridley Howe – założyciel Szkoły Perkinsa dla Niewidomych w Bostonie.

W lutym 1877 r. Anne została wysłana do szpitala Sióstr de la Charite w Lowell w stanie Massachusetts, gdzie przeszła kolejną nieskuteczną operację. Przebywała tam przez pół roku pomagając siostrom na oddziałach i załatwiając dla nich drobne sprawunki. Następnie przeniesiono ją do szpitala miejskiego i ponownie nieskutecznie zoperowano. Wróciwszy pod przymusem do Tewksbury Anne mieszkała z samotnymi matkami oraz niezamężnymi kobietami w ciąży[6].

W 1880 r. podczas jednej z wizyt Franklina Benjamina Sanborna w Tewksbury, będącego już wtedy szefem komisji nadzorującej działalność charytatywną w stanie Massachusetts, Anne wybłagała go, by pozwolił jej rozpocząć naukę w Szkole Perkinsa[6].

Edukacja[edytuj | edytuj kod]

Budynek Howe należący do Szkoły Perkinsa dla Niewodomych w 1912 r.

Anne zaczęła swoją edukację w Szkole Perkinsa 7 października 1880 r. mając 14 lat. Brak manier i obycia spowodował, że jej pierwsze kroki w szkole były dla niej trudne, jednak wkrótce udało jej się znaleźć wspólny język z nauczycielami i Anne zaczęłą robić postępy w nauce. Podczas pobytu w szkole zaprzyjaźniła się z Laurą Bridgman, która jako pierwsza niesłysząca oraz niewidząca osoba ukończyła Szkołę Perkinsa. To od niej Sullivan nauczyła się języka migowego. W tym okresie przeszła także wiele operacji oka, które znacząco poprawiły jej wzrok[2]. W czerwcu 1886 r., w wieku 20 lat ukończyła swoją edukację z najwyższymi notami w klasie.

Kariera[edytuj | edytuj kod]

Anne Sullivan ze swoją ośmioletnią podopieczną – Helen keller na wakacjach w Brewster, w Cape Cod, Massachusetts

Następnego lata po ukończeniu przez Anne szkoły dyrektor Szkoły Perkinsa Michael Anagnos skontaktował się z Arturem Kellerem, który szukał nauczyciela dla swojej siedmioletniej, niewidomej i niesłyszącej córki Helen. Anagnos od razu polecił na to miejsce Sullivan, która zaczęła swoją pracę w domu Kellerów w Tuscumbii w Alabamie 3 marca 1887 r. Już pierwszego dnia po swoim przyjeździe Sullivan pokłóciła się z rodzicami Helen z uwagi na fakt, że kiedyś posiadali oni niewolników[7]. Jednak ze względu na małą Helen nie porzuciła pracy. Był to początek ich 49-letniej relacji: Sullivan z nauczycielki zmieniła się wkrótce w guwernantkę, a potem towarzyszkę i przyjaciółkę.

Początkowo program nauczania zaproponowany przez Sullivan był realizowany w oparciu o ścisły plan dnia z ciągłym i regularnym wprowadzaniem nowego słownictwa; jednakże szybko okazało się, że ta metoda nie była skuteczna w przypadku Keller. Zamiast tego Anne zaczęła więc uczyć ją słownictwa bezpośrednio łączącego się z zainteresowaniami dziewczynki, przeliterowując jej każde słowo na dłoni. W ciągu sześciu miesięcy to nowe podejście okazało się niezwykle skuteczne. Helen nauczyła się w tym czasie 575 słów, tabliczki mnożenia oraz alfabetu Braille'a[2]. Sullivan wkrótce przekonała rodziców dziewczynki do wysłania jej do Szkoły Perkinsa dla Niewidomych, by miała ona szansę uzyskać odpowiednie wykształcenie. W 1888 r. Sullivan zabrała Keller do Bostonu i pozostała tam razem z nią. Dziecko okazało się być niesłychanie utalentowane i mimo ograniczeń związanych z niepełnosprawnością, osiągało świetne wyniki w nauce[8]. Za sprawą dyrektora Michaela Anagnosa, Keller stała się żywą reklamą Szkoły Perkinsa, co przełożyło się bezpośrednio na wzrost funduszy i darowizn przekazywanych na rzecz szkoły. Dzięki temu Szkoła Perkinsa dla Niewidomych w Bostonie jest do dziś najbardziej znaną i cenioną szkołą dla osób niewidomych w USA. W kolejnych latach Sullivan pomagała swojej podopiecznej w jej dalszej edukacji, która ostatecznie objęła również studia (dyplom z Radcliffe College)[3] i pozostała jej bliską towarzyszką przez większą część życia.

Życie prywatne[edytuj | edytuj kod]

Helen Keller i Anne Sullivan w 1898 r. Po lewej Helen Keller a po prawej Anne Sullivan.

3 maja 1905 r. Sullivan poślubiła Johna Alberta Macy’ego (1877–1932), który był krytykiem literackim oraz wykładowcą na Uniwersytecie Harvarda. Pomagał on Keller w jej publikacjach[9]. John zamieszkał w domu, który dzieliły Keller i Sullivan. Po kilku latach małżeństwo Macy’ch zaczęło jednak przeżywać trudności. W 1914 r. doszło do separacji, choć według spisu ludności Stanów Zjednoczonych z 1920 r. Macy formalnie wciąż był zameldowany pod wspólnym adresem[10]. Ostatecznie nie doszło do oficjalnego rozwodu, a Sullivan nie wyszła ponownie za mąż.

Nagrody[edytuj | edytuj kod]

W 1932 r. Keller i Sullivan zostały nagrodzone honorowym członkostwem przez Szkocki Instytut Edukacji (Educational Institute of Scotland), a także honorowym tytułem doktora honoris causa przez Uniwersytet Temple[11] , a Helen została nagrodzona tym tytułem w 1955 r. przez Uniwersytet Harvarda[12]. W 1956 r. budynek należący do dyrektora Szkoły Perkinsa dla Niewidomych został nazwany „Keller-Macy Cottage” na cześć Anny i Helen[13].

W 2003 r. Sullivan została upamiętniona w narodowej galerii kobiecych sław – National Women’s Hall of Fame[14].

Śmierć[edytuj | edytuj kod]

"Memoriał Anne Sullivan i Helen Keller" – pomnik wykonany z brązu mieszczący się w Tewksbury, Massachusetts.

Sullivan przez całe życie zmagała się z problemami ze wzrokiem, jednak po 1935 r. utraciła go całkowicie. Ze względu na chroniczny ból w jej prawym oku, zostało ono usunięte. W 1936 r. jej drugie oko również zaczęło jej sprawiać ból. Kilka razy podróżowała do Kanady i Long Island na wschodzie, ale nikt nie był w stanie jej pomóc[15]. 15 października, w wieku 70 lat, w Forest Hills Anne zapadła w śpiączkę z powodu zakrzepicy tętnic wieńcowych i zmarła pięć dni później, trzymana za rękę przez Keller[1]. Helen relacjonowała, że Sullivan w ostatnich miesiącach swojego życia była bardzo nerwowa, ale na tydzień przed śmiercią wróciła do dawnej, życzliwej siebie[16].

Ciało Anne Sullivan został skremowane, a jej prochy pogrzebane w panteonie narodowym USA mieszczącym się w Katedrze Św. Piotra i Pawła w Waszyngtonie. Była ona pierwszą kobietą, która została w ten sposób wyróżniona za swoje osiągnięcia[17]. Gdy Helen Keller zmarła w 1968 roku, jej prochy złożono koło Sullivan[18].

Wzmianki w mediach[edytuj | edytuj kod]

Anne Sullivan, grana przez aktorkę Teresę Wright[19], jest główną bohaterką filmu Williama Gibsona „Cudotwórczyni”, wyprodukowanego na potrzeby telewizyjnej antologii „Playhouse 90” z 1957 r. „Cudotwórczynię” przeniesiono na scenę na Broadwayu, a później w 1962 r. nakręcono kolejny film o tym samym tytule. Zarówno w późniejszej wersji filmowej, jak i w sztuce, w postać Sullivan wcieliła się Anne Bancroft[20]. Patty Duke, która na Broadwayu i w filmie z 1962 r. zagrała Keller, odegrała rolę Sullivan w adaptacji z 1979 r[21]. Z kolei w 1988 r. w filmie pt. „Między cudem a życiem” w rolę nauczycielki wcieliła się Roma Downey[22]. W kolejnej produkcji z 2000 r. rolę Sullivan zagrała Alison Elliott[23]. Alison Pill zagrała ją również na Broadwayu w 2010 r. wraz z Abigail Breslin jako Keller.

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. a b Dorothy Herrmann, Helen Keller: A Life.
  2. a b c d Anne Sullivan, Perkins School for the Blind [dostęp 2020-04-14] (ang.).
  3. a b Anne Sullivan Macy, Encyclopedia Britannica [dostęp 2020-04-14] (ang.).
  4. a b Anne Sullivan, Biography [dostęp 2020-04-14] (ang.).
  5. Tewksbury Almshouse, www.afb.org [dostęp 2020-04-14].
  6. a b A Brief Exit from Tewksbury – Anne's Formative Years (1866-1886) – Helen Keller Kids Museum, braillebug.org [dostęp 2020-04-14].
  7. Nielsen K., The Radical Lives of Helen Keller, „The Journal of Deaf Studies and Deaf Education”, 9 (4), 1 września 2004, s. 464, ISSN 1465-7325 [dostęp 2020-04-14].
  8. McGinnity, Seymour-Ford, & Andries, 2014.
  9. John Albert Macy: The Greenwich Village Bookshop Door, norman.hrc.utexas.edu [dostęp 2020-04-13].
  10. W spisie ludności Stanów Zjednoczonych z 1920 roku, Keller miała 38 lat i została wpisana jako głowa domu w Queens w Nowym Jorku. Sullivan, która miała 52 lata, została wpisana jako jej prywatna nauczycielka, która z nią mieszkała. John, 44 lata, także został wpisany jako „lokator”, który z zawodu był pisarzem/autorem.
  11. Anne Sullivan receiving honorary degree, www.afb.org [dostęp 2020-04-13].
  12. Roger Shattuck, Helen Keller, Harvard Magazine, 1 lipca 2004 [dostęp 2020-04-13] (ang.).
  13. Keller-Macy Cottage Dedication Collection, Perkins School for the Blind [dostęp 2020-04-13] (ang.).
  14. Sullivan, Anne, National Women’s Hall of Fame [dostęp 2020-04-13] (ang.).
  15. Death of Anne Sullivan Macy, www.afb.org [dostęp 2020-04-13].
  16. Kim E. Nielsen, Beyond the Miracle Worker: The Remarkable Life of Anne Sullivan Macy and Her Extraordinary Friendship with Helen Keller.
  17. Anne Sullivan [dostęp 2020-04-13] (ang.).
  18. Helen Keller, Washington National Cathedral [dostęp 2020-04-13] (ang.).
  19. Teresa Wright, IMDb [dostęp 2020-04-13].
  20. Anne Bancroft, IMDb [dostęp 2020-04-13].
  21. Patty Duke, IMDb [dostęp 2020-04-13].
  22. Deseret News, Roma Downey also stars in CBS movie `Miracle', Deseret News, 15 listopada 1998 [dostęp 2020-04-13] (ang.).
  23. Alison Elliott, IMDb [dostęp 2020-04-13].