Artykuł na Medal

Ant-Man (film)

Z Wikipedii, wolnej encyklopedii
Przejdź do nawigacji Przejdź do wyszukiwania
Ten artykuł dotyczy filmu z 2015. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.
Ant-Man
Ilustracja
Logo filmu
Gatunek superbohaterski
fantastyka naukowa
akcja
heist
komedia
Rok produkcji 2015
Data premiery 29 czerwca 2015
17 lipca 2015 (Polska)
Kraj produkcji Stany Zjednoczone
Język angielski
Czas trwania 117 minut[1]
Reżyseria Peyton Reed
Scenariusz Edgar Wright
Joe Cornish
Adam McKay
Paul Rudd
Główne role Paul Rudd
Evangeline Lilly
Corey Stoll
Bobby Cannavale
Michael Peña
Tip „T.I.” Harris
Anthony Mackie
Wood Harris
Judy Greer
David Dastmalchian
Michael Douglas
Muzyka Christophe Beck
Zdjęcia Russell Carpenter
Scenografia Shepherd Frankel
Kostiumy Sammy Sheldon Differ
Montaż Dan Lebental
Colby Parker Jr.
Produkcja Kevin Feige
Wytwórnia Marvel Studios
Dystrybucja Walt Disney Studios Motion Pictures
Budżet 130 000 000 USD
Przychody brutto 519 445 163 USD
Strona internetowa
Chronologia
Marvel Cinematic Universe
Produkcja
Wydarzenia
Seria Ant-Man

Ant-Manamerykański fantastycznonaukowy heist film z 2015 roku na podstawie serii komiksów o superbohaterze o tym samym pseudonimie wydawnictwa Marvel Comics. Za reżyserię odpowiadał jest Peyton Reed na podstawie scenariusza Edgara Wrighta, Joego Cornisha, Adama McKaya i Paula Rudda. Tytułową rolę zagrał Paul Rudd, a obok niego w głównych rolach wystąpili: Evangeline Lilly, Corey Stoll, Bobby Cannavale, Michael Peña, Tip „T.I.” Harris, Anthony Mackie, Wood Harris, Judy Greer, David Dastmalchian i Michael Douglas.

Główny bohater filmu, złodziej Scott Lang musi się pogodzić z nową rolą superbohatera, który posiada niezwykłą umiejętność zmniejszania rozmiaru z jednoczesnym zwiększaniem swojej siły. Wraz ze swoim mentorem, doktorem Hankiem Pymem, chronią tajemnice i stawiają czoła zagrożeniom[2].

Ant-Man wchodzi w skład II Fazy Marvel Cinematic Universe, jest to dwunastym filmem należącym do tej franczyzy i stanowi część jej pierwszego rozdziału zatytułowanego The Infinity Saga. Jego kontynuacja Ant-Man i Osa miała premierę w 2018 roku. Trzeci film, Ant-Man and the Wasp: Quantumania, zapowiedziany został na 2023 rok.

Światowa premiera filmu miała miejsce 29 czerwca 2015 roku w Los Angeles. W Polsce zadebiutował on 17 lipca tego samego roku. Przy budżecie 130 milionów dolarów Ant-Man zarobił prawie 520 milionów dolarów. Otrzymał on również pozytywne oceny od krytyków.

Streszczenie fabuły[edytuj | edytuj kod]

W 1989 roku, naukowiec Hank Pym odchodzi z T.A.R.C.Z.Y., kiedy dowiaduje się, że organizacja ta próbowała odtworzyć jego technologię zmniejszania „Ant-Man”. Wierząc, że technologia ta jest niebezpieczna, postanawia strzec jej tajemnicy, tak długo, jak żyje. Współcześnie, jego córka Hope Van Dyne i protegowany Darren Cross zmusili go do ustąpienia z własnej firmy, Pym Technologies. Cross jest bliski odtworzenia technologii zmniejszania pod nazwą „Yellowjacket”, czym zaniepokojona jest Hope[3][4].

Po wyjściu z więzienia, złodziej Scott Lang, wprowadza się do swojego kolegi z celi, Luisa. Podczas niezapowiedzianej wizyty u swojej córki Cassie zostaje upomniany przez swoją byłą żonę Maggie i jej narzeczonego, detektywa policji, Jamesa Paxtona o alimenty. Z powodu karalności, Langowi jest ciężko utrzymać legalną pracę, dlatego zgadza się na skok z ekipą Luisa. Lang włamuje się do domu, łamiąc jego zabezpieczenia, ale znajduje tam tylko coś co uznaje za stary kombinezon motocyklowy i zabiera go do domu. Po założeniu kombinezonu, Lang przypadkowo się kurczy do rozmiarów owada. Przerażony tym doświadczeniem, zwraca garnitur, ale w drodze powrotnej zostaje zatrzymany przez policję. Pym, który jest właścicielem tego domu, odwiedza Langa w więzieniu, przemyca kombinezon, aby pomóc mu uciec[3][4].

Figura przedstawiająca filmowego Ant-Mana

W domu Pyma, okazuje się, że ten zmanipulował nieświadomego Luisa, aby Lang wziął udział w kradzieży kombinezonu i stał się nowym Ant-Manem. Pym chce, aby wykradł on technologię Crossa. Pomimo napiętych stosunków z ojcem, Hope Van Dyne pomaga Langowi posługiwać się kombinezonem i komunikować z mrówkami. Lang zostaje wysłany do siedziby Avengers, aby wykraść niezbędne urządzenie, gdzie przychodzi mu walczyć z Samem Wilsonem. Van Dyne, która ma żal do ojca za śmierć matki, Janet Van Dyne, dowiaduje się od ojca, że matka zniknęła w świecie subatomowych kwantów, kiedy powstrzymywała pocisk radziecki jako Osa. Pym ostrzega Langa, że może go spotkać podobny los, kiedy zepsuje regulator w kombinezonie[3][4].

Cross organizuje uroczyste pokazanie technologii „Yellowjacket” w siedzibie firmy. Lang, wraz Luisem, jego kolegami i rojem latających mrówek włamuje się do budynku w trakcie wydarzenia, sabotuje serwery firmy i zakłada ładunki wybuchowe. Kiedy próbuje wykraść Yellowjacket, zostaje złapany razem Pymem i Van Dyne przez Crossa. Cross zamierzał sprzedać swój kombinezon oraz kombinezon Ant-Mana Hydrze, którą reprezentuje były agent T.A.R.C.Z.Y., Mitchell Carson. Langowi udaje się uwolnić i razem z Van Dyne obezwładniają agentów Hydry. Carsonowi udaje się uciec z cząsteczkami technologii niezbędnej do zmniejszania. Kiedy Scott opuszcza budynek, zostaje on wysadzony[3][4].

Cross zakłada kombinezon Yellowjacket i walczy z Langiem. Cross bierze za zakładnika Cassie. Lang psuje regulator i kurczy się do rozmiarów subatomowych. Dostaje się do wewnątrz kombinezonu Crossa, psując jego kombinezon spowodował ciągłe zmniejszanie się i ostatecznie zniknięcie Crossa. Langowi udaje się odwrócić skutki i powrócić do makroskopowego świata. W uznaniu za bohaterstwo Langa, Paxton poręcza za niego, aby nie trafił ponownie do więzienia. Pym po powrocie Langa ze świata kwantowego, zastanawia się czy jego żona nadal żyje. Lang spotyka się z Luisem, który mówi mu, że szuka go Wilson[3][4].

W scenie w trakcie napisów, Pym pokazuje Van Dyne nowy kombinezon Osy i oferuje go jej. W scenie po napisach Wilson, Steve Rogers odnajdują Bucky’ego Barnesa. Z powodów nieporozumień nie mogą się skontaktować ze Starkiem, wtedy Wilson mówi, że zna kogoś, kto może im pomóc[3][4].

Obsada[edytuj | edytuj kod]

Polski dubbing[5][6]
Piotr Adamczyk jako Scott Lang / Ant-Man
Aneta Todorczuk-Perchuć jako Hope Van Dyne
Szymon Bobrowski jako Darren Cross / Yellowjacket
Przemysław Sadowski jako James Paxton
Antoni Pawlicki jako Luis
Wojciech Żołądkowicz jako Dave
Mateusz Damięcki jako Sam Wilson / Falcon
Jakub Wieczorek jako Gale
Anna Gajewska jako Maggie Lang
Karol Wróblewski jako Kurt
Olgierd Łukaszewicz jako Hank Pym

Swoje role z poprzednich filmów franczyzy: Hayley Atwell jako Peggy Carter[11] i John Slattery jako Howard Stark[12].

W filmie ponadto wystąpili: Abby Ryder Fortson jako Cassie, córka Langa i Maggie[13]; Gregg Turkington jako Dale, manager Baskin-Robbins[14] oraz Martin Donovan jako Mitchell Carson, były agent T.A.R.C.Z.Y. współpracujący z Hydrą[12].

W rolach cameo pojawili się: twórca komiksów Marvela, Stan Lee jako barman[15] i Hayley Lovitt jako Janet Van Dyne / Osa, żona Pyma i matka Hope[16] oraz w scenie po napisach Chris Evans jako Steve Rogers / Kapitan Ameryka i Sebastian Stan jako Bucky Barnes / Zimowy Żołnierz[17].

Paul Rudd
(Scott Lang /
Ant-Man)
Evangeline Lilly
(Hope Van Dyne)
Corey Stoll
(Darren Cross / Yellowjacket)
Bobby Cannavale
(James Paxton)
Michael Peña
(Luis)
Tip „T.I.” Harris
(Dave)
Anthony Mackie
(Sam Wilson / Falcon)
Judy Greer
(Maggie Lang)
Michael Douglas
(Hank Pym)

Produkcja[edytuj | edytuj kod]

Rozwój projektu[edytuj | edytuj kod]

Peyton Reed, reżyser filmu

Pierwsze plany filmu pojawiły się w latach osiemdziesiątych, kiedy Stan Lee, twórca tej postaci, przedstawił pomysł New World Entertainment. W związku z tym, że Walt Disney Pictures rozwijało film oparty na podobnej koncepcji, Kochanie, zmniejszyłem dzieciaki, produkcja Ant-Mana nie doszła do skutku[18].

W 2003 roku Edgar Wright i Joe Cornish przygotowali zarys fabuły filmu dla Artisan Entertainment, które było właścicielem praw do adaptacji postaci w tym czasie[19]. W kwietniu 2006 roku wytwórnia Marvel Studios zatrudniła Wrighta na stanowisku reżysera filmu[20]. Przez następne lata scenariusz był wielokrotnie zmieniany[21].

W październiku 2012 roku Marvel Studios wyznaczyło amerykańską datę premiery filmu na 6 listopada w 2015 roku[22]. W styczniu 2013 roku Kevin Feige poinformował, że film będzie należał do III Fazy Marvel Cinematic Universe[23]. Zdjęcia do filmu zostały zaplanowane na 2014 rok[24], a kompletowanie obsady na końcówkę 2013 roku[25]. We wrześniu amerykańska data premiery filmu została przeniesiona na 31 lipca 2015 roku[26]. W grudniu ujawniono, że zdjęcia do filmu realizowane będą w Atlancie w Stanach Zjednoczonych oraz ponownie zmieniono datę amerykańskiej premiery na 17 lipca 2015 roku[27].

23 maja 2014 roku poinformowano, że Wright zrezygnował z dalszej pracy przy projekcie ze względu na „różnice w wizji filmu”[28]. Natomiast 7 czerwca studio ogłosiło, że reżyserem filmu będzie Peyton Reed, a poprawkami do scenariusza zajmie się Adam McKay[29]. Podczas MarvelEvent, które odbyło się 28 października, Feige poinformował, że film jednak będzie kończyć II Fazę MCU, a nie jak wcześniej planowano, rozpoczynać III Fazę[30]. W kwietniu 2015 roku poinformowano, że nad scenariuszem pracowali Wright, Cornish, McKay i Paul Rudd[31].

Casting[edytuj | edytuj kod]

W grudniu 2013 roku poinformowano, że tytułowego bohatera zagra Paul Rudd[7]. W styczniu 2014 roku ujawniono, że Michael Douglas wystąpi w roli Hanka Pyma[8]. W lipcu potwierdzono, że w filmie wystąpią Evangeline Lilly jako Hope Van Dyne i Corey Stoll jako Darren Cross[9]. W sierpniu poinformowano, że do obsady dołączyli: Michael Peña, Bobby Cannavale, Abby Ryder Fortson, Judy Greer, David Dastmalchian, Gregg Turkington, Wood Harris i Tip „T.I.” Harris oraz John Slattery[32], który ponownie wcieli się w Howarda Starka[12].

W październiku ujawniono, że Martin Donovan zagra w filmie[33]. W grudniu poinformowano, że Jordi Mollà zagra Castillo[34], jednak aktor nie pojawił się w ostatecznej wersji filmu[35]. W marcu 2015 roku Hayley Atwell poinformowała, że powtórzy swoją rolę Peggy Carter, z poprzednich produkcji franczyzy[11]. Na początku lipca ujawniono, że w filmie wystąpi Anthony Mackie jako Sam Wilson[10].

Zdjęcia i postprodukcja[edytuj | edytuj kod]

Zdjęcia do filmu rozpoczęły się 18 sierpnia 2014 roku w San Francisco[32] pod roboczym tytułem Bigfoot[36]. Nakręcono wtedy sceny w dzielnicy Tenderloin i w Buena Vista Park[37]. Pod koniec września produkcja przeniosła się do Pinewood Studios w Atlancie[38]. Zdjęcia realizowano również w budynku State Archives w Atlancie, które posłużyło za siedzibę Pym Technologies[36]. Prace na planie zakończyły się 5 grudnia[39]. Za zdjęcia odpowiadał Russell Carpenter. Scenografią zajął się Shepherd Frankel, a kostiumy zaprojektował Sammy Sheldon Differ[32]. Entomolog Steven Kutcher instruował ekipę filmową, w jaki sposób filmować mrówki[40].

Za montaż filmu odpowiadali Dan Lebental i Colby Parker Jr.[32]. Efekty specjalne przygotowały studia: Industrial Light & Magic, Lola VFX, Double Negative, Luma Pictures, Method Studios i The Third Floor[41], a odpowiadali za nie Jake Morrison i Dan Sudik[32].

Double Negative zajęło się scenami ze zmniejszonym Ant-Manem realizowanymi w skali macro i współpracowali nad tym z Industrial Light & Magic. ILM ponadto stworzyło scenę walki Ant-Mana z Falconem i scenę w wymiarze kwantowym. Lola VFX przygotowało scenę w 1989 roku, gdzie zajęło się efektami odmłodzenia Michaela Douglasa i Martina Donovana oraz postarzenia Hayley Atwell. Method Studios i Luma Pictures zajęły się scenami z mrówkami. Luma również pracowała nad scenami w budynku Pym Technologies[41][42][43].

25 czerwca 2015 roku Peyton Reed poinformował, że postprodukcja filmu została ukończona[44]. Kevin Feige wyjawił w lipcu 2015 roku, że scena po napisach jest materiałem filmowym z kolejnego filmu Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów w reżyserii braci Russo[45].

Muzyka[edytuj | edytuj kod]

W lutym 2014 roku poinformowano, że Steven Price skomponuje muzykę do filmu[46]. Na początku czerwca Price zrezygnował zaraz po odejściu reżysera Edgara Wrighta[47]. W styczniu 2015 roku ujawniono, że miejsce Price’a zajął Christophe Beck[48].

Album z muzyką Becka, zatytułowany Ant-Man Original Motion Picture Soundtrack, został wydany cyfrowo 17 lipca 2015 roku, a wersja na płyty CD 7 sierpnia tego samego roku przez Hollywood Records[49].

Promocja[edytuj | edytuj kod]

Obsada i reżyser filmu podczas San Diego Comic-Conu 2014

W marcu 2014 roku ABC wyemitowała godzinny program specjalny zatytułowany Marvel Studios: Assembling a Universe, który zawierał zapowiedź filmu i szkice koncepcyjne nowych postaci[50]. Kevin Feige, Peyton Reed, Paul Rudd, Michael Douglas, Evangeline Lilly i Corey Stoll pojawili się podczas panelu studia na San Diego Comic-Conie[51]. W listopadzie ABC wyemitowało kolejny program specjalny zatytułowany Marvel 75 Years: From Pulp to Pop!, w którym zaprezentowano materiały zza kulis produkcji filmu[52].

2 stycznia 2015 roku został zaprezentowany „mrówczej” wielkości teaser filmu. Tego samego dnia studio wypuściło tę samą zapowiedź w standardowej wielkości[53]. 6 stycznia 2015 roku w trakcie dwugodzinnej premiery serialu Agentka Carter, wyemitowano pierwszy zwiastun filmu[54]. Został on obejrzany 29 milionów razy w ciągu trzech dni[55]. W kwietniu zaprezentowano drugi zwiastun filmu[56]. 11 czerwca pokazano serię plakatów, gdzie Ant-Manowi towarzyszą: zbroja Iron Mana, tarcza Kapitana Ameryki i Mjølner Thora[57].

Komiksy powiązane / Przewodniki

4 lutego i 4 marca 2015 roku Marvel Comics wydało dwu-zeszytowy komiks powiązany Marvel’s Ant-Man Prelude, za którego scenariusz odpowiadał Will Corona Pilgrim, a za rysunki Miguel Sepulveda[58]. 3 marca 2015 roku pojawił się kolejny, zatytułowany Marvel’s Ant-Man – Scott Lang: Small Time, ze scenariuszem stworzonym również przez Pilgrima i z rysunkami autorstwa Wellintona Alvesa i Daniela Govara[59]. Natomiast 24 czerwca wydany został nieoficjalny komiks, Ant-Man: Larger Than Life, za którego scenariusz ponownie odpowiadał Pilgrim, a za rysunki Andrea Divito[60].

25 maja 2016 roku został wydany cyfrowo Guidebook to the Marvel Cinematic Universe: Marvel’s Ant-Man, który zawiera fakty dotyczące filmu, porównania do komiksów oraz informacje produkcyjne[3]. 13 grudnia 2017 roku udostępniono drukiem wydanie zbiorcze, zatytułowane Marvel Cinematic Universe Guidebook: The Good, The Bad, The Guardians, w którym znalazła się także treść tego przewodnika[61].

WHiH NewsFront with Christine Everhart
 Osobny artykuł: WHiH NewsFront.

2 lipca 2015 roku za pośrednictwem portalu YouTube studio rozpoczęło kampanię viralową. Zaprezentowano materiał zapowiadający fikcyjny program informacyjny „NewsFront with Christine Everhart” wyprodukowany przez Marvel Studios oraz Google, gdzie Leslie Bibb powraca do roli Christine Everhart z filmów Iron Man i Iron Man 2. „NewsFront” jest programem fikcyjnej stacji telewizyjnej o nazwie WHIH, która pojawia się w produkcjach Marvel Cinematic Universe. Kolejne materiały pojawiły się 7, 11, 13 i 16 lipca. W materiałach tych są: wiadomości prowadzone przez Everhart, jej wywiad z Langiem, nagranie z kamer ochrony z włamaniem Langa do VistaCorp oraz wywiad przeprowadzony przez Jamesa Rondella z Darrenem Crossem dla WIRED Insider[62][63][64].

Wydanie[edytuj | edytuj kod]

Paul Rudd podczas światowej premiery w Los Angeles

Światowa premiera filmu Ant-Man odbyła się 29 czerwca 2015 roku w Dolby Theatre w Los Angeles. W wydarzeniu uczestniczyła obsada i ekipa produkcyjna filmu, oraz zaproszeni specjalni goście. Premierze tej towarzyszył czerwony dywan oraz szereg konferencji prasowych[65]. 14 lipca Ant-Man został pokazany na otwarcie Fantasia International Film Festival[66].

Film zadebiutował dla szerszej publiczności 14 lipca 2015 roku film miał premierę we Francji[67]. Dzień później, 15 lipca rozpoczęło się wyświetlanie filmu w kolejnych trzech krajach: w Belgii[68], w Egipcie i na Filipinach[69]. Między innymi w Stanach Zjedoczonych, Kanadzie[27], Wielkiej Brytanii, Meksyku, Rosji[69] i Polsce zadebiutował 17 lipca[70]. Na samym końcu pojawił się w Chinach, 16 października[69].

Początkowo amerykańska premiera była zapowiedziana na 6 listopada w 2015 roku[22]. Była dwukrotnie przesuwana, początkowo na 31 lipca 2015 roku[26], a później na 17 lipca[27].

Film został wydany cyfrowo w Stanach Zjednoczonych 17 listopada 2015 roku przez Walt Disney Studios Home Entertainment, a 8 grudnia tego samego roku na nośnikach DVD i Blu-ray[71]. W Polsce został on wydany 27 listopada tego samego roku przez Galapagos[70]. Wersja Blu-ray zawiera WHiH NewsFront wśród materiałów dodatkowych[72].

8 grudnia 2015 roku został wydany również w 13-dyskowej wersji kolekcjonerskiej Marvel Cinematic Universe: Phase Two Collection, która zawiera 6 filmów Fazy Drugiej[73], a 15 listopada 2019 roku w specjalnej wersji zawierającej 23 filmy franczyzy tworzące The Infinity Saga[74].

Odbiór[edytuj | edytuj kod]

Box office[edytuj | edytuj kod]

Ant-Man, mając budżet wynoszący 130 milionów dolarów, w pierwszym tygodniu zarobił na świecie ponad 133 miliony dolarów, z czego ponad 57 milionów w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie[69]. Jego łączny przychód z biletów na świecie osiągnął prawie 520 milionów dolarów, z czego w Stanach Zjednoczonych i Kanadzie to ponad 180 milionów[69].

Wśród największych rynków znalazły się: Chiny (105,4 miliona), Wielka Brytania (25,2 miliona), Korea Południowa (21,1 miliona), Meksyk (15,1 miliona), Francja (13,6 miliona) i Brazylia (12,4 miliona). W Polsce w weekend otwarcia film zarobił ponad 266 tysięcy dolarów, a w sumie ponad 1,3 miliona dolarów[69].

Krytyka w mediach[edytuj | edytuj kod]

Film spotkał się z przeważnie pozytywną reakcją krytyków. W serwisie Rotten Tomatoes 83% z 330 recenzji uznano za pozytywne, a średnia ocen wystawionych na ich podstawie wyniosła 6,9/10[75]. Na portalu Metacritic średnia ważona ocen z 44 recenzji wyniosła 64 punktów na 100[76]. Natomiast według serwisu CinemaScore, zajmującego się mierzeniem atrakcyjności filmów w Stanach Zjednoczonych, publiczność przyznała mu ocenę A w skali od F do A+[77].

Kenneth Turan z „Los Angeles Times” napisał: „Zabawny w nieoczekiwany sposób i ozdobiony w autentycznym poczuciem humoru”[78]. A.O. Scott z „The New York Times” powiedział: „Ten film jest zadowalającym dziełem trutnia z coraz większej kolonii Marvel-Disney”[79]. Catherine Shoard z „The Guardian” stwierdziła: „Ant-Man jest pełny bałaganu i zamętu, nawiedzany przez ducha [Edgara Wrighta], wyprodukowany przez wysokiej klasy fabrykę hot dogów, na przemian przyprawia o zawroty głowy i otępia”[80]. Justin Chang z „Variety” napisał: „Z pewnością wielbiciele Marvela roić się będą przy tym ostatniej pozycji w tym, co firma nazwała Fazą Drugą trwającego i w dużej mierze udanego planu kolonizacji znanego filmowego wszechświata”[81]. Kim Newman z „Empire Magazine” stwierdziła: „Ant-Man to nie tylko przewiewny heist film o superbohaterach, ale także najnowszy z serii filmów o kurczących się ludziach, który zaprezentował najnowocześniejsze efekty”[82]. Todd McCarthy z „The Hollywood Reporter” napisał: „Jeśli nie masz młota Thora, masy Hulka, determinacji Kapitana Ameryki lub wiedzy Iron Mana, co ma zrobić Avenger? Odpowiedź udzielona przez Ant-Mana to stać się małym, mniejszym niż paznokieć Czarnej Wdowy i emanować dobrym poczuciem humoru, to jest właśnie to, co unosi ten najnowszy nabytek w Marvel Cinematic Universe”[83].

Jakub Popielecki z portalu Filmweb stwierdził: „Marvel zazwyczaj podkręca skalę trzeciego aktu tak bardzo, że efekt jest znieczulający. Tutaj na odwrót: mamy końcówkę w skali mikro. Dzięki temu ciepli, sympatyczni Rudd i Douglas pozostają w centrum uwagi. Są ważniejsi niż bezosobowe fajerwerki komputerowej grafiki, ważniejsi niż cała reszta uniwersum Marvela. To właściwa kolejność: w końcu to film o Ant-Manie...”[84]. Darek Kuźma z portalu Onet.pl napisał, że: „W trakcie seansu trudno się nie zastanawiać, jak wyglądałby Ant-Man w reżyserii Edgara Wrighta, natomiast wersja, pod którą podpisał się Peyton Reed, jest produkcją nad wyraz udaną. Filmowe uniwersum Marvela zyskało nowego, ekscytującego bohatera”[85]. Jakub Armata z serwisu Stopklatka.pl ocenił: „Mały, ale wariat – to jedno z haseł promujących najnowszy film ze stajni Marvela. I choć początkowo może się wydać ono nieco infantylne, po projekcji trudno na dobrą sprawę o lepsze jednozdaniowe podsumowanie Ant-Mana. Produkcji, która rodziła się w bólach i nie stroniła od brudnych, zakulisowych rozgrywek, przez co nic nie wskazywało na to, że ekranowy efekt okaże się tak... dobry”[86]. Marcin Zwierzchowski z tygodnika „Polityka” napisał: „Ant-Man to film, którego twórcy chyba za bardzo odczuli ciężar uniwersum Marvela, bo bardzo się starali. Momentami za bardzo – sporo jest humoru trafionego, dobrze wypada zwłaszcza Rudd, ale nie brakuje scen na siłę komediowych, gdzie żart nie pasuje do filmu, ale widać tu piętno stylu całej serii. W sumie najnowszy obraz Marvela jest bardzo nierówny – błyski geniuszu mieszają się tu z momentami nudy. Przede wszystkim zabrakło zaś jakiegoś wyjścia poza schemat, jakiejś nowej wartości w tej wielkiej komiksowej opowieści – zamiast tego dostaliśmy ścieżkę The Best of, która może i jest przyjemna, ale to w sumie odgrzewany kotlet”[87].

Nagrody i nominacje[edytuj | edytuj kod]

Rok Ceremonia Kategoria Nominowani Rezultat Przypis
2015 Teen Choice Awards Aktor lata Paul Rudd Nominacja [88]
Aktorka lata Evangeline Lilly Nominacja
2016 Critics’ Choice Awards Najlepszy aktor w filmie akcji Paul Rudd Nominacja [89]
Amerykańskie Stowarzyszenie Montażystów Najlepszy montaż komedii Dan Lebental, Colby Parker Jr Nominacja [90]
Nagroda Brytyjskiej Akademii Filmowej Najlepsze efekty specjalne Jake Morrison, Greg Steele, Dan Sudick, Alex Wuttke Nominacja [91]
Kids’ Choice Awards Ulubiony film Ant-Man Nominacja [92]
Empire Awards Najlepsza komedia Ant-Man Nominacja [93]
Najlepsze efekty specjalne Nominacja
MTV Movie Awards Najlepszy bohater Paul Rudd Nominacja [94]
Saturn Awards Najlepsza adaptacja komiksu Ant-Man Wygrana [95][96]
Najlepszy aktor Paul Rudd Nominacja
Najlepszy aktor drugoplanowy Michael Douglas Nominacja
Najlepsza aktorka drugoplanowa Evangeline Lilly Nominacja
Najlepsza reżyseria Peyton Reed Nominacja
Najlepszy montaż Colby Parker Jr., Dan Lebental Nominacja

Kontynuacje[edytuj | edytuj kod]

W październiku 2015 roku studio oficjalnie zapowiedziało kontynuację[97]. W listopadzie poinformowano, że Peyton Reed powróci na stanowisku reżysera[98]. Scenariusz napisali Chris McKenna, Erik Sommers, Andrew Barrer, Gabriel Ferrari i Paul Rudd[99]. Ant-Man i Osa miał premierę w 2018 roku, a tytułowe role zagrali Rudd i Evangeline Lilly. Obok nich w głównych rolach wystąpili: Michael Peña, Walton Goggins, Bobby Cannavale, Judy Greer, Tip „T.I.” Harris, David Dastmalchian, Hannah John-Kamen, Abby Ryder Fortson, Randall Park, Michelle Pfeiffer, Laurence Fishburne i Michael Douglas[100].

Rudd, Lilly, Pfeiffer, Douglas i Emma Fuhrmann jako nastoletnia Cassie Lang[101] wystąpili w Avengers: Koniec gry w 2019 roku[102].

W lipcu 2018 roku Reed poinformował, że rozmawiał już z Marvel Studios na temat potencjalnej kontynuacji filmu Ant-Man i Osa[103]. W listopadzie 2019 roku potwierdzono, że powróci on na stanowisku reżysera[104]. W kwietniu 2020 roku poinformowano, że scenariusz napisze Jeff Loveness[105]. W grudniu ujawniono tytuł filmu Ant-Man and the Wasp: Quantumania. W głównych rolach powrócą: Rudd, Lilly, Pfeiffer, Douglas i Peña, a dołączą do nich Kathryn Newton, która zastąpi Fuhrmann w roli Cassie oraz Jonathan Majors jako Kang the Conqueror[106]. Premiera filmu została zapowiedziana na 2023 rok[107].

Przypisy[edytuj | edytuj kod]

  1. Ant-Man (ang.). British Board of Film Classification. [dostęp 2021-01-12]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-12)].
  2. a b c d e f g Haleigh Foutch: Ant-Man: 10 Minutes of Behind-the-Scenes Footage Teases Stunts, Combat, and Laughs (ang.). Collider. [dostęp 2015-06-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-30)].
  3. a b c d e f g O’Sullivan ↓.
  4. a b c d e f Peyton Reed, Ant-Man, Walt Disney Studios Motion Pictures.
  5. Film „Ant-Man”: obsada polskiego dubbingu (pol.). polski-dubbing.pl. [dostęp 2015-07-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-12)].
  6. Ant-Man (pol.). dubbing.pl. [dostęp 2016-12-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-12)].
  7. a b Marc Strom: Paul Rudd set to star in Marvel’s Ant-Man (ang.). marvel.com. [dostęp 2013-12-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-07-08)].
  8. a b c Justin Kroll: Michael Douglas to Play Hank Pym in Marvel’s ‘Ant-Man’ (Exclusive) (ang.). Variety. [dostęp 2014-01-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-12)].
  9. a b c Marc Storm: SDCC 2014: Official: Evangeline Lilly & Corey Stoll Join Marvel’s Ant-Man (ang.). marvel.com. [dostęp 2014-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-03-04)].
  10. a b Dirk Libbey: Ant-Man Clip Confirms A Major Marvel Cameo (ang.). Cinema Blend. [dostęp 2015-07-05]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  11. a b Albert Ching: ECCC: Hayley Atwell Talks "Marvel's Agent Carter," "Ant-Man" Appearance (ang.). CBR.com. [dostęp 2015-03-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-08)].
  12. a b c Glenn Kenny: Ant-Man Review (ang.). RogerEbert.com. [dostęp 2015-07-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-04-08)].
  13. Sage Young: Who Plays The Daughter In 'Ant-Man'? Abby Ryder Fortson Has A Resume Any Grown-Up Would Kill For (ang.). Bustle. [dostęp 2015-07-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-06-21)].
  14. Ethan Anderton: ‘Entertainment’ Trailer: Gregg Turkington Is One Sad Comedian (ang.). /Film. [dostęp 2015-08-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-13)].
  15. Monica Castillo: The ‘Ant Man’ Stan Lee Cameo To Look For In Marvel’s Latest Movie (ang.). International Business Times. [dostęp 2015-07-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-28)].
  16. Gabriella Geisinger: Ant-Man and The Wasp: Who is Janet Van Dyne? (ang.). Daily Express. [dostęp 2018-06-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-09)].
  17. Rich Johnston: Cameos, Credit Scenes And References – How Ant-Man Ties Into The MCU And The Comics (SPOILERS) (ang.). Bleeding Cool. [dostęp 2015-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  18. Sean Howe: Niezwykła Historia Marvel Comics. Kraków: SQN, 2013. ISBN 978-83-7924-081-4.
  19. Simon Reynolds: Edgar Wright’s Ant-Man: Timeline of the long-in-development Marvel movie (ang.). Digital Spy. [dostęp 2014-05-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  20. Ryan Ball: Marvel Taps Elf, Shaun Directors (ang.). Animation Magazine. [dostęp 2006-04-28]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  21. Aubrey Sitterson: ‘Ant-Man’ Movie Wouldn’t Just Be For ‘Avengers’ Experts, Director Says (ang.). MTV. [dostęp 2011-07-25]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  22. a b Matt Goldberg: Ant-Man Set for November 6, 2015 (ang.). Collider. [dostęp 2012-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-28)].
  23. Josh Wigler: 'Ant-Man,' ‘Doctor Strange’ Lead Marvel’s Phase Three (ang.). MTV. [dostęp 2013-01-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-11-06)].
  24. Anthony Breznican: Marvel’s Phase Two: 'Thor: The Dark World,' 'Cap 2: Winter Soldier,' 'Guardians of the Galaxy’ and 'Avengers 2' - Exclusive (ang.). Entertainment Weekly. [dostęp 2013-05-02]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  25. Max Nicholson: Edgar Wright: Ant-Man Script is All Done (ang.). IGN. [dostęp 2013-07-15]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  26. a b Disney Moves Up ‘Ant-Man’ Release To Summer 2015 (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2013-09-09]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  27. a b c Justin Kroll: Marvel’s ‘Ant-Man’ Moves Into Former Superman-Batman Release Date (ang.). Variety. [dostęp 2014-01-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-04-12)].
  28. Marc Graser: Edgar Wright Exits Marvel’s ‘Ant-Man’ as Director (ang.). Variety. [dostęp 2014-05-23]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  29. Director Peyton Reed and Writer Adam McKay Join Marvel’s Ant-Man (ang.). marvel.com. [dostęp 2014-07-07]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-10)].
  30. Marc Graser: Marvel’s Master Plan: Slate Grows to 3 Movies Per Year (ang.). Variety. [dostęp 2014-10-28]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  31. Jeff Sneider: Marvel’s ‘Ant-Man’ Resolves Writing Credit Dispute (Exclusive) (ang.). The Wrap. [dostęp 2015-04-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  32. a b c d e Production begins on Marvel’s Ant-Man (ang.). marvel.com. [dostęp 2014-08-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-08)].
  33. Rebecca Ford: Marvel’s ‘Ant-Man’ Adds Martin Donovan (Exclusive) (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2014-10-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-27)].
  34. Jonathon Dornbush: Jordi Molla joins cast of 'Ant-Man' (ang.). Entertainment Weekly. [dostęp 2014-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-01)].
  35. Robert Yaniz Jr.: 'Ant-Man' Director Peyton Reed Reveals Alternate Opening Sequence (ang.). Screen Rant. [dostęp 2015-07-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2019-02-05)].
  36. a b Germain Lussier: 65 Things We Learned on the Set of Marvel’s ‘Ant-Man’ (ang.). /Film. [dostęp 2015-06-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  37. Hamed Aleaziz: ‘Ant-man’ movie filming in S.F. next week? (ang.). San Francisco Chronicle. [dostęp 2014-08-14]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  38. Matt Walljasper: Update: What’s filming in Atlanta now? (ang.). Atlanta Magazine. [dostęp 2014-09-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  39. Adam Chitwood: Marvel’s Ant-Man Wraps Filming (ang.). Collider. [dostęp 2014-12-06]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  40. Darryn King: The Science (and the Scientists) Behind ‘Ant-Man’ (ang.). The New York Times. [dostęp 2018-07-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-09)].
  41. a b Mike Seymour: Ant-Man: Marvel’s heist film (ang.). FX Guide. [dostęp 2015-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-08)].
  42. Katey Rich: Ant-Man Director Peyton Reed on the Film‘s Most Impressive Effect ... and the Backup Plan (ang.). Vanity Fair. [dostęp 2015-07-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-23)].
  43. Max Nicholson: Ant-Man Set and Edit Bay Visit: Making Marvel's Underdog Movie (ang.). IGN. [dostęp 2015-06-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  44. Peyton Reed: Ant-Man is officially completed, and I can’t wait for you to see it. (ang.). Twitter. [dostęp 2015-06-25]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  45. Steve Weintraub: Kevin Feige on Ant-Man Post-Credits Scenes, Spider-Man, Marvel at Disneyland, and More (ang.). Collider. [dostęp 2015-07-25]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-26)].
  46. Matt Goldberg: Bill Pope to Handle Cinematography for Ant-Man; Gravity Composer Steven Price to Write the Score (ang.). Collider. [dostęp 2014-02-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-26)].
  47. The Ant-Man Director Derby Narrows (Again) To Two New Finalists! (ang.). Ain’t it Cool. [dostęp 2014-06-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-28)].
  48. Christophe Beck to Score Marvel Studios’ ‘Ant-Man’ (ang.). Film Music Reporter. [dostęp 2015-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-12)].
  49. ‘Ant-Man and the Wasp’ Soundtrack Details (ang.). Film Music Reporter. [dostęp 2015-07-05]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-11)].
  50. James Hibberd: ABC to air Marvel special with 'Avengers: Age of Ultron' sneak peek (ang.). Entertainment Weekly. [dostęp 2014-02-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-04)].
  51. Lucas Siegel: SDCC 2014: Marvel Studios Panel Ant-Man Villain Revealed, Thanos Appears, GotG 2 Release Date (ang.). Newsarama. [dostęp 2014-07-26]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  52. Eric Goldman: Marvel: 75 Years, From Pulp to Pop! Review (ang.). IGN. [dostęp 2014-11-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-10-28)].
  53. Marc Storm: Get a Human-Sized Look at Marvel’s Ant-Man Teaser (ang.). marvel.com. [dostęp 2015-01-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-17)].
  54. Christopher Rosen: Watch The First Trailer For Marvel’s ‘Ant-Man’ (It’s Too Late To Change The Name) (ang.). The Huffington Post. [dostęp 2015-01-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-01-07)].
  55. Clark Collis: 'Ant-Man' trailer attracts a giant-sized 29 million views (ang.). Entertainment Weekly. [dostęp 2015-01-09]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-08)].
  56. Scott Mendelson: New 'Ant-Man' Trailer Pits Ant-Man Against Thomas The Tank Engine (ang.). Forbes. [dostęp 2015-04-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-08)].
  57. Scott Mendelson: New ‘Ant-Man’ Avengers-Themed Character Posters Are ‘Lilo And Stitch’ Style Marketing (ang.). Forbes. [dostęp 2015-06-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-12)].
  58. "Darth Vader" Arrives, "Spider-Verse" Concludes in Marvel's February 2015 Solicitations (ang.). CBR.com. [dostęp 2014-11-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-12)].
  59. Marvel’s Ant-Man – Scott Lang: Small Time MCU Infinite Comic #1 (ang.). Comixology. [dostęp 2015-03-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-13)].
  60. Ant-Man: Larger Than Life #1 (ang.). marvel.com. [dostęp 2016-05-22]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-06-17)].
  61. Marvel Cinematic Universe Guidebook: The Good, The Bad, The Guardians HC (Hardcover) (ang.). marvel.com. [dostęp 2020-12-29]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-26)].
  62. C.Molly Smith: Marvel links Ant-Man to greater MCU in fake news report (ang.). Entertainment Weekly. [dostęp 2015-07-02]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-13)].
  63. Russ Fischer: ‘Ant-Man’ Viral Details Scott Lang’s Past, Sets Up ‘Civil War’ Link (ang.). /Film. [dostęp 2015-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-10-21)].
  64. Marc Storm: Marvel & Google Take You Deeper Into the World of 'Ant-Man' (ang.). marvel.com. [dostęp 2015-07-31]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-08-14)].
  65. Patrick Cavanaugh: The Stars Turn Out for Marvel’s ‘Ant-Man’ World Premiere (ang.). marvel.com. [dostęp 2015-06-30]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-07-03)].
  66. Austin Siegemund-Broka: 'Ant-Man,' ‘Miss Hokusai’ to Open Fantasia Festival (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2015-05-06]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-08)].
  67. „Ant-Man”, le plus petit héros de Marvel passe sur grand écran (fr.). France TV Info. [dostęp 2015-07-12]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  68. On a tellement hâte de partager #AntMan avec vous qu’on a avancé la date de sortie au 15 juillet! (fr.). Twitter. [dostęp 2015-04-28]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-13)].
  69. a b c d e f Ant-Man (ang.). Box Office Mojo. [dostęp 2021-01-13].
  70. a b „Ant-Man”: najmniejszy superbohater Marvela (pol.). Interia.pl. [dostęp 2015-11-26]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-08-01)].
  71. Brian Truitt: Watch: Michael Peña steals this exclusive ‘Ant-Man’ Blu-ray trailer (ang.). USA Today. [dostęp 2015-10-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-16)].
  72. Ant-Man (pol.). Galapaos. [dostęp 2015-10-21]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-12)].
  73. Marvel Cinematic Universe Phase Two Box Set Coming Exclusively to Amazon December 8 (ang.). marvel.com. [dostęp 2015-10-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-12-04)].
  74. Gina Carbone: MCU Infinity Saga Box Sets Quickly Sold Out, And Fans Complain They're Damaged (ang.). Cinema Blend. [dostęp 2019-11-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-06-16)].
  75. Ant-Man (ang.). Rotten Tomatoes. [dostęp 2021-01-13].
  76. Ant-Man (ang.). Metacritic. [dostęp 2021-01-13].
  77. Anthony D’Alessandro: ‘Ant-Man’ Smaller Than ‘Thor’ & ‘Captain America’; ‘Trainwreck’ Second High For Judd Apatow – Sunday Final Update (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2015-07-19]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-01)].
  78. Kenneth Turan: Review Marvel comes up big with playful 'Ant-Man' (ang.). Los Angeles Times. [dostęp 2015-07-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-13)].
  79. A.O. Scott: Review: ‘Ant-Man,’ With Paul Rudd, Adds to a Superhero Infestation (ang.). The New York Times. [dostęp 2015-07-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-01-12)].
  80. Catherine Shoard: Ant-Man review: diminishing returns for latest expansion of Marvel universe (ang.). The Guardian. [dostęp 2015-07-15]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-13)].
  81. Justin Chang: Film Review: ‘Ant-Man’ (ang.). Variety. [dostęp 2015-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-08)].
  82. Kim Newman: Ant-Man Review (ang.). Empire Magazine. [dostęp 2015-07-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-04-01)].
  83. Todd McCarthy: 'Ant-Man': Film Review (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2015-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-28)].
  84. Jakub Popielecki: Mrówcza robota (pol.). Filmweb. [dostęp 2015-08-17]. [zarchiwizowane z tego adresu (2017-11-09)].
  85. Darek Kuźma: „Ant-Man”: mrówki górą! [RECENZJA] (pol.). Onet.pl. [dostęp 2015-07-15]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  86. Jakub Armata: „Ant-Man” [recenzja] (pol.). Stopklatka.pl. [dostęp 2015-07-16]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-04-28)].
  87. Marcin Zwierzchowski: „Ant-Man” – recenzja przedpremierowa (pol.). Polityka. [dostęp 2015-07-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2018-01-02)].
  88. Kaeli Wells: Teen Choice Awards 2015: Taylor Swift, 'Empire,' 'Pitch Perfect 2' Among Second Wave of Nominees (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2015-07-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-28)].
  89. Patrick Hipes: Critics’ Choice Awards Nominations: ‘Mad Max’ Leads Film; ABC, HBO, FX Networks & ‘Fargo’ Top TV (ang.). Deadline Hollywood. [dostęp 2015-12-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-30)].
  90. Carolyn Giardina: ‘Star Wars’ Among Nominees for ACE Eddie Awards for Film Editing (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2016-01-04]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-26)].
  91. Bafta Film Awards 2016: Winners (ang.). BBC. [dostęp 2016-02-14]. [zarchiwizowane z tego adresu (2016-02-14)].
  92. Stacey Grant: Here are the Nominees for the 2016 Kids’ Choice Awards (ang.). MTV. [dostęp 2016-02-02].
  93. John Nugent: Jameson Empire Awards 2016: Star Wars and Mad Max lead the nominations (ang.). Empire Magazine. [dostęp 2016-02-18]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-09-23)].
  94. Maane Khatchatourian: MTV Movie Awards 2016: Complete List of Nominees (ang.). Variety. [dostęp 2016-03-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-08)].
  95. Matthew Mueller: Saturn Awards 2016 Nominees Announced (ang.). Comic Book. [dostęp 2016-02-24]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-28)].
  96. David S. Cohen: ‘The Force Awakens’ Rings Up Eight Saturn Awards (ang.). Variety. [dostęp 2016-06-23]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-29)].
  97. Marc Strom: Marvel Studios Phase 3 Update (ang.). marvel.com. [dostęp 2015-10-08]. [zarchiwizowane z tego adresu (2015-10-10)].
  98. Chris Cabin: ‘Ant-Man and the Wasp': Michael Douglas Eyeing Return for Sequel (ang.). Collider. [dostęp 2015-11-13]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-08)].
  99. Spencer Perry: Production Officially Begins on Ant-Man and The Wasp! (ang.). Coming Soon. [dostęp 2017-08-01]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-07-17)].
  100. Owen Gleiberman: Film Review: ‘Ant-Man and the Wasp’ (ang.). Variety. [dostęp 2018-06-27]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-11-09)].
  101. Emma Fuhrmann Gets Ready For ‘Avengers: Endgame’ Premiere (ang.). Just Jared Jr. [dostęp 2019-04-22]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  102. Peter Debruge: Film Review: ‘Avengers: Endgame’ (ang.). Variety. [dostęp 2019-04-23]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  103. Aaron Couch: 'Ant-Man and the Wasp’ Director on Wooing Michelle Pfeiffer and His Marvel Future (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2018-07-02]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  104. Justin Kroll: ‘Ant-Man 3’ Moving Forward With Director Peyton Reed (ang.). Variety. [dostęp 2019-11-01]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  105. Borys Kit: 'Ant-Man 3' Finds its Writer With 'Rick and Morty' Scribe (Exclusive) (ang.). The Hollywood Reporter. [dostęp 2020-04-03]. [zarchiwizowane z tego adresu].
  106. Ant-Man 3 Is Called Ant-Man and the Wasp: Quantumania, Blade Gets Status Update (ang.). IGN. [dostęp 2020-12-11]. [zarchiwizowane z tego adresu (2020-12-11)].
  107. Christine Dinh: Marvel Studios Celebrates the Movies (ang.). marvel.com. [dostęp 2021-05-03]. [zarchiwizowane z tego adresu (2021-05-03)].

Bibliografia[edytuj | edytuj kod]

Linki zewnętrzne[edytuj | edytuj kod]